Í maí 1991 var geimfarinn Sergei Krikalev sendur með Soyuz-eldflaug til sovésku geimstöðvarinnar Mir (Friður).
Krikalev átti að dvelja þar í fimm mánuði og verkefni hans var að sinna viðhaldi í stöðinni og rannsaka þyngdarleysi. En mál þróuðust á annan veg.
Á meðan Krikalev dvaldi í geimnum hrundu Sovétríkin eftir nokkurra ára pólitískan óróa.Og hið nýja rússneska ríki hafði ekki efni á að koma strandaglópnum sínum heim, svo Krikalev mátti dúsa í Mir um óákveðinn tíma.
Evrópuríki steig inn í
Á meðan Krikalev var í geimnum fóru Sovétríkin að liðast í sundur. Í ágúst 1991 var leiðtoga landsins, Mikhail Gorbatsjov rænt en valdaráni var þó afstýrt.
Sama haust notfærðu nokkur sovétlýðveldi sér óróann til að lýsa yfir sjálfstæði – þar á meðal Kasakstan, þar sem Baikonur-Cosmodrome, stjórnstöð geimferðaáætlunar Sovétríkjanna, var staðsett.
Kasakstan krafðist greiðslu fyrir notkun stöðvarinnar sem stjórnvöld í Kreml áttu erfitt með að verða við. Gengi rússnesku rúblunnar var nefnilega í frjálsu falli vegna verðbólgu.
„Þetta kom okkur algjörlega í opna skjöldu og við vorum að reyna að átta okkur á hvaða áhrif valdaránstilraunin myndi hafa á geimáætlunina,“ sagði Krikalev síðar við blaðamenn.
Gorbatsjov var steypt af stóli 25. desember 1991 og Sovétríkin liðuðust í sundur. Með fjárhagsaðstoð frá Þýskalandi flaug þýsk-rússneskur leiðangur frá Kasakstan til Mir þremur mánuðum síðar.
Þýskaland hafði greitt Kasökum 24 milljónir dala til að senda Þjóðverjann Klaus-Dietrich Flade til að leysa Krikalev af og til að koma honum heim.
Veiklulegur og fölur steig Krikalev – sem í fjölmiðlum var kallaður „síðasti sovéski ríkisborgarinn“– fæti á jörðina í mars 1992. Dvöl hans í geimnum stóð yfir í 311 daga – tvöfalt lengri tíma en upphaflega var áætlað.
