Jörðin

Hvers vegna er hafið salt?

Stærsti hluti Jarðar er þakinn saltvatni en allt saltið í heimshöfunum hefur ekki orðið til á sama tíma. Saltmagn í sjónum hefur aukist hægt og rólega frá því jörðin myndaðist.

BIRT: 11/07/2022

HVAÐ ER SALTVATN?

 

Sjórinn er saltur vegna efna sem í allt frá upphafi Jarðar hafa flust hægt en örugglega frá meginlöndum með fallvötnum í sjóinn.

 

Efnin losna úr landi með ferli sem kallast veðrun, sem er efnafræðileg niðurbrot bergs.

 

Veðrun leysir bergið upp í jónir – til dæmis natríum og klór, sem saman mynda steinefnið sjávarsalt.

 

HVERSU MIKIÐ SALT ER Í SALTVATNI?

 

Fljótlega eftir að Jörðin myndaðist varð til vatn í risavöxnum vötnum eins og loftsteinsgígum og öðrum lægðum. En höfin voru ekki til ennþá.

 

Vatnið í fyrstu höfunum féll eins og rigning og var því ferskt og hefur smám saman orðið saltara með tímanum.

 

SÖLTUSTU VATNASVÆÐI HEIMS

 

Hér er yfirlit yfir söltustu vatnasvæði heims. Saltmagnið er gefið upp í prósentum.

 

  • 40 prósent salt – Don Juan vatn, Suðurskautslandið

 

  • 35 prósent salt – Garabogazköl lón, Túrkmenistan, Mið -Asía

 

  • 34,8 prósent salt – Assalvatn, Djíbútí, Austur -Afríku

 

  • 33,7 prósent salt – Dauðahafið, Ísrael og Jórdanía

 

  • 27 prósent salt – Great Salt Lake ( Stóra saltvatnið), Bandaríkjunum

 

HVERNIG Á AÐ GREINA Á MILLI FERSKVATNS OG SALTVATNS?

 

Meirihluti vatnsins á jörðinni er saltvatn og blandaður sjór en aðeins þrjú prósent alls vatns á jörðinni er ferskt vatn. Ferskt vatn hefur minna en 0,5% saltupplausn sem gerir það neysluhæft. Allt umfram það þurrkar upp líkamann.

 

Blandaður sjór er blanda af fersku vatni og söltum sjó, sem myndast þegar ferskt vatn rennur í sjóinn. Blandaður sjór hefur á bilinu á bilinu 0,5 til 3,5 prósent saltupplausn.

 

Í hverju kílói af sjó eru um 35 grömm af natríumklóríði en það samsvarar því að sjórinn er 3,5% saltur.

 

Blandaður sjór myndast þegar ferskt vatn rennur í sjóinn og blandast sjó.

HVERS VEGNA ER EKKI HÆGT AÐ DREKKA SALTVATN?

 

Vegna mikils saltmagns sjávar, eða um 3,5 prósent eða 35.000 ppm (hlutar á milljón) uppleystra salta, getur verið hættulegt að drekka saltvatn.

 

Saltinnihaldið er miklu meira og hærra en mannslíkaminn þolir að drekka.

 

Venjulegt drykkjarvatn inniheldur í mesta lagi 500 ppm og hærra saltmagn myndi þurrka upp líkamann.

 

97 prósent af vatni jarðar er að finna í sjónum og er þar með salt og því ekki hægt að drekka það.

 

Í mjög heitum löndum eins og Ástralíu og arabaríkjunum fjarlægja þau salt úr sjó. Hins vegar krefst ferlið mikillar orku og skortur verður á steinefnum í vatninu sem er afsaltað.

 

HVENÆR FRÝS SALTVATN?

Eins og flestir vita þá frýs vatn við 0 gráður. Seltan í sjónum þýðir hins vegar að sjór frýs ekki fyrr en við -2 gráður.

 

Salt lækkar frostmark sjávarins og gerir það erfiðara fyrir vatnsameindirnar að hægja á sér og mynda ískristalla. Og það er einmitt þess vegna sem við notum salt í hálku á vegum á veturna.

LESTU EINNIG

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Lifandi Saga

Af hverju er rússneskur bær í Noregi?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Maðurinn

Heilsa okkar ræðst af blóðinu

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

Vinsælast

1

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

2

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

3

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

4

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

5

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

6

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

1

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

2

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

3

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

4

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

5

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Lifandi Saga

Bretar knúðu fram frjálsa verslun með fallbyssum

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Læknisfræði

Hversu gamalt er Viagra?

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Náttúran

Vísindamenn kortleggja nú heimshöfin

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Heilsa

Vísindamenn hafa fundið mikilvægan eiginleika sem er sameiginlegur öllum sem náð hafa 100 ára aldri.

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Krabbinn er sannkallaður brautryðjandi þegar kemur að því að leggja undir sig ný landsvæði.

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is