Heilsa

Meira en 600 milljónir manna glíma við bakverki. En ein afar einföld dagleg venja getur hjálpað, að sögn rannsakanda að baki nýlegri rannsókn.

Lýðheilsurannsakandinn Charlotte Brakenridge fylgdist náið með 56 þátttakendum með bakverki í þrjá mánuði. Nú bendir hún á eitt skýrt og hagnýtt ráð sem þú getur gripið til ef þú ert með verki í baki – og hún segist sjálf hafa komið á óvart hversu vel sú aðferð reyndist virka.

Charlotte Brakenridge er lýðheilsurannsakandi, og eftir nýjustu rannsókn sína veit hún nákvæmlega hvað hún hyggst gera ef hún fær einhvern daginn bakverki.

BIRT: 03/05/2026

Fleiri en 600 milljónir manna glíma við verki neðst í bakinu.

 

Þú hefur líklega upplifað það sjálfur: Það er sárt að sitja við skrifborðið, nánast ógerlegt að taka þátt í daglegum athöfnum með vinum og fjölskyldu og erfitt getur verið að sofa á nóttunni.

 

Og þegar verkirnir hafa einu sinni gert vart við sig koma þeir að öllum líkindum aftur.

 

En nú telja vísindamennirnir að baki nýrri rannsókn sig hafa gott svar við því hvernig megi ná tökum á bakvandamálum.

 

Hér deilir lýðheilsurannsakandinn Charlotte Brakenridge við Griffith-háskóla í Ástralíu, sem leiddi rannsóknina, bestu ráðum sínum um hvernig þú getur forðast verkina.

 

Ráð sem þú getur farið að tileinka þér strax í þínu daglegu lífi.

Rannsóknarteymið skoðaði nánar eina allra stærstu orsök bakverkja.

 

Það er að segja þær fjölmörgu klukkustundir sem stór hluti okkar ver dag hvern við skrifborð.

 

„Við notum meira en helming vakandi tíma okkar í vinnu. Þess vegna er mikilvægasta ráðið mitt að fólk með bakverki hafi skýra nálgun til að bregðast við verkjum á vinnutíma,“ skrifar Charlotte Brakenridge í tölvupósti til Lifandi vísinda.

 

Og einmitt slíka aðferð hefur hún fundið.

 

Í rannsókn sinni fylgdist Charlotte Brakenridge með 56 einstaklingum með staðfesta verki í mjóbaki.

 

Þeim var skipt í tvo hópa. Annar hópurinn átti að fylgja fastri rútínu með 30 mínútna setu og síðan standa í 15 mínútur. Hinn hópurinn mátti sjálfur velja hvernig hann skipti á milli þess að sitja og standa yfir daginn.

 

Þátttakendur héldu dagbók um bakverki sína og voru reglulega teknir í viðtal af vísindamönnum. Rannsóknin stóð alls yfir í þrjá mánuði.

 

Þegar henni lauk var niðurstaðan skýr.

Samkvæmt Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni, WHO, eru ákveðnar tegundir bakverkja stærsta orsök þess að fólk verður öryrkjar á heimsvísu.

Föst rútína í vinnunni, þar sem skipt er á milli þess að sitja í 30 mínútur og standa í 15 mínútur, dregur verulega úr verkjum í mjóbaki – og reynist árangursríkari en þegar fólk velur sjálft hvenær það situr og stendur.

 

„Ég varð hissa á því að sjálfvalin ákvörðun dró ekki meira úr bakverkjunum,“ skrifar Charlotte Brakenridge.

 

Rannsakandinn bendir þó á að þátttakendur sem fylgdu 30:15-áætluninni héldu sig oftar við hana, einmitt vegna þess að hún skapaði skýra umgjörð og fasta rútínu.

 

„Það gæti skýrt hvers vegna sá hópur upplifði meiri bata í bakverkjum,“ skrifar hún og heldur áfram:

 

„Persónulega aðferðin gaf meira svigrúm, en hún kann að hafa valdið því að fólk fylgdi henni ekki jafn markvisst.“

 

Beinin halda okkur uppreistum en eru þó jafnframt annað og meira en einungis dauð grind. Innan í beinunum er myndað hormón sem setur líkamann í viðbragðsstöðu og ljær vöðvum og heila aukalega orku þegar ógn steðjar að okkur:

Í starfi sínu ver Charlotte Brakenridge sjálf mörgum klukkustundum á dag við skrifborð.

 

Hún er dugleg að nýta hækkunar- og lækkunarbúnað borðsins og skiptir nú á milli þess að sitja og standa eftir því sem henni hentar.

 

„Ef ég fæ bakverki í framtíðinni er gott að vita að til er ákveðin aðferð sem ég get notað til að lina verkina,“ skrifar hún.

 

Rannsóknin birtist í tímaritinu Applied Ergonomics.

HÖFUNDUR: Af Kristoffer Nørager Mølle

© Anjanette Webb, © peterschreiber.media /Shutterstock

Nýskráning

Skráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með rúmlega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.790 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.