Hvers vegna er janúar fyrsti mánuður ársins?

BIRT: 04/11/2014

LESTÍMI:

< 1 mínútur
Share on facebook

Áramótum hefur verið fagnað síðan í fornöld, en janúar hefur ekki alltaf verið fyrsti mánuður ársins.

 

Babýloníumenn hófu nýtt ár á vorin í upphafi nýs landbúnaðarárs.

 

Rómverjar héldu upp á áramót nálægt jafndægri á vori í mars fram til 153 f.Kr. Þessi mánuður var helgaður stríðsguðinum Mars og á þessum tíma tóku nýir konsúlar við völdum í öldungadeildinni.

 

Menn héldu upp á áramótin með því að gefa hver öðrum grein með nýútsprungnum blöðum. Greinarnar voru lagðar framan við húsin.

 

Í upphafi voru mánuðir Rómverja aðeins 10 en þannig varð árið ekki nógu langt og einhvern tímann á 4. – 6. öld f.Kr. var janúar og febrúar bætt við og febrúar var reyndar á undan janúar framan af.

 

Eftir ýmsar tilfæringar endaði janúar framar og frá og með 153 f.Kr. varð hann fyrsti mánuður ársins.

 

Nýárið var nú um vetrarsólhvörf, en á þeim tíma höfðu Rómverjar lengi haldið aðra hátíð. Janúar fékk nafn eftir guðinum Janusi sem hafði tvö andlit og gat horft aftur í tímann með öðru en til framtíðar með hinu.

 

Allt fram á miðaldir var haldið upp á áramót á ýmsum tímum víðs vegar um heim.

 

Algengast var þó að miða áramót við vetrarsólhvörf eða jafndægur á vori.

 

í Austur-rómverska ríkinu voru áramót þó haldin um 1. september að hausti, samkvæmt fornri, grískri siðvenju. Allt fram að aldamótunum 1700 voru áramót haldin 1. september í Rússlandi, Sikiley og Suður-Ítalíu.

 

Englendingar notuðu bæði borgaralegt nýár 1. janúar og upphaf lagalegs árs þann 25. mars allt fram til 1752. Síðari dagsetningin átti sér kirkjulegar orsakir. Dagurinn er sem sé boðunardagur Maríu. Víða var líka haldið upp á nýtt kirkjuár á fyrsta sunnudegi í aðventu.

 

Áramót hafa sem sé verið á ærið mismunandi tíma og gátu t.d. ráðist af landbúnaði, stjórnmálum eða kirkjulegum viðburðum.

 
 

BIRT: 04/11/2014

vinsælustu greinarnar

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu með áskrifandi að blaðinu?

Áskrifendur geta fengið áskrift af vefnum hér

FÁÐU AÐGANG AÐ VÍSINDI.IS

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is