Alheimurinn

Vísindamenn vissu ekki af því: Nú hafa þeir fundið risavaxið, hulið fyrirbæri í Vetrarbrautinni

Gríðarstórt ský hefur nú komið í ljós í Vetrarbrautinni. Það sýnir mikla hreyfingu og kynni að auka skilning manna á stjörnumyndun.

Myndin er teiknuð framsetning af umhverfinu í miðju Vetrarbrautarinnar sem vísindamenn geta skilið betur með uppgötvun risavaxins skýs annars staðar í vetrarbrautinni

BIRT: 25/04/2026

Þegar vísindamenn beindu sjónauka að lítt könnuðu svæði í okkar eigin Vetrarbraut gerðu þeir merkilega uppgötvun.

 

Risastórt ský virðist nefnilega hafa dulist nálægt miðju hennar.

 

Þrátt fyrir að skýið sé 200 ljósár að lengd höfðu vísindamennirnir, m.a. frá Útvarpssjónaaukamiðstöð Bandaríkjanna, ekki hugmynd um að það væri að finna í Vetrarbrautinni.

 

Þegar þeir rannsökuðu skýið nánar kom í ljós að það gæti reynst upplýsandi um ákveðin grundvallaratriði.

Skýið sem hefur fengið nafnið Miðpunktsskýið, er nefnilega gríðarstór uppsöfnun gass og ryks sem getur myndað stjörnur, segja vísindamennirnir í fréttatilkynningu.

 

„Engan grunaði að þetta ský væri til áður en við skoðuðum þennan stað á himninum og fundum þarna þetta þétta gas,“ segir Natalie Butterfield, hjá Útvarpssjónaaukamiðstöð Bandaríkjanna.

 

Risaskýið fannst með Green Bank útvarpssjónaukanum sem er í Vestur-Virginíu í Bandaríkjunum og nemur veikar útvarpsbylgjur sem berast til jarðar frá fyrirbrigðum í geimnum.

 

Sendir efni inn í miðju Vetrarbrautarinnar

Athuganir á Miðpunktsskýinu leiddu í ljós sérstakar örbylgjur og að auki kekkjamyndun úr ryki og gasi sem að sögn vísindamannanna eru merki um að stjörnur séu að myndast í skýinu.

 

Uppgötvun hins risavaxna skýs var gerð með geislasjónaukanum Green Bank Telescope í Vestur-Virginíu í Bandaríkjunum, sem nemur daufar útvarpsbylgjur sem fyrirbæri í geimnum senda til Jarðar

 

Umhverfið virtist auk þess vera mjög ókyrrt og að uppistöðu gert úr rykslóðum sem að sögn vísindamannanna hreyfast í átt að miðju Vetrarbrautarinnar og flytja þannig efni frá ytri hlutum vetrarbrautarinnar til hinna innri.

 

Milljarðar stjarna og líklega gríðarfjöldi pláneta. Vetrarbrautin er gríðarlega stór og þung. Hér er skemmtilegur fróðleikur um stjörnuþokuna okkar – Vetrarbrautina:

Reyndar telja vísindamennirnir að nýuppgötvaða skýið „gefi einstakt tækifæri til að rannsaka upprunalegar aðstæður í gasskýi áður en það safnast saman í miðju vetrarbrautarinnar okkar“.

Skýið veitir einnig innsýn í hvernig stjörnur myndast við öfgafyllri aðstæður í geimnum.

 

Rannsóknargrein um uppgötvunina birtist í vísindatímaritinu The Astrophysical Journal.

HÖFUNDUR: Jón Daníelsson, Stine Hansen

© NSF/AUI/NSF NRAO/P.Vosteen.

Nýskráning

Skráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með rúmlega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.790 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.