Krabbameinsæxli hljómar ekki beinlínis eins og um sé að ræða girnilega máltíð en sitt sýnist hverjum. Í ljós hefur komið að til er mjög sérhæfð lífvera sem lítur á krabbameinsæxli sem himneskan munnbita.
Þetta hafa mjög áhugasamir vísindamenn við háskólann í Waterloo í Kanada rannsakað.
Þeir veittu því athygli að venjuleg baktería sem lifir í mold, að nafni Clostridium sporogenes étur krabbameinsæxli kerfisbundið innan frá.
Ofgnótt næringar og ekkert súrefni
„Bakteríugró þröngva sér leið inn í æxlið í umhverfi þar sem er ofgnótt af næringu og ekkert súrefni, en slíkt hentar bakteríunni fullkomlega. Fyrir vikið byrjar hún að éta af öllum lífs og sálar kröftum og að stækka,“ skrifar dr. Marc Aucoin, prófessor í frumulífefnafræði við Waterloo háskóla í fréttatilkynningu.
Bakterían eyðir æxlinu einfaldlega með því að éta af því einn bita í senn. Hún fjölgar sér svo jafnframt til þess að ferlið gangi hraðar fyrir sig.
Vandamálið er bara það að þegar bakterían nálgast ytra byrði æxlisins fær hún svolítið súrefni í sig og deyr áður en hún hefur lokið ætlunarverki sínu.
Tilraunir með súrefnisþolnar bakteríur
Vísindamennirnir hafa reynt að leysa vandann með því að útbúa bakteríuna með súrefnisþolnum erfðavísi úr skyldri bakteríu. Með því móti verður bakterían starfhæf svolítið lengur en ella.
Þá hefur vísindamönnunum einnig tekist að virkja erfðavísinn á réttu augnabliki, þ.e. þegar bakteríurnar nálgast ytra byrði æxlisins þar sem einmitt þarf að verja þær gegn súrefninu.
Skemmdir á erfðaefni hafa löngum verið taldar ein helsta orsök hvers konar krabbameina. En nú hafa vísindamenn uppgötvað að sú kenning er í besta falli ófullkomin. Þess í stað liggur drifkrafturinn að baki krabbameinum á öðrum og furðulegri stað í líkamanum:
Þegar bakteríurnar hafa fjölgað sér nægilega innan í æxlinu, virkjast erfðavísirinn, sem ver þær gegn súrefni, í útjaðri æxlisins.
Bakteríurnar senda frá sér boðefni sem virkja erfðavísinn þegar þeim hefur fjölgað nægilega mikið, en um er að ræða fyrirbæri sem kunnáttufólk kallar „þéttiskynjun“ (ens.: quorum sensing).
Vísindamenn hafa gert tilraunir með gangverk þetta með því að láta bakteríurnar framleiða grænt sjálflýsandi prótein þegar erfðavísirinn virkjast.
Næsta skref er fólgið í því að gera frekari tilraunir með getu bakteríunnar til að éta æxli, svo og með súrefnisþolna erfðavísinn, áður en hægt verður að gera tilraunir á mönnum.
