Náttúran

Nýfundnar körtur fæða lifandi unga

Vísindamenn hafa fundið þrjár áður óþekktar körtutegundir sem verpa ekki eggjum, heldur ganga með afkvæmi sín. Það veitir þeim mikla sérstöðu meðal froskdýra heimsins.

Aðeins örfáar tegundir karta og froska í Suður-Ameríku og Suðaustur-Asíu hafa þróað með sér æxlunaraðferðir sem líkjast þeim sem finnast hjá tanzanísku körtunum.

BIRT: 13/07/2026

Flest skólabörn geta frætt þig um þroska froskdýra.

 

Egg verða að halakörtum og halakörturnar verða að fullvöxnum körtum.

 

En nú gæti þessi saga breyst.

 

Fjölþjóðlegur rannsóknarhópur undir forystu Mark D. Scherz, dósents hjá Kaupmannahafnarháskóla, hefur nefnilega gert athyglisverða uppgötvun hjá þremur nýjum körtutegundum.

 

Þessar þrjár nýju tegundir fundust í Tansaníu.

Kvenkörturnar verpa ekki eggjum sem klekjast út í halakörtur, heldur ganga þær með afkvæmin í líkamanum og fæða þau fullþroskuð.

 

Þetta gerir körturnar að einni af fáum froskdýrategundum sem fæða lifandi afkvæmi.

 

„Að fæða lifandi afkvæmi er afar sjaldgæft meðal froska og karta og þekkist hjá innan við einu prósenti froskategunda sem gerir þessar nýju tegundir óvenju áhugaverðar,“ segir H. Christoph Liedtke, einn af vísindamönnunum sem stóðu að rannsókninni í fréttatilkynningu.

Nýju körtutegundirnar tilheyra ættkvíslinni Nectophrynoides luhomeroensis.

Árið 1905 kynnti þýskur vísindamaður uppgötvun körtu í Tansaníu sem fæddi lifandi afkvæmi. Sýni af þessari gömlu körtutegund hefur verið varðveitt og DNA úr henni var notað í greiningarvinnunni við að bera kennsl á þessar þrjár nýju tegundir.

 

Við rannsóknina notaði hópurinn alls 257 gamlar körtur sem varðveittar eru í Kaupmannahöfn, London, Berlín, Genf og Trento.

 

Þessar þrjár nýju körtur fundust í hæðóttu skógarsvæði þar sem lítið er um kyrrstætt vatn sem annars er kjörinn staður fyrir halakörtu til að vaxa úr grasi.

 

Það virðist sennilegasta ástæða þess að körturnar hafa breytt æxlunarstefnu sinni.

 

Mörgum af þessum lifandi fæddu afkvæmum stendur ógn af skógareyðingu, námugreftri og loftslagsbreytingum.

 

Þessi nýja þekking getur skipt sköpum fyrir framtíðar verndunaraðgerðir.

 

Rannsóknir birtist í Vertebrate Zoology.

HÖFUNDUR: Jón Daníelsson, Kristoffer Nørager Møller

© Michele Menegon

Nýskráning

Skráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með rúmlega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.790 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.