Fyrir um áratug ruddi ný tegund matvæla sér til rúms í matvöruverslunum.
Vörurnar nutu fljótt mikilla vinsælda – og eru enn meðal þeirra vinsælustu.
Í nýrri rannsókn hafa breskir vísindamenn borið saman innihaldslýsingar þessara vinsælu matvæla og komist að athyglisverðri niðurstöðu.
Joseph Whittaker forðast sjálfur ákveðin matvæli og gefur jafnframt skýr ráð um hvað sé mikilvægt að hafa í huga fyrir þá sem vilja stuðla að góðri heilsu.
Rannsóknin leiddi nefnilega í ljós að jurtaafurðir sem ætlað er að koma í stað hefðbundinna matvæla innihéldu tvöfalt fleiri aukefni en matvælin sem þær eiga að leysa af hólmi.
„Munurinn var sérstaklega áberandi þegar bornar voru saman jurtaafurðir í stað mjólkurvara, jurtakjöt og jurtafiskur, auk annarra saltra og mikið unninna matvæla,“ segir næringarfræðingurinn Joseph Whittaker við bresku næringarfræðistofnunina The Institute for Optimum Nutrition.
Þessi niðurstaða veldur rannsakandanum áhyggjum, einkum af einni ástæðu.
Langir innihaldslistar
Joseph Whittaker og aðrir vísindamenn sem stóðu að rannsókninni fóru yfir innihaldslýsingar 71 vöru. Þeir komust að því að jurtaafurðir á borð við jurtaost, jurtamjólk og jurtakökur innihéldu tvöfalt fleiri aukefni en sambærilegar hefðbundnar vörur.
Næringarfræðingurinn leggur þó áherslu á að fólk þurfi ekki endilega að hafa áhyggjur af heilsu sinni þótt það neyti þessara vara, enda séu öll efnin og E-númerin samþykkt til notkunar.
Sama segir Sisse Fagt, sérfræðingur í rannsóknum á matarvenjum við Matvælastofnun Tækniháskóla Danmerkur (DTU). Að hennar sögn skýrist langur innihaldslisti af því að jurtaafurðirnar eigi að líkjast dýraafurðum að útliti, bragði og áferð.
Innihaldslýsingarnar benda til annars vandamáls
Báðir sérfræðingarnir benda einnig á að langir innihaldslistar geti verið vísbending um að matvælin séu mikið unnin, sem geti haft neikvæð áhrif á líkamann.
„Mjög mikið unnin matvæli raska jafnvæginu í meltingarkerfinu með þeim afleiðingum að meltingin starfar ekki sem skyldi,“ segir Sisse Fagt.
Ég hef séð fólk í sundlaug með poka á kviðnum og heyrt að það sé með stóma. En hvað er stóma og hvers vegna þurfa sumir á því að halda?
Hún ráðleggur því að velja fremur einföld og lítið unnin hráefni á borð við grænmeti og belgjurtir.
Joseph Whittaker bendir þó á að rannsóknir gefi vísbendingar um að aukefni í matvælum geti haft óæskilegar afleiðingar.
„Til eru rannsóknir sem benda til tengsla milli aukefna í matvælum og sjálfsofnæmissjúkdóma,“ skrifar Joseph Whittaker í tölvupósti til Lifandi vísinda.
Joseph Whittaker tekur undir það og segir að hann leggi sjálfur áherslu á að forðast ákveðin matvæli í verslunum.
„Persónulega forðast ég öll mikið unnin matvæli og þar með einnig aukefni,“ skrifar hann.
Báðir sérfræðingarnir segja að sífellt fleiri neytendur séu orðnir meðvitaðir um hversu mikið unnin sum matvæli eru og hversu mörg aukefni þau innihalda. Því hafi framleiðendur einnig byrjað að þróa jurtaafurðir með færri aukaefnum.
Rannsóknin birtist í vísindaritinu Food Additives & Contaminants: Part A.
