Í Nýja testamentinu segir að Jesús hafi átt fjölda fylgjenda og sagnfræðingar telja að hópur lærisveina hafi verið breytilegur á þeim tíma sem hann prédikaði.
Biblían nefnir einnig aðra trúarleiðtoga á sama tíma – til dæmis hafði Jóhannes skírari einnig lærisveina.
Samkvæmt Biblíunni valdi Jesús þó tólf menn til að ríkja með sér í Guðs ríki – þá sem við þekkjum í dag sem postulana tólf.
Eftir upprisuna fól Jesús postulunum að ferðast og gera allar þjóðir að lærisveinum sínum og skíra þær í nafni föður, sonar og heilags anda.
Sagnfræðingar vita lítið með vissu um postulana tólf en samkvæmt Biblíunni og öðrum heimildum urðu margir þeirra fyrir ofsóknum vegna trúar sinnar.
Jesús deildi síðustu máltíð sinni með postulunum tólf á skírdag – og einn þeirra sveik hann.
Hér kynnist þú postulunum tólf betur — og færð jafnframt innsýn í þau grimmu örlög sem samkvæmt arfsögnum biðu þeirra flestra.
Nútíma endurgerð á málverkinu „Síðasta kvöldmáltíðin“ eftir Leonardo da Vinci. 1. Bartólómeus, 2. Jakob yngri, 3. Andrés, 4. Júdas Ískaríot, 5. Pétur, 6. Jóhannes, 7. Tómas, 8. Jakob eldri, 9. Filippus, 10. Matteus, 11. Júdas Taddeus, 12. Símon
BARTÓLÓMEUS
Bartólómeus er gjarnan sýndur með hníf í hendi – vísun til dauða hans.
Prédikari fleginn lifandi
Kirkjusagnfræðingurinn Eusebios frá Sesareu (um 260–340 e.Kr.) segir að Bartólómeus hafi farið til Indlands þar sem hann skildi eftir sig eintak af Matteusarguðspjalli.
Samkvæmt ýmsum frásögnum boðaði Bartólómeus trúna einnig í Mesópótamíu, Eþíópíu og á svæðum suðaustan við Svartahaf. Þar á hann að hafa látið lífið sem píslarvottur, fleginn lifandi fyrir trúboðsstarf sitt.
JAKOB HINN YNGRI
Heimildir rugla Jakob við bróður Jesú sem bar sama nafn og því eru allar upplýsingar um Jakob hinn yngri óvissar.
Biskup lét lífið á hrottafenginn hátt
Jakob hinn yngri gegndi mikilvægu hlutverki sem einn af fyrstu leiðtogum kristna safnaðarins í Jerúsalem. Samkvæmt Hinum gullnu sögnum – miðaldaritum um líf heilagra – var hann fyrsti biskup borgarinnar.
Samkvæmt einni frásögn var Jakob hinn yngri grýttur til bana af gyðingum í Jerúsalem en önnur segir að hann hafi verið krossfestur í Egyptalandi þar sem hann stundaði trúboð.
ANDRÉS
Hinn X-laga Andrésarkross dregur nafn sitt af Andrési og sést í dag á þjóðfána Skotlands.
Trúboði krossfestur af Grikkjum
Í Jóhannesarguðspjalli segir að Andrés hafi verið fyrsti lærisveinninn sem fylgdi Jesú og viðurkenndi hann sem Messías.
Samkvæmt rússnesku Nestorskróníkunni frá 12. öld boðaði Andrés trúna norðan Svartahafs. Aðrar heimildir segja að hann hafi einnig starfað í trúboði á svæðum sem í dag tilheyra Rúmeníu, Búlgaríu og Grikklandi.
Sagt er að Andrés hafi verið krossfestur á X-laga krossi í grísku borginni Patras.
JÚDAS ÍSKARÍOT
Júdas svíkur Jesú með kossi og bendir þannig æðstu prestunum á hver hann er.
Svikarinn sem sveik Jesú
Fyrir 30 silfurpeninga ákvað lærisveinninn Júdas Ískaríot að svíkja Jesú og afhenda hann æðstu prestum gyðinga. Matteus guðspjallamaður segir að Júdas hafi iðrast gjörða sinna og hengt sig.
Í Postulasögunni er hins vegar sagt að Júdas hafi keypt sér akur fyrir féð en aldrei notið hans, því hann „steyptist fram fyrir sig og magi hans sprungið svo að innyfli hans flæddu út“.
PÉTUR (SÍMON PÉTUR)
Pétur birtist oft í listaverkum í hlutverki varðmanns himnaríkis – það á rætur að rekja til þess að Jesús lofar honum lyklum himnaríkis í Nýja testamentinu.
Lærisveinn fékk lykla himnaríkis
Pétur átti þátt í að stofna og leiða fyrsta kristna söfnuðinn í Jerúsalem og ferðaðist meðal annars til Antíokkíu í því sem nú er Tyrkland og hugsanlega einnig til Korintu í Grikklandi.
Pétur er sagður hafa orðið leiðtogi kristinna manna í Róm og rómversk-kaþólska kirkjan lítur á hann sem fyrsta páfann. Um árið 65 var hann, að sögn sumra kirkjusagnfræðinga, tekinn af lífi fyrir skipun Nerós keisara.
Sagan segir að Pétur hafi verið krossfestur á hvolfi þar sem hann taldi sig ekki verðugan þess að deyja með sama hætti og Jesús.
Rústir húss Péturs eru í dag varðveittar undir nútímakirkju.
Biblíuleg fornleifafræði: Höfuðstöðvar Krists
Árið 1968 fundu fornleifafræðingar hús sem þeir telja að Jesús hafi notað sem eins konar bækistöð á predikunarferðum sínum.
Húsið stendur í borginni Kapernaum við strendur Genesaretvatns (Galíleuvatn) og hefur líklega tilheyrt postulanum Pétri.
Húsið virðist hafa þjónað sem frumstæð kirkja og við uppgröft fundust meðal annars samkomusalur þar sem nöfnin Jesús og Pétur hafa verið rist í veggina.
JÓHANNES
Í sumum frásögnum er María mey sögð eiga systur að nafni Salóme sem er móðir lærisveinanna Jóhannesar og Jakobs hins eldri. Ef svo var, voru þeir frændur Jesú.
Eitraður drykkur hafði engin áhrif
Jóhannes var einn af nánustu lærisveinum Jesú og gegndi mikilvægu hlutverki í frumkristna söfnuðinum í Jerúsalem. Í Jóhannesarguðspjalli er hann nefndur „sá sem Jesús elskaði“.
Í listaverkum er Jóhannes oft tengdur við bikar – vísun til frásagnar þar sem hann á að hafa lifað af að drekka eitur. Að sögn lést hann friðsamlega á háum aldri, um hundrað ára gamall, í Litlu-Asíu og því látist af náttúrulegum orsökum.
TÓMAS
Samkvæmt kirkjulegri hefð er hann jafnan nefndur „Tómas hinn vantrúaði“, þar sem hann trúði ekki að Jesús hefði snúið aftur frá dauðum.
Efasemdarmaður trúði ekki á upprisuna
Í fyrstu vildi Tómas ekki trúa því að Jesús hefði risið upp frá dauðum að morgni páskadags. Það var ekki fyrr en Jesús bað hann að snerta sárin eftir naglana úr krossfestingunni að hann sannfærðist um að Jesús væri upprisinn.
Samkvæmt ýmsum frásögnum boðaði Tómas trúna í Parþaríkinu, á svæði sem samsvarar að mestu núverandi Íran, áður en hann hélt til Indlands. Mar Tómasarkirkjan í suðurhluta Indlands er sögð hafa verið stofnuð af honum en það hefur ekki verið staðfest af sagnfræðingum.
Ein frásögnin segir að hann hafi verið drepinn með spjóti í indversku borginni Chennai.
JAKOB HINN ELDRI
Í listaverkum birtist Jakob hinn eldri oft sem pílagrímur. Hann var bróðir postulans Jóhannesar.
Gyðingakonungur lét taka hann af lífi
Hann var fiskimaður í Galíleu og einn af fyrstu lærisveinunum sem Jesús safnaði að sér.
Í Postulasögunni í Nýja testamentinu segir að Jakob hinn eldri hafi látið lífið sem píslarvottur árið 44 e.Kr., þegar gyðingakonungurinn Heródes Agrippa lét taka hann af lífi:
„Um þetta leyti lagði Heródes konungur hendur á nokkra úr söfnuðinum og fór illa með þá. Og hann lét taka Jakob, bróður Jóhannesar, af lífi með sverði.“
FILIPPUS
Postulinn Filippus kunni grísku og hélt á vit fjarlægra landa til að boða orð Jesú í Sýrlandi, Litlu-Asíu og Grikklandi.
Skipun rak drekann á flótta
Að öllum líkindum talaði Filippus grísku og hélt til Litlu-Asíu þar sem hann boðaði trúna.
Á ferðum sínum á hann, samkvæmt Hinum gullnu sögnum, að hafa mætt dreka nærri helgidómi helguðum guðinum Mars:
„Filippus bauð drekanum að hverfa út í eyðimörkina án þess að valda skaða eða gera nokkrum mein og hvarf hann samstundis á brott.“
Sagt er að Filippus hafi dáið píslarvættisdauða og verið krossfestur á hvolfi.
MATTEUS
Í nær tvö þúsund ár töldu fræðimenn að Matteus hefði ritað guðspjallið sem ber nafn hans.
Tollheimtumaður varð lærisveinn
Áður en Matteus gekk til liðs við Jesú starfaði hann sem tollheimtumaður. Í Markúsar- og Lúkasarguðspjalli er einnig nefndur tollheimtumaður að nafni Leví sem gæti hafa verið sami maður og Matteus.
Matteus hefur lengi verið talinn höfundur Matteusarguðspjalls en nú telja sagnfræðingar það ólíklegt.
Matteus boðaði trúna í Júdeu og að sögn síðar í Eþíópíu, þar sem hann á að hafa látið lífið eftir að hafa reitt konung landsins til reiði.
TADDEUS (JÚDAS TADDEUS)
Ekki má rugla Júdas Taddeus saman við Júdas Ískaríot sem sveik Jesú.
Kirkja rekur uppruna sinn til píslarvotts
Samkvæmt heimildum boðaði Júdas Taddeus trúna víða, meðal annars í Líbíu, Sýrlandi og Armeníu. Margar frásagnir segja að hann hafi dáið píslarvættisdauða en þær greinir á um hvar það átti sér stað.
Í einni frásögn er hann sagður hafa verið drepinn í Beirút en í annarri myrtur meðan hann prédikaði meðal Armena.
Armenska kirkjan lítur því á Júdas Taddeus sem einn af stofnendum sínum.
SÍMON
Hinar hefðbundnu frásagnir greinir á um hvar í heiminum Símon lést.
Líkami hans sagaður í sundur
Á trúboðsferðum í Parþaríkinu á Símon, að sögn, að hafa verið hengdur á hvolfi og síðan sagaður í sundur.
Önnur frásögn kemur frá Nikeforosi I, patríarka í Konstantínópel (806–815).
Samkvæmt honum ferðaðist Símon „um Egyptaland og Afríku, þaðan um Márítaníu og alla Líbýu, þar sem hann boðaði fagnaðarerindið. Sömu kenningar flutti hann einnig á eyjunum sem kallast Britannía.“
Þar á hann að hafa verið tekinn af lífi af Rómverjum þar sem nú er Lincolnshire.
