Lifandi Saga

Myndir: Ísköld ævintýri 

40.000 gullgrafarar þramma 50 kílómetra í miklu frosti og heimskautahetja eltir 20 ára draum sinn um að ná til Norðurpólsins. Manneskjan er heilluð af öfgunum og hvað er brjálæðislegra heldur en að klífa björg og rannsaka heimskautin í nístandi kulda?

BIRT: 19/05/2022

Ferðamenn á hálum ís

Sundurleitur hópur manna er heillaður af nýrri íþróttagrein: Fjallaklifri. Í upphafi 19. aldar fá Bretar augastað á svissnensku Ölpunum. Þar geta ferðamennirnir m.a. upplifað gríðarstóra jökla, sem geta auðveldlega gleypt í sig heilan ferðamannahóp.

Alparnir,
1865

Fyrstir á Norðurpólinn

„Loksins kominn á Norðurpólinn, markmið mitt í 20 ár“. Bandaríska heimskautahetjann Robert Peary gat stillt sér stoltur upp ásamt mönnum sínum til myndatöku, þegar að hann náði nyrsta punkti hnattarins árið 1909. Sagnfræðingar telja nú að Peary hafi aldrei náð alla leið á pólinn heldur hafi hann einungis verið sá heimskautafari sem komst næst honum á þessum tíma.

90 gráður norður,
6. apríl 1909

Hættuför á toppinn

Í meira en 30 ár höfðu fjallgöngumenn reynt að ná upp á heimsins hæsta tind án árangurs. Það var fyrst árið 1953 sem vel skipulögðum breskum hópi tókst að senda mann á toppinn. Á leiðinni fengu þeir ómetanlega hjálp frá sjerpum sem hér fara yfir á jökulsprungu á trjábólum með verklega mannbrodda á fótum sér.

Everestfjall, Nepal
1953

Gullæði í 30 gráðu frosti

Þúsundir manna berjast yfir ísi þakið Chilkoot – fjallaskarðið til að freista gæfunnar sem gullgrafarar í Klondike. Leiðin þangað hefst með „verstu 50 kílómetrum í heimi“ – sannkölluð hættuför sem mennirnir þurfa að fara 20 sinnum til að fá nægar birgðir með sér. Meira en 100.000 manns leggja í þennan leiðangur, en einungis 40.000 komast alla leið.

Chilkoot – skarð, Alaska,
1898

Heimskautaskip í myrkri

Leiðangursskipið Endurance lokaðist inni í ísnum á Suðurskautslandinu þegar að landkönnuðurinn Ernest Schakelton hélt þangað 1918. Það var ljósmyndarinn Frank Hurley sem tók þessa stórbrotnu mynd og nýtti sér 20 lampa til þess að hann gæti varðveitt ísi þakið skipið, þar sem það ber við kolsvarta heimskautanóttina.

Weddelhaf, Suðurskautslandið
1915

Ferðamenn á hálum ís

Sundurleitur hópur manna er heillaður af nýrri íþróttagrein: Fjallaklifri. Í upphafi 19. aldar fá Bretar augastað á svissnensku Ölpunum. Þar geta ferðamennirnir m.a. upplifað gríðarstóra jökla, sem geta auðveldlega gleypt í sig heilan ferðamannahóp.

Alparnir,
1865

Fyrstir á Norðurpólinn

„Loksins kominn á Norðurpólinn, markmið mitt í 20 ár“. Bandaríska heimskautahetjann Robert Peary gat stillt sér stoltur upp ásamt mönnum sínum til myndatöku, þegar að hann náði nyrsta punkti hnattarins árið 1909. Sagnfræðingar telja nú að Peary hafi aldrei náð alla leið á pólinn heldur hafi hann einungis verið sá heimskautafari sem komst næst honum á þessum tíma.

90 gráður norður,
6. apríl 1909

Hættuför á toppinn

Í meira en 30 ár höfðu fjallgöngumenn reynt að ná upp á heimsins hæsta tind án árangurs. Það var fyrst árið 1953 sem vel skipulögðum breskum hópi tókst að senda mann á toppinn. Á leiðinni fengu þeir ómetanlega hjálp frá sjerpum sem hér fara yfir á jökulsprungu á trjábólum með verklega mannbrodda á fótum sér.

Hættuför á toppinn

Í meira en 30 ár höfðu fjallgöngumenn reynt að ná upp á heimsins hæsta tind án árangurs. Það var fyrst árið 1953 sem vel skipulögðum breskum hópi tókst að senda mann á toppinn. Á leiðinni fengu þeir ómetanlega hjálp frá sjerpum sem hér fara yfir á jökulsprungu á trjábólum með verklega mannbrodda á fótum sér.

Gullæði í 30 gráðu frosti

Þúsundir manna berjast yfir ísi þakið Chilkoot – fjallaskarðið til að freista gæfunnar sem gullgrafarar í Klondike. Leiðin þangað hefst með „verstu 50 kílómetrum í heimi“ – sannkölluð hættuför sem mennirnir þurfa að fara 20 sinnum til að fá nægar birgðir með sér. Meira en 100.000 manns leggja í þennan leiðangur, en einungis 40.000 komast alla leið.

Chilkoot – skarð, Alaska,
1898

Heimskautaskip í myrkri

Leiðangursskipið Endurance lokaðist inni í ísnum á Suðurskautslandinu þegar að landkönnuðurinn Ernest Schakelton hélt þangað 1918. Það var ljósmyndarinn Frank Hurley sem tók þessa stórbrotnu mynd og nýtti sér 20 lampa til þess að hann gæti varðveitt ísi þakið skipið, þar sem það ber við kolsvarta heimskautanóttina.

Weddelhaf, Suðurskautslandið
1915

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: Emilie Skjold

Royal geographical society,Otto Herschan Collection/Getty Images,Getty images,University of washington libraries,

Maðurinn

Leiðbeiningar: Þannig „hökkum“ við eigin líkama

Náttúran

Hulinn kraftur verndar langlífasta spendýrið

Náttúran

Hulinn kraftur verndar langlífasta spendýrið

Maðurinn

Steinaldarfólk var kannski kynsegin

Maðurinn

Steinaldarfólk var kannski kynsegin

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

Jörðin

Vísindamenn ýta á hnappinn: Róttækar hugmyndir um að slökkva á sólinni

Maðurinn

Hvers vegna eru vöðvarnir aumir tveimur dögum eftir æfingu?

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Glæpir borga sig

Náttúran

Af hverju límist lím ekki við innra byrði túbunnar?

Maðurinn

Vísindamenn hafa komist að rót mannvonskunnar: Fræðist um verstu hliðar ykkar

Lifandi Saga

Refsiföngum í síðari heimsstyrjöldinni fórnað 

Maðurinn

Af hverju eiga karlmenn auðveldara með að fá fullnægingu en konur?

Maðurinn

Leiðbeiningar um uppeldi: Reiðilestur veldur niðurbroti í heila

Maðurinn

Hvernig er best að fara á klósettið?

Maðurinn

Auðmaður vill drekka úr æskubrunninum

Maðurinn

Þess vegna þyngist þú með aldrinum

Maðurinn

Íhugun getur breytt heila þínum

Náttúran

Glæpir borga sig

Náttúran

Af hverju límist lím ekki við innra byrði túbunnar?

Maðurinn

Vísindamenn hafa komist að rót mannvonskunnar: Fræðist um verstu hliðar ykkar

Lifandi Saga

Refsiföngum í síðari heimsstyrjöldinni fórnað 

Maðurinn

Af hverju eiga karlmenn auðveldara með að fá fullnægingu en konur?

Maðurinn

Leiðbeiningar um uppeldi: Reiðilestur veldur niðurbroti í heila

Maðurinn

Hvernig er best að fara á klósettið?

Maðurinn

Auðmaður vill drekka úr æskubrunninum

Maðurinn

Þess vegna þyngist þú með aldrinum

Maðurinn

Íhugun getur breytt heila þínum

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Humar var hundafæða

Heilsa

Vísindamenn finna óvænt samband milli tannholdsbólgu og tiltekins sjúkdóms

Náttúran

Hvernig er móteitur gert?

Læknisfræði

Pasteur bjargaði heiminum frá hundaæði

Vinsælast

1

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

2

Maðurinn

Þess vegna þyngist þú með aldrinum

3

Maðurinn

Af hverju eiga karlmenn auðveldara með að fá fullnægingu en konur?

4

Lifandi Saga

Fílamaðurinn vakti undrun og ótta allra 

5

Maðurinn

Hvernig er best að fara á klósettið?

6

Maðurinn

Vísindamenn hafa komist að rót mannvonskunnar: Fræðist um verstu hliðar ykkar

1

Maðurinn

Þess vegna þyngist þú með aldrinum

2

Maðurinn

Af hverju eiga karlmenn auðveldara með að fá fullnægingu en konur?

3

Lifandi Saga

Fílamaðurinn vakti undrun og ótta allra 

4

Maðurinn

Hvernig er best að fara á klósettið?

5

Maðurinn

Vísindamenn hafa komist að rót mannvonskunnar: Fræðist um verstu hliðar ykkar

6

Náttúran

Af hverju límist lím ekki við innra byrði túbunnar?

Lifandi Saga

Hver lagði eld að Róm?

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

Alheimurinn

Er jörðin kúla?

Maðurinn

Táningar eru forritaðir til að hætta að hlusta á það sem mamma segir

Alheimurinn

Leifar af hulduefni finnast í Vetrarbrautinni.

Náttúran

Hve mikið súrefni framleiðir tré?

Maðurinn

Við hugsum ekki rökrétt

Lifandi Saga

„Hvað ætlarðu að vera þegar þú verður stór?“

Náttúran

5 fyrirbæri sem þróunin gleymdi

Maðurinn

Hvað er gyllinæð?

Náttúran

Kæfingarefni hrekur hákarlana á flótta

Alheimurinn

Það rignir í geimnum

Glæpir borga sig

Maurar ræna öðrum maurum, fuglar hræða og kræklingar gabba. Alls staðar leynast uppátækjasöm dýr sem beita einstökum ráðum til að tryggja sér sess í fæðukeðjunni.

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is