Lifandi Saga

Myndir: Ísköld ævintýri 

40.000 gullgrafarar þramma 50 kílómetra í miklu frosti og heimskautahetja eltir 20 ára draum sinn um að ná til Norðurpólsins. Manneskjan er heilluð af öfgunum og hvað er brjálæðislegra heldur en að klífa björg og rannsaka heimskautin í nístandi kulda?

BIRT: 19/05/2022

Ferðamenn á hálum ís

Sundurleitur hópur manna er heillaður af nýrri íþróttagrein: Fjallaklifri. Í upphafi 19. aldar fá Bretar augastað á svissnensku Ölpunum. Þar geta ferðamennirnir m.a. upplifað gríðarstóra jökla, sem geta auðveldlega gleypt í sig heilan ferðamannahóp.

Alparnir,
1865

Fyrstir á Norðurpólinn

„Loksins kominn á Norðurpólinn, markmið mitt í 20 ár“. Bandaríska heimskautahetjann Robert Peary gat stillt sér stoltur upp ásamt mönnum sínum til myndatöku, þegar að hann náði nyrsta punkti hnattarins árið 1909. Sagnfræðingar telja nú að Peary hafi aldrei náð alla leið á pólinn heldur hafi hann einungis verið sá heimskautafari sem komst næst honum á þessum tíma.

90 gráður norður,
6. apríl 1909

Hættuför á toppinn

Í meira en 30 ár höfðu fjallgöngumenn reynt að ná upp á heimsins hæsta tind án árangurs. Það var fyrst árið 1953 sem vel skipulögðum breskum hópi tókst að senda mann á toppinn. Á leiðinni fengu þeir ómetanlega hjálp frá sjerpum sem hér fara yfir á jökulsprungu á trjábólum með verklega mannbrodda á fótum sér.

Everestfjall, Nepal
1953

Gullæði í 30 gráðu frosti

Þúsundir manna berjast yfir ísi þakið Chilkoot – fjallaskarðið til að freista gæfunnar sem gullgrafarar í Klondike. Leiðin þangað hefst með „verstu 50 kílómetrum í heimi“ – sannkölluð hættuför sem mennirnir þurfa að fara 20 sinnum til að fá nægar birgðir með sér. Meira en 100.000 manns leggja í þennan leiðangur, en einungis 40.000 komast alla leið.

Chilkoot – skarð, Alaska,
1898

Heimskautaskip í myrkri

Leiðangursskipið Endurance lokaðist inni í ísnum á Suðurskautslandinu þegar að landkönnuðurinn Ernest Schakelton hélt þangað 1918. Það var ljósmyndarinn Frank Hurley sem tók þessa stórbrotnu mynd og nýtti sér 20 lampa til þess að hann gæti varðveitt ísi þakið skipið, þar sem það ber við kolsvarta heimskautanóttina.

Weddelhaf, Suðurskautslandið
1915

Ferðamenn á hálum ís

Sundurleitur hópur manna er heillaður af nýrri íþróttagrein: Fjallaklifri. Í upphafi 19. aldar fá Bretar augastað á svissnensku Ölpunum. Þar geta ferðamennirnir m.a. upplifað gríðarstóra jökla, sem geta auðveldlega gleypt í sig heilan ferðamannahóp.

Alparnir,
1865

Fyrstir á Norðurpólinn

„Loksins kominn á Norðurpólinn, markmið mitt í 20 ár“. Bandaríska heimskautahetjann Robert Peary gat stillt sér stoltur upp ásamt mönnum sínum til myndatöku, þegar að hann náði nyrsta punkti hnattarins árið 1909. Sagnfræðingar telja nú að Peary hafi aldrei náð alla leið á pólinn heldur hafi hann einungis verið sá heimskautafari sem komst næst honum á þessum tíma.

90 gráður norður,
6. apríl 1909

Hættuför á toppinn

Í meira en 30 ár höfðu fjallgöngumenn reynt að ná upp á heimsins hæsta tind án árangurs. Það var fyrst árið 1953 sem vel skipulögðum breskum hópi tókst að senda mann á toppinn. Á leiðinni fengu þeir ómetanlega hjálp frá sjerpum sem hér fara yfir á jökulsprungu á trjábólum með verklega mannbrodda á fótum sér.

Hættuför á toppinn

Í meira en 30 ár höfðu fjallgöngumenn reynt að ná upp á heimsins hæsta tind án árangurs. Það var fyrst árið 1953 sem vel skipulögðum breskum hópi tókst að senda mann á toppinn. Á leiðinni fengu þeir ómetanlega hjálp frá sjerpum sem hér fara yfir á jökulsprungu á trjábólum með verklega mannbrodda á fótum sér.

Gullæði í 30 gráðu frosti

Þúsundir manna berjast yfir ísi þakið Chilkoot – fjallaskarðið til að freista gæfunnar sem gullgrafarar í Klondike. Leiðin þangað hefst með „verstu 50 kílómetrum í heimi“ – sannkölluð hættuför sem mennirnir þurfa að fara 20 sinnum til að fá nægar birgðir með sér. Meira en 100.000 manns leggja í þennan leiðangur, en einungis 40.000 komast alla leið.

Chilkoot – skarð, Alaska,
1898

Heimskautaskip í myrkri

Leiðangursskipið Endurance lokaðist inni í ísnum á Suðurskautslandinu þegar að landkönnuðurinn Ernest Schakelton hélt þangað 1918. Það var ljósmyndarinn Frank Hurley sem tók þessa stórbrotnu mynd og nýtti sér 20 lampa til þess að hann gæti varðveitt ísi þakið skipið, þar sem það ber við kolsvarta heimskautanóttina.

Weddelhaf, Suðurskautslandið
1915

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: Emilie Skjold

Royal geographical society,Otto Herschan Collection/Getty Images,Getty images,University of washington libraries,

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Lifandi Saga

Af hverju er rússneskur bær í Noregi?

Lifandi Saga

Af hverju er rússneskur bær í Noregi?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Maðurinn

Heilsa okkar ræðst af blóðinu

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Vinsælast

1

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

2

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

3

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

4

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

5

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

6

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

1

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

2

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

3

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

4

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

5

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Glæpir

Newton upprætti peningafölsun í Englandi

Lifandi Saga

5 ástæður þess að BNA er einungis með tvo flokka 

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Náttúran

Vísindamenn kortleggja nú heimshöfin

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Heilsa

Vísindamenn hafa fundið mikilvægan eiginleika sem er sameiginlegur öllum sem náð hafa 100 ára aldri.

Lifandi Saga

Belgía biður Kongó afsökunar – með tönn

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Risaeðlubeinagrindin ,,Apex” seldist fyrir 44,6 milljónir dollara eða sem svarar 6,2 milljörðum króna.

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is