Lifandi Saga

Versti óvinur skógareldanna

Árið 1967 fengu slökkvilið heimsins nýtt vopn í baráttunni við umfangsmikla skógarelda. Sjóflugvélin Canadair CL-215 gat lent á vatni og fyllt tanka sína með vatni á nokkrum sekúndum.

BIRT: 25/06/2024

Í næst stærsta landi heims, Kanada kvikna um 8.000 skógareldar árlega, oft á mjög afskekktum svæðum. Þess vegna þróaði flugvélaframleiðandinn Canadair nýja gerð flugvélar á 7. áratugnum.

 

Canadair CL-215 var fyrsta flugvélin í heiminum sem var sérstaklega hönnuð til slökkvistarfa.

 

Verandi sjóflugvél gat hún sótt vatn í ár, stöðuvötn eða sjó og fyllt vatnstankana tvo sem hvor um sig tók 2.673 lítra á mun styttri tíma en ef hún hefði þurft að lenda til þess.

Ólíkar slökkviaðferðir

Mikill skógareldur

Þegar eldurinn er mjög mikill opnar flugmaðurinn báða vatnstanka vélarinnar í einu. Vatnið dembist þá yfir svæði sem er u.þ.b. 107×24m sem er næstum jafnstórt og fótboltavöllur.

Minni skógareldur

Þegar eldurinn er ekki eins mikill opnar flugmaðurinn vatnstankana hvorn á eftir öðrum og nær því yfir stærra svæði – u.þ.b. 122 x 21 m. Hins vegar er vatnsmagn pr. m2 minna.

Kjarreldur

Þegar eldurinn logar í kjarri eða grasi reynir flugmaðurinn að stækka dreifingarsvæðið eins og hægt er. Arftaki CL-215, CL-415, er með fjögur vatnsop sem gera kleift að dreifa vatninu yfir fjögur samliggjandi svæði sem eru u.þ.b. 134 x 15 m.

Flugdrægni vélarinnar er meira en 2.000 km og geta hennar til að taka upp vatn á ferð gerði hana mjög vinsæla í Kanada og við Miðjarðarhafið, t.d. í Frakklandi, Grikklandi og á Spáni.

 

Á 10. áratugnum kom betrumbætt útgáfa á markað, CL-415 en eldri gerðin, CL-215 er víða enn í notkun og berst við eyðileggingarmátt eldsins.

Svona berst CL-215 við skógarelda

Áhöfn : 2 menn

Lengd: 19,82 m

Vænghaf: 28,60 m

Hámarks vatnsmagn: 5.455 ltr.

Flugdrægni: 2.094 km

 

1. Tankurinn tæmdur

Flugmaðurinn tæmir tanka vélarinnar, alls yfir 5.000 lítra á innan við einni sekúndu. Vatninu er yfirleitt ekki beint að megineldinum heldur útjaðri hans, svo slökkvilið á jörðu niðri geti komið í veg fyrir að eldurinn breiðist út.

2. Áfylling

CL-215 getur skautað yfir vatnsflöt ef dýpið er a.m.k. 2 metrar. Á yfir 100 km hraða flýgur vélin inn yfir vatnsflötinn. Neðan á vélinni eru vatnsinntök, sem vegna hraða vélarinnar, fylla tankana á 10 sekúndum.

3. Aftur í slaginn

Með tankana fyllta snýr vélin aftur að eldinum. CL-215 getur flogið í fjórar klst. í hverjum leiðangri. Á þeim tíma, ef nógu stutt er á milli vatnsins og eldsins, getur hún fyllt tankana 40-50 sinnum.

Svona berst CL-215 við skógarelda

Áhöfn : 2 menn

 

Lengd: 19,82 m

 

Vænghaf: 28,60 m

 

Hámarks vatnsmagn: 5.455 ltr.

 

Flugdrægni: 2.094 km

 

1. Tankurinn tæmdur

Flugmaðurinn tæmir tanka vélarinnar, alls yfir 5.000 lítra á innan við einni sekúndu. Vatninu er yfirleitt ekki beint að megineldinum heldur útjaðri hans, svo slökkvilið á jörðu niðri geti komið í veg fyrir að eldurinn breiðist út.

2. Áfylling

CL-215 getur skautað yfir vatnsflöt ef dýpið er a.m.k. 2 metrar. Á yfir 100 km hraða flýgur vélin inn yfir vatnsflötinn. Neðan á vélinni eru vatnsinntök, sem vegna hraða vélarinnar, fylla tankana á 10 sekúndum.

3. Aftur í slaginn

Með tankana fyllta snýr vélin aftur að eldinum. CL-215 getur flogið í fjórar klst. í hverjum leiðangri. Á þeim tíma, ef nógu stutt er á milli vatnsins og eldsins, getur hún fyllt tankana 40-50 sinnum.

HÖFUNDUR: BJØRN ARNFRED BOJESEN , NIELS-PETER GRANZOW BUSCH

© Patrick Aventurier/Getty Images,© Claus Lunau & Shutterstoc, Pascal Parrot/Getty Images

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

NÝJASTA NÝTT

Jörðin

Jörðin eftir manninn

Maðurinn

Bakteríur leysa vind í munni okkar

Lifandi Saga

Hvað átti sér stað við Wounded Knee árið 1973?

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Jörðin

Jörðin eftir manninn

Maðurinn

Bakteríur leysa vind í munni okkar

Lifandi Saga

Hvað átti sér stað við Wounded Knee árið 1973?

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Vinsælast

1

Maðurinn

Bakteríur leysa vind í munni okkar

2

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

3

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

4

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

5

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

6

Jörðin

Jörðin eftir manninn

1

Maðurinn

Bakteríur leysa vind í munni okkar

2

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

3

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

4

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

5

Jörðin

Jörðin eftir manninn

6

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Lifandi Saga

Af hverju er rússneskur bær í Noregi?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Maðurinn

Er hollt að gefa blóð?

Tækni

Vandamál sem gat orðið aðkallandi

Maðurinn

Efnaskiptin eru stöðug frá 20 til 60 ára aldurs

Maðurinn

Er siðblindingi á vinnustaðnum þínum?

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

Maðurinn

Eru fingraför óhjákvæmilega ólík?

Maðurinn

Frestar þú leiðinlegum verkefnum? Samkvæmt vísindamönnum er það slæm hugmynd

Læknisfræði

Hversu gamalt er Viagra?

Jörðin eftir manninn

Hvað verður um jörðina þegar við verðum horfin? Að sögn vísindamanna munu úlfaflokkar dreifast hratt á meðan borgirnar hrynja og sökkva. Hins vegar munu síðustu ummerki mannkyns standa til enda alheimsins.

Jörðin

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is