Menning

Rómverjar notuðu þvag sem þvottaefni

Þvag, öðru nafni keyta, var ódýr og mikilvæg auðlind í Rómarveldi sem var nýtt í þvottahúsum. Þvag var áhrifamikið þvottaefni en raunar voru þvottar með þvagi einkar heilsuspillandi fyrir þá sem sinntu því starfi.

BIRT: 09/04/2025

Vinna í þvottahúsum í Rómarveldi til forna var mikil erfiðisvinna og þrátt fyrir tilætlaðan árangur starfans var um að ræða sannkallað skítastarf.

 

Í þvottahúsum Rómverja hafði starfsfólkið sem oftar en ekki samanstóð af þrælum, að sjálfsögðu hvorki aðgang að þvottaefni né heldur mýkingarefni. Þess í stað notaði starfsfólkið sem kallaðist „fullones“, úrgangsefni úr mannslíkamanum, þ.e. þvag.

Þvag felur í sér ammoníak sem leysir upp fituefni og eyðir blettum á fatnaði.

 

Það gefur því auga leið að um var að ræða ódýrt hráefni sem auðvelt var að nálgast því allir þrælar og aðrir á vegum keisarans þurftu eðli málsins samkvæmt að hafa þvaglát nokkrum sinnum á dag.

 

Rómverjar þrömmuðu um í þvagi

Þvottaferlið sem fól í sér þvott með þvagi, var flókið ferli: Borgarbúarnir höfðu þvaglát í leirpotta og seldu þvagið síðan í nærliggjandi þvottahús þar sem gullnum dropunum var hellt yfir þvottinn í stórum kerjum.

 

Síðan stökk starfsfólkið upp í kerin og traðkaði á þvottinum til að láta þvagið komast vel inn í fatnaðinn.

 

Síðan var beðið eftir að ammoníakið gerði sitt gagn og því næst var þvotturinn skolaður vandlega með vatni. Að þessu loknu var þvotturinn svo meðhöndlaður með ýmiss konar leir sem eyddi fýlunni úr illa lyktandi þvottaefninu.

Hver andardráttur kostaði óheyrilega kvöl og það gat tekið marga daga að deyja.

Að lokum var þvotturinn svo skrúbbaður, skolaður og hengdur til þerris í sólinni.

 

Viðskiptavinirnir fengu svo afhentan tandurhreinan þvott en segja má að þvottur sem þessi hafi ekki beinlínis verið hreinlegur fyrir starfsfólkið. Þvagið í kerjunum olli iðulega óþægindum og sárum á húðinni sem stundum komst sýking í og afskræming húðarinnar var nokkuð algeng af völdum skemmda í húð.

 

Engu að síður reyndist ekki erfitt að útvega starfsfólk í þvottahúsin því margir Rómverjar lifðu í sárustu fátækt og urðu að láta sér nægja þau störf sem í boði voru.

HÖFUNDUR: Søren Flott , Andreas Abildgaard

© WolfgangRieger/Wikimedia Commons & Pixel-Shot & Tartila/Shutterstock

Nýskráning

Skráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með rúmlega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.790 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.