Háhyrningar hafa lengi vakið mikla hrifningu enda eru þessi greindu rándýr bæði heillandi og ógnvekjandi í senn.
Vísindamenn hafa séð þá bera dauða laxa á höfðinu eins og hatta, hengja innyfli sela yfir bakuggana og kasta skinni af sæljónum sín á milli eins og bolta.
Þessi ókrýndu topprándýr hafsins leika sér einnig með þang og rekavið. Frá árinu 2020 hefur lítill hópur háhyrninga jafnframt ráðist á og sökkt hundruðum seglbáta undan ströndum Spánar og Portúgals.
Nú hafa sjávarlíffræðingar hjá samtökunum Beneath The Waves orðið vitni að enn annarri furðulegri hegðun – og náð henni á myndskeið.
Undan ströndum Kaliforníu tókst þeim að mynda háhyrninga sem skullu á tunglfiski af svo miklu afli að hann sprakk.
Tunglfiskar geta orðið allt að þrír metrar á lengd og vegið allt að tvö tonn.
Það sem vekur þó mesta athygli er að fiskurinn var þegar dauður. Höggið var því ekki ætlað til að drepa bráðina heldur gæti hafa verið liður í að undirbúa hana til átu, samvinnu dýranna á milli eða jafnvel ekkert annað en leikur, að mati sjávarlíffræðinganna.
Líffræðileg skýring eða bara leikur?
Í júlí 2024 sáu vísindamennirnir kvenkyns háhyrning halda dauðum oddsporðatunglfiski (Masturus lanceolatus) föstum í sporðugganum á meðan karldýr synti á miklum hraða í átt að hræinu.
Rétt áður en þeir rákust saman sleppti kvendýrið takinu og höggið var svo kröftugt að mjúkvefir fisksins rifnuðu í þúsundir smábúta.
Ungur háhyrningur hóf samstundis að éta smæstu bitana en fullorðnu dýrin tóku til sín stærri hlutana. Að mati vísindamannanna bendir það til þess að fullorðnu háhyrningarnir hafi verið að gera þessa gríðarstóru bráð auðmeltanlegri fyrir kálfinn.
Sjáðu atvikið hér:
Í september 2025 gerðist þetta aftur – en í þetta sinn náðist atvikið á myndskeið.
Þótt háhyrningar séu þekktir fyrir að deila fæðu og tæta bráð sína í sundur hefur þessari grimmilegu aðferð ekki áður verið lýst. Þar að auki höfðu þeir þegar étið innri líffæri fisksins, sem eru næringarríkasti hluti bráðarinnar.
Á þessum myndum sést karldýrið skella dauða tunglfisknum af miklu afli. Við höggið tætist fiskurinn í sundur og bitar úr honum dreifast um sjóinn, þar sem ungur háhyrningur bíður eftir að éta leifarnar.
Tunglfiskar hafa sérstakt lag af mjúkvef sem hýsir fjölbreytt örverusamfélag. Þegar vefurinn springur dreifast örverurnar út í sjóinn, þar sem þær geta breytt næringarsamsetningu umhverfisins og hugsanlega haft áhrif á örveruflóru háhyrninganna sjálfra.
Það bendir til þess að þessi stórbrotna hegðun kunni að hafa líffræðilegt hlutverk sem nær lengra en að auðvelda dýrunum að skipta bráðinni á milli sín.
Við fyrstu sýn virðast þeir vera óttalega vitlausir en kolkrabbar eru reyndar svo greindir að stundum leiðist þeim hreinlega. Rannsóknir á gagnsæjum afkvæmum kolkrabba hafa nú fært vísindamenn nær grunnuppskrift náttúrunnar á greind:
„Við teljum að þetta kunni að auðvelda ungum háhyrningum að éta bráðina. Það er líka mögulegt að þetta sé einfaldlega leikur. Háhyrningar eru þekktir fyrir að leika sér með fæðuna,“ segir einn höfunda rannsóknarinnar, Kathryn Ayres, í fréttatilkynningu.
Greint er frá niðurstöðunum í vísindaritinu Frontiers in Ethology.
