Árið 1893 undirritaði séra Sir David Boyle Glasgow, ríkisstjóri Nýja Sjálands, ný kosningalög – og þar með urðu konur í eyríkinu þær fyrstu í heiminum til að fá fullan kosningarétt.
Fyrr í sögunni höfðu konur á tímabilum haft takmarkaðan atkvæðisrétt ámismunandi stöðum í heiminum. Til dæmis gátu sænskar konur sem borguðu skatta og voru meðlimir í fagfélögum greitt atkvæði þegar á tímabilinu 1718 til 1772.
En Nýja Sjáland var fyrsta ríkið sem veitti öllum konum fullan kosningaréttá öllum stjórnsýslustigum.
Ný-sjálensku kosningalögin voru afrakstur áratuga baráttu, þar sem hinar svokölluðu súffragettur – forystukonur í kvennabaráttunni – höfðu beitt þingið stöðugum þrýstingi.
Svipuð barátta fyrir kosningarétti kvenna hafði einnig staðið í mörgum ólíkum vestrænum löndum síðan um miðbik 19. aldar og með nýsjálensku kosningalögunum fékk baráttan víða vind í seglin.
Fyrstu löndin til að fylgja í fótspor Nýja-Sjálands var nágrannaríkið Ástralía (1902) og norðurlöndin Finnland (1906), Noregur (1913) og Danmörk (1915).
Í upphafi 20. aldar leiddu hinar svokölluðu Súffragettur baráttuna fyrir kosningarétti kvenna.
Stríðið gaf konum kosningarétt
Mikilvæg tímamót í kvennabaráttunni urðu í fyrri heimsstyrjöldinni.
Fyrir stríðið voru rök andstæðinga kosningaréttar kvenna meðal annars þau, að konur ættu ekki að kjósa á landsvísu vegna þess að þær væru of viðkvæmar og hefðu enga reynslu af hermálum.
En þegar stríðið braust út streymdu konur inn á vinnustaðina sem karlarnir höfðu yfirgefið til að ganga í herinn og þær áttu stóran þátt í úrslitum stríðsins.
„Framlag kvenna á stríðsárunum gjörbylti hugmyndinni um líkamlega og andlega yfirburði karla og gerði erfiðara að viðhalda þeirri skoðun, að konur væru vegna skapgerðar og atgervis óhæfar til að kjósa,“ segir bandaríski sagnfræðingurinn Leslie P. Hume.
Sjáðu árin sem konur fengu kosningarétt í 16 löndum - þar á meðal á Íslandi
1893 – Nýja-Sjáland
Nýja-Sjáland var fyrsta þjóðin í heiminum sem veitti konum kosningarétt við þingkosningar. Konur gátu þó ekki sjálfar boðið sig fram til þings fyrr en árið 1919.
1902 – Ástralía
Ný lög veittu konum rétt til að kjósa og bjóða sig fram í þjóðkosningum – sem var í fyrsta sinn í heiminum. Lögin giltu þó aðeins konur af evrópskum uppruna.
1906 – Finnland
Finnland varð fyrsta landið í Evrópu sem veitti konum rétt til að kjósa og bjóða sig fram til þings. Í kosningunum árið eftir voru nítján konur kjörnar á þing.
1913 – Noregur
Norskar konur fengu kosningarétt í sveitarstjórnarkosningum árið 1910 og í þingkosningum árið 1913. Baráttukonan Anna Rogstad varð fyrsta konan á Stórþinginu.
1915 – Danmörk
Eftir breytingu á stjórnarskránni fengu danskar konur rétt til að taka þátt í þingkosningum. Í kosningunum 1918 voru fjórar konur kjörnar á Þjóðþingið.
1915: Ísland
Einungis konur 40 ára og eldri máttu kjósa það ár en árið 1920 veitti Alþingi öllum konum 25 ára og eldri kosningarétt og voru þá komnar sem jafnan rétt á við karla.
1917 – Rússland
Rússneska byltingin breytti rótum rússnesks samfélags. Nýja bolsévíkastjórnin veitti konum bæði aukin réttindi og fullan kosningarétt.
1918 – Þýskaland, Austurríki, Pólland og Kanada
Fyrri heimsstyrjöldin flýtti fyrir kosningarétti kvenna víða í Evrópu og annars staðar í heiminum, þegar fleiri lönd tóku upp lýðræðislegar umbætur.
1919 – Svíþjóð
Árið 1884 var lagt fram frumvarp í Ríkisþinginu um kosningarétt kvenna, en það var fellt niður. Sænskar konur þurftu því að bíða til ársins 1919 eftir kosningarétti.
1919 – Holland
Konur gátu þegar boðið sig fram til þings árið 1917, en fengu ekki sjálfar kosningarétt fyrr en tveimur árum síðar. Kennarinn Suze Groeneweg varð fyrsta konan á þinginu árið 1918.
1920 – Bandaríkin
Baráttan fyrir kosningarétti kvenna hafði staðið frá fjórða áratug 19. aldar og náði hámarki árið 1920. Svartar konur voru þó enn að mestu útilokaðar frá kjörstöðum.
1928 – Bretland
Í Bretlandi fengu konur kosningarétt í tveimur áföngum. Árið 1918 fengu konur eldri en þrítugar með eignir að kjósa, en ný lög frá 1928 veittu öllum konum jafnan rétt.
1971 – Sviss
Síðasta landið í Evrópu sem veitti konum kostningarétt. Í héraðinu Appenzell Innerrhoden þurftu konur þó að bíða allt til ársins 1990 eftir að fá að kjósa.
