Ef þú hefur ferðast til Gíbraltar veistu að serkjaapar eða gíbraltarapar (Macaca sylvanus) þar eru óvenju nærgöngulir.
Þeir eru snillingar í að grípa ís úr höndunum á grandalausum ferðamanni eða gramsa í bakpoka eftir flögum og súkkulaði.
Oft er þetta matur hlaðinn sykri, fitu og mjólkursykri – og meltingarkerfi apanna er alls ekki gert fyrir slíkt.
Manneskja fær ef til vill örlítinn magaverk eftir að hafa borðað ruslfæði, en aparnir hafa fundið mun róttækari leið til að bregðast við meltingarvandamálum.
Eftir að hafa troðið sig út af alls kyns nasli taka þeir upp á nokkru sem vísindamenn hafa ekki séð áður.
Hádegismatur með mold sem meðlæti
Vísindamenn við Cambridge-háskóla hafa komist að því að aparnir eru farnir að éta mold.
Já, þú last rétt. Þeir troða henni bókstaflega upp í sig.
Rannsóknin bendir til skýrs samhengis: því fleiri ferðamenn og því meira ruslfæði, þeim mun meira af mold endar í maga apanna.
Sérstaklega á háannatíma, þegar mest er stolið af ís og söltu nasli, fara aparnir hamförum í moldarhaugum á svæðinu.
Hvers vegna í ósköpunum gera þeir þetta?
Að sögn vísindamanna snýst þetta ekki um að aparnir séu svangir heldur frekar um eins konar leið til að halda sér heilbrigðum.
Moldin getur myndað verndandi lag í þörmunum og hjálpar til við að draga úr skaðlegum áhrifum þess sem aparnir éta.
Hún virðist jafnframt veita þeim steinefni og gagnlegar bakteríur sem til dæmis ekki í flögupoka.
„Við teljum að aparnir hafi farið að éta mold til að vernda meltingarkerfi sitt gegn orkuríkum og trefjasnauðum mat eins og nasli og ruslfæði sem hefur reynst valda sumum prímötum meltingaróþægindum,“ segir Sylvain Lemoine, líffræðilegur mannfræðingur við Cambridge-háskóla, í tilkynningu.
„Moldin gerir þeim kleift að borða mat sem freistar þeirra jafnmikið og okkur.“
Ný rannsókn leiðir í ljós að simpansar og bonoboapar geta þekkt myndir af ættingjum og vinum sem þeir hafa ekki séð í 25 ár:
Ný hegðun meðal apa
Það merkilegasta er að aparnir virðast taka þetta upp hver af öðrum. Þeir gera þetta ekki hver í sínu lagi heldur koma saman í hópum og éta moldina.
Sumir hópar eru meira að segja orðnir svo vandlátir að þeir velja ákveðnar tegundir moldar. Einn hópur hefur til dæmis tekið ástfóstri við mold úr holum í malbiki, að sögn vísindamanna.
Svo næst þegar þú sérð apa á Gíbraltar með mold í andlitinu eftir að hafa stolið ís veistu kannski af hverju.
Rannsóknin birtist í vísindatímaritinu Scientific Reports.
