Náttúran

Svona hafa flugeldar áhrif á milljónir fugla

Rakettur, skottertur og sprengjur springa með látum en flugeldarnir hafa gríðarleg áhrif á atferli fugla í þó nokkuð langan tíma eftir gamlárskvöld.

BIRT: 01/01/2024

Við Íslendingar eigum líklega heimsmet í að skjóta upp flugeldum um áramót til að fagna komu nýs árs og kveðja hið gamla.

 

En um miðnættið þegar lætin eru sem mest og flugeldarnir lýsa upp næturhimininn eru aragrúi flugla í eldlínunni.

 

Ærandi sprengingar og glitrandi ljósblossar eiga að skapa hátíðarstemningu og gleði en skapar gríðarlega skelfingu, streitu og ringulreið meðal fugla auk annara dýra.

 

 

Og þetta hefur alvarlegar afleiðingar samkvæmt hollenskri rannsókn.

 

Vísindamenn hafa fundið út, með gögnum frá veðurratsjám og opinberri fuglatalningu hversu margir fuglar hefja sig á loft þegar flugeldaskothríðin hefst, í hvaða fjarlægð frá flugeldunum þetta gerist oftast og hversu lengi áramótasprengingarnar hafa áhrif á hegðun fuglanna.

 

100.000 sinnum fleiri fuglar á flugi

Vísindamennirnir frá háskólanum í Amsterdam hafa fylgst með mismunandi fuglategundum á svæðum þar sem skotið er upp flugeldum á gamlárskvöld.

 

Í ljós kemur að það eru að meðaltali 1000 sinnum fleiri fuglar fljúgandi á gamlárskvöld en aðrar nætur. Sums staðar er jafnvel allt að 100.000 sinnum venjulegur fjöldi fugla.

 

Flugeldarnir hafa áhrif á fugla í allt að 10 kílómetra fjarlægð frá skotstað.

 

„Milljónir fugla taka flugið skyndilega vegna hávaða og ljóss. Í löndum þar sem fjöldi fugla hefur vetrarsetu eru milljónir fugla sem verða fyrir gríðarlegum áhrifum af völdum flugelda,“ segir Bart Hoekstra, sem rannsakar líffræðilegan fjölbreytileika og gangverk vistkerfa við háskólann í Amsterdam.

 

Fjöldi fuglategunda hefur vetursetu í löndum eins og Danmörku, Svíþjóð, Noregi, Finnlandi og Hollandi sem og hér á landi. Þessi lönd búa við kalda og snjóþunga vetur og ýmsar fuglategundir flytjast til þessara svæða til að nýta sér mildara strandloftslag, hafið og fæðuauðlindir.

 

Varanleg áhrif

Hávær áramótafagnaður okkar virðist trufla náttúrulega hegðun fuglanna í langan tíma.

Rannsóknin sýnir að fuglarnir þurfa að meðaltali 10 prósent lengri tíma til að verða sér úti um fæðu næstu 11 dagana – í sumum tilfellum jafnvel lengur. 

 

Fuglarnir þurfa greinilega fjölda daga til að ná upp glataðri orku og venjast nýjum og ókunnugum slóðum eftir flótta frá flugeldunum. 

 

Fuglarnir nota meiri orku en venjulega eftir fjölda klukkustunda á flugi og lengri tíma án fæðu.  Orka, sem á erfiðum vetrarmánuðum, þegar fæða getur verið af skornum skammti, er afar dýrmæt.

 

Gríðarleg birta flugeldanna veldur því einnig að hættan á að fuglarnir rekist á byggingar, tré og aðrar hindranir eykst verulega. 

 

Vísindamennirnir sem unnu rannsóknina telja að við getum hjálpað fuglunum með því að koma upp flugeldalausum svæðum. 

 

”Þessi svæði geta verið þar sem áhrif ljóss og hljóðs eru ekki eins mikil eins og t.d. nálægt skóglendi. Það væri samt langbest fyrir fuglana ef við nýttum okkur hljóðlátar ljósasýningar eins og til dæmis drónasýningar eða lágværra skrautflugelda,“ segir Hoekstra í fréttatilkynningu.

HÖFUNDUR: SIMON CLEMMENSEN

Shutterstock

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Glæpir

Newton upprætti peningafölsun í Englandi

Lifandi Saga

5 ástæður þess að BNA er einungis með tvo flokka 

Lifandi Saga

Hvers vegna hættu karlar að ganga með hatt?

Lifandi Saga

Versti óvinur skógareldanna

Vinsælast

1

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

2

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

3

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

4

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

5

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

6

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

1

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

2

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

3

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

4

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

5

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

6

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Maðurinn

Göngutúr heldur heilanum heilbrigðum

Menning og saga

5 fornleifafundir sem raskað hafa sögu mannsins

Tækni

Allir vildu eiga pýramída

Maðurinn

Svo hættuleg er loftmengun fyrir lungun

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Lifandi Saga

Kitty var Kim Kardashian 18. aldar

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Lifandi Saga

Voru víkingarnir húðflúraðir?

Menning

Þess vegna verða konur þreyttar á (sumum) körlum

Náttúran

Í frysti frá dánarstund

Heilsa

Hinn týndi hlekkur milli krabbameins og mataræðis ef til vill fundinn

Heilsa

Vísindamenn: Miklir kostir þess að nota stigann frekar en lyftuna.

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Þegar ég skoða laufblöð trjáa tek ég eftir því hversu ólík þau eru í raun og veru. Er það tilviljun eða hefur lögun blaðsins hlutverk?

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is