Þú gengur um almenningsgarð. Fuglar eru örfáa metra frá þér.
En hversu nálægt þú kemst fuglunum gæti í raun ráðist af einhverju sem fæstir hugsa út í.
Kyninu þínu.
Ný rannsókn bendir nefnilega til þess að borgarfuglar fljúgi fyrr á brott þegar kona nálgast þá.
„Kynjamisrétti“ fuglanna kom vísindamönnum á óvart
Rannsóknin var unnin af alþjóðlegum hópi vísindamanna undir stjórn Federico Morelli við háskólann í Tórínó.
Rannsóknin náði til fimm landa þar sem vísindamennirnir mældu hversu nálægt fólk gat komist fuglum áður en þeir flugu á brott: Tékklands, Frakklands, Þýskalands, Póllands og Spánar.
Aðferðin kallast „flight initiation distance“ og er notuð til að mæla hvernig dýr meta hættu.
Alls byggja niðurstöðurnar á rúmlega 2.700 athugunum á 37 fuglategundum
Vísindamennirnir reyndu að tryggja að sem minnstur munur væri á þátttakendunum. Konur og karlar voru álíka há, klæddust svipuðum fötum og gengu á sama hraða í átt að fuglunum.
Samt kom skýr munur í ljós.
Fuglarnir leyfðu körlum að meðaltali að komast um einum metra nær sér áður en þeir flugu á brott.
Niðurstöðurnar komu vísindamönnunum á óvart, að því er segir í tilkynningu frá rannsóknarhópnum.
„Ég treysti niðurstöðunum fullkomlega, en ég get ekki útskýrt þær eins og er,“ segir meðhöfundurinn Daniel Blumstein við Kaliforníuháskólann í Los Angeles.
Vísindamennirnir létu karla og konur nálgast 37 mismunandi fuglategundir á nákvæmlega sama hátt. Þar á meðal voru bæði styggir fuglar eins og skjórar og fuglar sem eru vanir fólki, t.d. dúfur og gráspörvar.
Að sögn vísindamannanna virðist mynstrið vera stöðugt. Það kom fram óháð bæði löndum og fuglategundum — allt frá krákum og svartþröstum til dúfna.
Það bendir til þess að fuglarnir geti greint fólk hvert frá öðru á hátt sem vísindamenn skilja enn ekki til fulls.
„Sem kona í vettvangsvinnu kom mér á óvart að fuglarnir skyldu bregðast mismunandi við okkur,“ segir meðhöfundurinn Yanina Benedetti við Lífvísindaháskólann í Prag.
Hún bendir á að í mörgum rannsóknum sé gengið út frá því að menn séu hlutlausir athugendur.
Þessar nýju niðurstöður draga þá hugmynd hins vegar í efa.
Vísindamennirnir hafa sett fram nokkrar mögulegar skýringar, en engin þeirra hefur verið staðfest.
Fuglarnir gætu verið að bregðast við líkamsbyggingu, hreyfingum eða lykt. Fyrri rannsóknir hafa sýnt að sum dýr geta greint kyn út frá efnafræðilegum merkjum.
Í þessari rannsókn var þó reynt að halda sýnilegum mun eins litlum og mögulegt var. Þess vegna telja vísindamennirnir að fuglarnir kunni að nema fíngerðari merki sem fólk tekur sjálft ekki eftir.
Þeir eru svo litlir og sætir þar sem þeir sitja fyrir utan gluggana okkar en á bak við ljúflegt yfirborðið leynast illúðleg skrímsli sem nauðga, stunda heilaát og hafa samfarir við lík. Hér kemur sannleikurinn um litlu sætu smáfuglana:
Rannsóknin sýnir einnig að fuglar eru almennt afar næmir fyrir litlum breytingum í umhverfi sínu.
Þeir meta stöðugt hvenær möguleg ógn er komin það nærri að tímabært sé að fljúga á brott.
Vísindamennirnir leggja þó áherslu á að niðurstöðurnar séu enn bráðabirgðaniðurstöður. Þótt gagnasafnið sé stórt þarf fleiri rannsóknir til að greina betur hvaða þættir skipta mestu máli.
„Þetta er kannski áhugaverðasti hluti rannsóknarinnar,“ segir Federico Morelli. „Við höfum greint fyrirbæri sem við getum í raun ekki útskýrt enn sem komið er. Niðurstöðurnar sýna hins vegar hversu þróað næmi fugla er fyrir umhverfi sínu.
Uppgötvunin gæti haft áhrif á það hvernig vísindamenn rannsaka dýr í borgum.
Ef dýr bregðast mismunandi við fólki getur það haft áhrif á mælingar og niðurstöður rannsókna.
