Þessi 15 ára stúlka dó úr kulda á tindi Llullaillaco-fjalls fyrir meira en 500 árum.

Fornleifafræði

Rétt eins og nornin í ævintýrinu fitaði Hans og Grétu, sáu Inkarnir til þess að börn – allt niður í sex ára gömul – væru í góðum holdum þegar þau voru færð guðunum að fórn.

Fornleifafræðingar við Bradfordháskóla í Bretlandi hafa nú sýnt fram á þetta með nýrri rannsókn. Það voru hárleifar fjögurra barnalíka, sem fundust í Andesfjöllum, sem vísindamennirnir settu í greiningu. Börnin hafa verið á aldrinum 6 – 15 ára þegar þeim var fórnað fyrir meira en 500 árum. Kuldinn hefur svo gert það að verkum að líkin hafa þornað og þannig orðið að vel varðveittum múmíum.

Með greiningum á ísótópum í hárinu gátu vísindamennirnir séð hvað börnin höfðu fengið að borða stóran hluta ævinnar. Ísótóp kolefnis, köfnunarefnis, súrefnis og vetnis í fæðunni enda nefnilega í hárinu og eru þar enn greinanleg mörgum öldum síðar. Greiningarnar leiddu í ljós að börnin höfðu lengi lifað að miklu leyti á kartöflum sem voru dæmigerður fátækramatur. En síðasta árið höfðu þau skyndilega fengið mun næringarríkari mat; maís og kjöt af lamadýrum, fæði sem annars var aðeins ætlað yfirstéttinni. Og undir það síðasta voru þau látin drekka maísöl, svonefnt chica, sem deyft hefur skilningarvitin.

Ekki er vitað hvers vegna börnin voru fituð fyrir fórnarathöfnina en líklegt má telja að þau hafi bara átt að vera í góðu ásigkomulagi, þegar þau gengu á fund guðanna.