Náttúran

Af hverju hafa dýr veiðihár?

Mörg dýr hafa svokölluð veiðihár. Hver er tilgangurinn?

BIRT: 16/03/2025

Veiðihár eru sérhæfð hár sem virka eins og skynjarar til að finna fæðu og rata um í myrkri. Hárin eru einatt nærri gini og umhverfis nefið en þau geta einnig setið á öðrum stöðum og kettir hafa t.d. slík veiðihár um allan feldinn.

 

Hárin eru stíf og sterk en sveigjanleg og þau eru með hársekk umlukinn æðum og taugum er geta greint á milli smávægilegra hreyfinga.

 

Kettir geta notað veiðihárin til að finna hvort hola er of lítil til að skríða í gegnum og veiðihár á líkamanum skynja minnstu breytingar í loftstraumum. Þannig getur kötturinn skynjað nálæga hluti.

 

Mörg dýr hafa slík veiðihár. Það á við um sjávarspendýr eins og rostunga sem reiða sig algjörlega á slík veiðihár þegar þeir kafa niður í myrkrið í leit að kræklingum á botninum.

 

Með þeim getur rostungurinn greint á milli hluta á stærð við strokleður.

 

Fræðimenn þekkja ekki enn alla virkni veiðiháranna, en út frá rotturannsóknum er vitað að mörg svæði verða fyrir áhrifum þegar veiðihárin eru klippt af.

 

Geta dýrsins til að greina á milli yfirborða minnkar sem og rýmisskyn og sundhæfni.

 

Aðrir fræðimenn hafa sýnt að selir með bundið fyrir augun geta fylgt smákafbáti eftir í margar mínútur. Talið er að veiðihárin greini „spor“ í sjónum sem selir nýta sér við veiðar.

 

Árið 2006 tókst bandarískum fræðimönnum að koma fyrir veiðihárum á vélmenni.

 

Í tilraunum reyndust þau fær um að búa til nokkuð nákvæma mynd af fyrirbærum með því að greina sveigjuna við rót veiðihára við snertingu.

Fræðimenn telja að aðferðir þessar megi einnig nýta á neðansjávarvélmenni.

 
 

HÖFUNDUR: Ritstjórn

© Photo by Andreas Berlin on Unsplash

Nýskráning

Skráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með rúmlega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.790 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.