Fylgstu með okkur á Twitter Sjáumst á FaceBook Gerast áskrifandi

Nýjasta greinin
Þannig vigtar maður atóm

Massa frumeindakjarna má ákvarða með því að senda hann gegnum segulsviðið í massasegulgreini.

Allur heimurinn er samsettur úr frumefnum. Þetta hafa eðlisfræðingar vitað um aldir. Þeim hefur líka lengi verið ljóst að frumefnin eru gerð úr atómum, eða frumeindum. Erfiðara hefur reynst að ákvarða þyngd frumeindanna, enda eru þær svo smáar að ógerlegt er að nota hefðbundnar mælingaaðferðir. Þennan vanda leysti enski eðlisfræðingurinn J.J. Thomson árið 1912, þegar hann fann upp afar nákvæma aðferð til að ákvarða massa frumeinda. Hugmynd hans var að skoða áhrif segulsviðs á frumeindir í gasformi. Þegar rafhlaðnar eindir fara gegnum segulsvið, sveigja þær, en hve mikil sveigjan verður ræðst aðeins af tvennu: styrk segulsviðsins og massa eindarinnar. Þegar styrkur segulsviðsins er þekktur, er þess vegna tiltölulega einfalt að ákvarða massann. Aðferðin kallast „mass spectometry“ eða „ Lesa meira

Greinalisti

D-Vítamín er lykillinn að varnarkerfi líkamans

Sólin getur framleitt vítamínið og ofgnótt er að finna í feitum fiski en engu að síður fáum við alltof lítið af því. Fæstir íbúar á norðurhveli jarðar fá nógsamlega mikið af D-vítamíni. Ríflega helmingur Breta og Bandaríkjamanna fær of lítið magn af D-vítamíni og rúmlega tíu af hverjum hundrað líða beinlínis D-vítamínskort. Á Íslandi eru hlutföllin mjög svipuð??. Þessar staðreyndir eru mjög óheppi Lesa meira

Öfgafyllstu rannsóknarstöðvarnar

Mesti þrýstingur Loftslagsbreytingar rannsakaðar á hafsbotni Aquarius Reef Base við Key Largo í Flórída er eina rannsóknarstöðin neðansjávar í heiminum. Hún er á 18 m dýpi sem svarar til 2,5 földum loftþrýstingi. Vísindamenn eru þar 1 – 2 vikur og fara á milli í kafarabúningi. Sjálfur aðgangurinn að rannsóknarstöðinni er í gegnum loftloku. Aquarius stendur nærri kóralrifi sem vísindamenn hafa fy Lesa meira

Í upphafi var allt fljótandi

Þegar alheimur var einn milljónasta hluta úr sekúndu gamall var hann ekki aðeins óskiljanlega heitur, heldur samanstóð einnig af undarlegri gerð efnis, svonefndu kvarka/límeinda-rafgasi. Margt bendir til að þetta rafgas hafi ekki haft sömu eiginleika og ofurheitt gas, líkt og menn hafa talið til þessa. Nýjar háorkutilraunir sem eru framkvæmdar á rannsóknarstofu í New York benda til að gjörvallur a Lesa meira

Ónæmismeðferð veitir ný vopn gegn krabbameini

Þetta var ósköp venjulegur dagur á síðasta áratugi liðinnar aldar. En fyrir doktorsnemann á rannsóknarstofunni hjá krabbameinsvarnastofnun í Kaupmannahöfn var hann undraverður. Mads Hald Andersen sá nokkuð sem alla krabbameinsfræðinga dreymir um: Krabbameinsfrumur voru horfnar eins og dögg fyrir sólu. Þennan dag á rannsóknarstofunni fékk hann fyrstu innsýn í nokkuð sem gæti orðið að krabbameinsból Lesa meira

Plöntur eru lyfjaverksmiðjur framtíðar

Bandarískir vísindamenn hafa um þessar mundir náð merkum áfanga í að gera plöntur að hátæknivæddum lyfjaverksmiðjum. Með erfðafræðilega endurforrituðum plöntum hefur nefnilega tekist að framleiða marksækin persónubundin lyf gegn alvarlegum eitilfrumukrabba sem nefnist non-Hodgkin´s-lymphoma. Þó þversagnakennt megi teljast þá er lyfið framleitt í tóbaksplöntu. Rannsókn þessi er ein margra þar s Lesa meira

Ný flaga afhjúpar krabba

Ein stök krabbameinsfruma sem hefur losnað úr æxli og borist út í blóðið getur orðið upphaf að nýju æxli, svonefndu meinvarpi, og um leið dregið mjög úr lífslíkum sjúklingsins. Þessar lausu krabbafrumur kallast CTC-frumur og nú kynnu þær þvert á móti að geta gagnast sjúklingnum. Þótt að jafnaði sé aðeins ein CTC-fruma í blóði krabbameinssjúklings á móti milljarði heilbrigðra frumna, hefur bandarís Lesa meira

Bakteríur fletja sig út til að komast áfram

Bakteríur hafa hina undraverðustu hæfileika og nú hafa vísindamenn við tækniháskólann í Delft í Hollandi uppgötvað hæfni sem kom þeim á óvart. Sívalar bakteríur, svo sem E. coli og B. subtilis geta flatt sig út þegar þær þurfa að komast um þrengsli. Bakteríurnar eru yfirleitt um 1 míkrómetri í þvermál en í rannsóknastofunni gátu þær komist í gegnum rifu sem aðeins var hálfur míkrómetri. Væri rifan Lesa meira

Við smitumst af ...

Taktu þér langt og gott frí, eða dragðu úr áfengisneyslunni. Þess háttar ráðgjöf fengu magasárssjúklingar hjá læknum sínum fyrir aðeins fáeinum áratugum. Þá var talið að magasár stafaði af aukinni framleiðslu magasýru í tengslum við streitu, eða þá að áfengisneysla og sterkkryddaður matur hefðu tærandi áhrif á magavegginn. Nú er vitað að magasár stafar oftast af bakteríusýkingu. Annar sjúkdómur Lesa meira

Auglýsing
ELÍSA GUDRÚN EHF. - Útgáfufélag Lifandi Vísinda
  • Klapparstígur 25
  • 101 Reykjavík
  • Sími: 570-8300
  • Opnunartími: 9 - 12 alla virka daga
  • lifandi@visindi.is
Höfundarréttur: isProject ehf. © 2010. Allur réttur áskilinn.