Svona fer erfðatækni fram

Genasplæsingar er sú tækni sem einkum fer fram á rannsóknarstofum til að vísindamenn öðlist betri innsýn í dýr og plöntur.

BIRT: 04/11/2014

LESTÍMI:

< 1 mínútur
Share on facebook

Genin bera í sér uppskriftina á öllu lífi og gen sérhverrar lífveru skipta sköpum um tilveru hennar. En genin hafa ekki sjálf neina sérstaka virkni við að viðhalda lífi – fyrst þarf að umbreyta þeim í prótín.

Verði gen fyrir breytingum, t.d. vegna stökkbreytingar, breytist samsvarandi prótín einnig. Kannski er það virkni þess sem breytist eða það framleiðist ekki í sama magni né á sama stað og áður. Þetta getur leitt til veikingar lífverunnar, en einnig að hún fái nýjan og kannski nytsaman eiginleika, eða jafnvel til lengri tíma litið þróist í alveg nýja tegund.

Til þess að öðlast skilning á virkni genanna nýta vísindamenn sér erfðatækni sem verkfæri. Rétt eins og breyta má um mataruppskrift með því að bæta við, útiloka eða aðlaga magn tiltekinna þátta og fá út alveg nýjan rétt, geta fræðimenn breytt lífveru með því að bæta við, útiloka eða aðlaga virkni á tilteknu geni. Þegar þeir síðan rannsaka erfðabreyttu lífveruna og sjá í hverju breytingarnar eru fólgnar, getur það leitt þá á sporið um náttúrulega virkni gensins.

Erfðatæknin veitir vísindamönnum sífellt nýja þekkingu á þúsundum gena og betri innsýn í hvernig líkaminn virkar, hvernig sjúkdómar myndast og hvernig berjast má gegn þeim. Vísindamenn um heim allan beita erfðatækni árlega á ótal tegundir – spendýr, fugla, fiska, skordýr, plöntur, sveppi og bakteríur – en hverfandi lítill hluti þeirra fer út úr rannsóknarstofunni og verður að nýrri tegund plöntu eða dýri í landbúnaði eða iðnaði. Langflest þeirra nýtast einungis við greiningar á rannsóknarstofum og þessar genabreyttu lífverur eiga heiðurinn á drjúgum hluta þekkingar okkar um hvernig genin stýra nánast öllum ferlum lífsins.

BIRT: 04/11/2014

vinsælustu greinarnar

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu með áskrifandi að blaðinu?

Áskrifendur geta fengið áskrift af vefnum hér

FÁÐU AÐGANG AÐ VÍSINDI.IS

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is