Náttúran

Hversu stór gátu skorkvikindi orðið?

Fyrir milljónum ára lifðu risavaxin skordýr og önnur skorkvikindi. Hversu stór gátu kvikindi þessi eiginlega orðið?

BIRT: 16/12/2024

1. ÞÚSUNDFÆTLA Á STÆRÐ VIÐ BIFREIÐ

Arthropleura

2,7 metrar

Stærsta skorkvikindi allra tíma skreið um fyrir hartnær 326 milljón árum. Þúsundfætlan sem tilheyrði Arthropleura-tegundinni, var 2,7 metrar á lengd, 55 cm á breidd og vó um 50 kg. Steingerð dýr þessarar tegundar sem fundist hafa í Norður-Englandi og Þýskalandi gefa til kynna að dýrið hafi verið samsett úr 76 liðum.

2. MANNHÆÐARHÁR SPORÐDREKI

Jaekelopterus rhenaniae

2,5 metrar

Vatnasporðdrekinn Jaekelopterus rhenaniae var u.þ.b. 2,5 metrar á lengd og sjálfar klærnar voru 35 cm langar. Þetta risavaxna rándýr lifði einkum í ósöltu vatni fyrir 444-416 milljón árum en steingervingar hafa fundist í Norður-Ameríku og Þýskalandi.

3. ELDGAMALT RISALIÐDÝR

Aegirocassis benmoulai

2 metrar

Fyrir einum 480 milljón árum kom fram á sjónarsviðið ein fyrsta risaætan sem notaði síu til að sigta fæðuna úr vatni, líkt og hvalir gera þegar þeir gleypa og sía sjó frá lítilli bráð. Liðdýrið Aegirocassis benmoulai var tveir metrar á lengd og tilheyrði dýrategund sem nefnist radiodonta. Steingervingurinn fannst í Marokkó.

4. RISINN FRÁ KAMBRÍUTÍMABILINU

Omnidens amplus

1,5 metrar

Þegar hin svokallaða kambríska sprenging átti sér stað fyrir 520 milljón árum fjölgaði dýrategundunum svo um munaði. Stærsta dýrið var omnidens amplus sem var 1,5 metri á lengd og veiddi bráðina með göddum í skoltinum. Steingervingar hafa fundist í Kína.

5. FLJÚGANDI RISI

Meganeura permiana

71 cm

Risadrekaflugan lifði fyrir um 300-275 milljón árum og er vænghaf hans talið hafa numið 71 cm, lengd búksins verið 43 cm og dýrið mun hafa vegið 450 g sem gerir dýrið að stærsta fljúgandi skordýri sem uppi hefur verið. Til samanburðar má geta þess að stærstu núlifandi drekaflugur eru með 11 cm vænghaf og vega um 30 g.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: JONAS MELDAL

Shutterstock, © JAIME CHIRINOS/SCIENCE PHOTO LIBRARY, © JOSE ANTONIO PEÑAS/SCIENCE PHOTO LIBRARY, © Christian M., © W. Kraus

Nýskráning

Skráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með rúmlega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.790 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.