Lifandi Saga

„Pólskir riddarar réðust á þýska skriðdreka“

Þjóðverjar koma Pólverjum algjörlega á óvart með leiftursókn en riddaralið reyndi að stöðva skriðdreka með sverðum! Þetta er merkileg saga en stenst hún nokkra skoðun í raun og veru?

BIRT: 12/09/2022

 

Þann 1. september 1939 réðust nasistar yfir landamærin yfir til Póllands og síðari heimsstyrjöldin hófst. Einn af fyrstu stöðunum þar sem Þjóðverjar fengu mótspyrnu var nærri þorpinu Krojanty.

 

Þar mætti herdeild Ulan-riddaraliðs Pólverja þýsku stríðsvélinni í blóðugum bardaga. Meira en 20 hestar drápust.

 

Daginn eftir buðu nasistar ítölskum blaðamönnum út á vígvöllinn og greindu þeim frá því að dauðu hestarnir væru vegna heimskulegrar árásar þeirra á þýska bryndreka.

 

„Árás Pólverja var hugrökk en fífldjörf, enda áttu þeir enga möguleika gagnvart Þjóðverjum“. 

William L. Shirer: „Ris og fall Þriðja ríkisins“, 1960. 

 

Blaðamennirnir skrifuðu fjöruga frétt um ótrúlega örvæntingu Pólverja þegar þeir réðust gegn skriðdrekum vopnaðir lensum og spjótum. 

 

Sagan varð víðfræg um heim allan og var oft notuð í áróðri nasista til að undirstrika hve frumstæðir Pólverjar væru í raun.

 

Að stríði loknu birtist þessi frásögn í mörgum sögubókum, m.a. í hinu virta ritverki „Ris og fall Þriðja ríkisins“ frá 1960 sem blaðamaðurinn William L. Shirer ritaði. 

 

„Riddarar gegn skriðdrekum! Langar lensur riddaraliðsins gegn skriðdrekunum. Árás Pólverja var hugrökk en fífldjörf, enda áttu þeir enga möguleika gegn Þjóðverjum“. 

 

Með og á móti: Minningar eða rannsóknir

– Þýskur hershöfðingi mundi þetta
Heinz Guderian sem að stýrði norðurhluta þýska innrásarliðsins lýsti gagnslausum árásum riddaraliðsins í minningum sínum frá árinu 1952.

 

Riddaraliðið var skotið niður af brynvörðum vögnum

Bardaginn við Krojanty hófst með skyndiárás pólska riddaraliðsins. Þýska innrásarliðið (fótgönguliðarnir) var hrakið á flótta en síðan tóku þýskir brynvagnar við og drápu meira en 20 riddara.

 

Getið í mörgum bókum
Mýtan hefur verið til frá árinu 1939. Sagan hefur meira að segja komið fram árið 2014 í riti danska sagnfræðingsins Sørens Mørchs „Stríðið mikla“.

Það voru engir þýskir brynvagnar til staðar
Rannsóknir sagnfræðinga á síðari tímum sýna að Þjóðverjar höfðu ekki neina skriðdreka í bardaganum við Krojanty, einungis brynvarða vagna með vélbyssu.

 

Pólska liðið réðst ekki á þá

Þegar Ulanar voru komnir út á autt svæði réðust þeir ekki til atlögu við brynvagna Þjóðverja heldur flýttu sér burt.

 

Ulanar höfðu meira en sverð og lensur

Pólsku riddararnir voru búnir 7,9 millimetra öflugum riflum sem gátu rofið léttar brynvarnir þýskra ökutækja. Þeir voru þannig með mun skilvirkari vopn í baráttunni við Þjóðverja.

Pólskir Ulanar voru vopnaðir öflugum byssum sem gátu rofið þunnar brynjur skriðdreka. 

Áróður nasista ristir djúpt 

Ulanar eiga rætur sínar allt aftur á 18. öld og voru hluti af stoltri pólskri hefð riddaramennsku.

 

Mýtan um hvernig þessi gamaldags hernaðartækni gerði andstöðu gegn Þjóðverjum gagnslausa var þannig ágætis saga en sagnfræðingar hafa sýnt fram á að hún byggir ekki á staðreyndum. 

 

Árásir pólskra riddara með sverðum og lensum er þjóðsaga sem áróðursvél Þjóðverja bjó til. Í raun voru Pólverjar afar hugrakkir. Á þeim 36 dögum sem það tók nasista að leggja Pólland undir sig, réðust Pólverjar 16 sinnum á nasista með riddaraliði með ágætis árangri.

 

Við bæinn Mokra tókst Pólverjum meira að segja að eyðileggja 50 þýska skriðdreka – og Ulanar komu þar oft við sögu. Þeir riðu að baki skriðdrekum, stigu niður af hestum sínum og skutu á veikar brynvarnir aftan á skriðdrekunum með öflugum byssum sínum.

 

Niðurstaða: Árásin átti sér ekki stað 

HÖFUNDUR: Bue Kindtler-Nielsen

© Ministerstwo Wojny, Shutterstock, Hans Winke/Imageselect

Læknisfræði

Þannig má vinna bug á ógleði

Náttúran

Horfðu á myndskeiðið: Ný tegund risaslöngu fannst í Amasonregnskóginum

Náttúran

Horfðu á myndskeiðið: Ný tegund risaslöngu fannst í Amasonregnskóginum

Lifandi Saga

Hvenær eignuðumst við grasflatir?

Lifandi Saga

Hvenær eignuðumst við grasflatir?

Lifandi Saga

Hvaðan eru indíánar?

Menning

Muhammad Ali: Versti andstæðingur hans var BNA 

Tækni

Er gler í rauninni vökvi?

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Tungan: Svissneskur vasahnífur dýraríkisins

Lifandi Saga

EM í fótbolta: Enginn nennti að verða Evrópumeistari

Lifandi Saga

Fótbolti: Sjálfsmark kostaði landsliðsmann lífið

Náttúran

Af hverju sveigir bolti?

Maðurinn

Rannsókn: Hvernig færðu aðra til að líka vel við þig?

Náttúran

Þannig sigruðu fuglaköngulærnar allan heiminn

Náttúran

Bakteríur örva ilminn af sumarregni

Heilsa

Óhefðbundin en áhrifarík meðferð geðraskana

Lifandi Saga

Barbie breyttist í hasarhetju

Heilsa

Húðflúr getur hugsanlega aukið hættuna á ákveðinni tegund krabbameins

Náttúran

Tungan: Svissneskur vasahnífur dýraríkisins

Lifandi Saga

EM í fótbolta: Enginn nennti að verða Evrópumeistari

Lifandi Saga

Fótbolti: Sjálfsmark kostaði landsliðsmann lífið

Náttúran

Af hverju sveigir bolti?

Maðurinn

Rannsókn: Hvernig færðu aðra til að líka vel við þig?

Náttúran

Þannig sigruðu fuglaköngulærnar allan heiminn

Náttúran

Bakteríur örva ilminn af sumarregni

Heilsa

Óhefðbundin en áhrifarík meðferð geðraskana

Lifandi Saga

Barbie breyttist í hasarhetju

Heilsa

Húðflúr getur hugsanlega aukið hættuna á ákveðinni tegund krabbameins

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Náttúran

Hvaða núlifandi dýr hefur breyst minnst?

Náttúran

Hvaða núlifandi dýr hefur breyst minnst?

Heilsa

Vísindamenn hafa loksins leyst barnadauðaráðgátu.

Heilsa

Vísindamenn hafa loksins leyst barnadauðaráðgátu.

Lifandi Saga

Hin voldugu turnskip Kínverja þoldu hvorki öldugang né vind 

Lifandi Saga

Hvers vegna hættum við að nota einglyrni?

Náttúran

Tungan kom lífinu upp á þurrlendið

Lifandi Saga

Persneskur kóngur stal borg óvina og endurreisti hana í eigin ríki 

Vinsælast

1

Náttúran

Þannig sigruðu fuglaköngulærnar allan heiminn

2

Læknisfræði

Þannig má vinna bug á ógleði

3

Lifandi Saga

Fótbolti: Sjálfsmark kostaði landsliðsmann lífið

4

Náttúran

Bakteríur örva ilminn af sumarregni

5

Náttúran

Horfðu á myndskeiðið: Ný tegund risaslöngu fannst í Amasonregnskóginum

6

Heilsa

Húðflúr getur hugsanlega aukið hættuna á ákveðinni tegund krabbameins

1

Náttúran

Þannig sigruðu fuglaköngulærnar allan heiminn

2

Læknisfræði

Þannig má vinna bug á ógleði

3

Lifandi Saga

Fótbolti: Sjálfsmark kostaði landsliðsmann lífið

4

Náttúran

Bakteríur örva ilminn af sumarregni

5

Náttúran

Horfðu á myndskeiðið: Ný tegund risaslöngu fannst í Amasonregnskóginum

6

Heilsa

Húðflúr getur hugsanlega aukið hættuna á ákveðinni tegund krabbameins

Lifandi Saga

Hversu lengi hafa Bandaríkin stutt Ísrael?

Lifandi Saga

Bók frá 1898 sagði fyrir um Titanic-slysið 

Heilsa

Sjö venjur geta dregið verulega úr hættu á þunglyndi

Náttúran

Ofurmeginland gæti útrýmt dýralífi jarðar

Náttúran

Moskítóflugur: Hvað elska þær og hvað hata þær?

Maðurinn

Höfuðkúpan getur afhjúpað sjúkdóm

Lifandi Saga

Hreingerning í Þýskalandi:  Rætur nasisma átti að rífa upp með rótum

Náttúran

Geta plöntur fundið fyrir sársauka?

Náttúran

Óvænt uppgötvun á 130 ára gömlum tasmaníuúlfi

Tækni

Ormar spinna þræði sex sinnum sterkari en skothelt kevlarefni

Lifandi Saga

Fimm heppnustu manneskjur sögunnar

Maðurinn

Hve mikið gagnamagn rúmast í heilanum?

Tungan: Svissneskur vasahnífur dýraríkisins

Slöngur smakka sig áfram með tungunni, spætan nýtir hana til að sleppa við heilahristing og tunga kamelljónsins nær meiri hröðun en orrustuþota. Í dýraríkinu er tungan fjölnotatól, líkt og svissneskur vashnífur og tryggir tegundinni framhaldslíf.

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.