Heilsa

Langhlaup getur reynt á heilsuna

Langhlaup geta haft alvarlegar afleiðingar fyrir heilsuna – eitt líffæri er sérstaklega viðkvæmt.

BIRT: 14/07/2026

Hlaup eru almennt talin afar holl fyrir heilsuna og þar eru læknar og vísindamenn á sama máli.

 

Rannsóknir á ofurhlaupurum, sem takast á við vegalengdir sem eru mun lengri en maraþonhlaup, til dæmis sex klukkustunda hlaup eða 100 kílómetra, sýna þó aðra hlið á málinu.

 

Eftir slík hlaup mælast hjá þeim margvíslegar breytingar sem minna á það sem sést hjá fólki með alvarlega sjúkdóma. Mest verður álagið á hjarta, lifur og nýru, en einnig veiklast ónæmiskerfið og hormónastarfsemin raskast. Margir ofurhlauparar fá auk þess sýkingu í öndunarvegi í kjölfar hlaups.

 

Nýrnaskaðar eru meðal þeirra afleiðinga langhlaupa sem hafa verið rannsakaðar hvað best.

 

Í bandarískri rannsókn frá 2015 komu fram einkenni bráðrar nýrnaskerðingar hjá 82 prósentum þátttakenda, sem þýðir að nýrun gátu tímabundið ekki síað blóðið með eðlilegum hætti. Eitt skýrasta merkið var mjög dökkt þvag, sem bendir til vefjaskemmda.

 

Einkennin gengu yfir hjá flestum á fáeinum dögum. Vísindamenn óttast þó að endurtekin tilvik af þessu tagi geti með tímanum valdið varanlegum skaða á nýrunum.

Íþróttir reyna á líkamann.

Heilahristingur í íþróttum á borð við ruðning getur valdið langvinnum heilaáverka (CTE), sem tengist meðal annars þunglyndi og heilabilun. Þess vegna eru árekstrar þar sem leikmenn skella hjálmum saman bannaðir í NFL-deildinni í Bandaríkjunum.

Golfsveiflan veldur ósamhverfu álagi á líkamann og reynir einkum á mjóbak, axlir og olnboga. Rannsókn frá 2017 sýndi að 89 prósent atvinnukylfinga verða fyrir meiðslum. Hjá áhugakylfingum var hlutfallið 68 prósent.

HÖFUNDUR: Guðbjartur Finnbjörnsson

© anatoliy_gleb/Shutterstock

Nýskráning

Skráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með rúmlega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.790 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.