Náttúran

Svona hafa flugeldar áhrif á milljónir fugla

Rakettur, skottertur og sprengjur springa með látum en flugeldarnir hafa gríðarleg áhrif á atferli fugla í þó nokkuð langan tíma eftir gamlárskvöld.

BIRT: 01/01/2024

Við Íslendingar eigum líklega heimsmet í að skjóta upp flugeldum um áramót til að fagna komu nýs árs og kveðja hið gamla.

 

En um miðnættið þegar lætin eru sem mest og flugeldarnir lýsa upp næturhimininn eru aragrúi flugla í eldlínunni.

 

Ærandi sprengingar og glitrandi ljósblossar eiga að skapa hátíðarstemningu og gleði en skapar gríðarlega skelfingu, streitu og ringulreið meðal fugla auk annara dýra.

 

 

Og þetta hefur alvarlegar afleiðingar samkvæmt hollenskri rannsókn.

 

Vísindamenn hafa fundið út, með gögnum frá veðurratsjám og opinberri fuglatalningu hversu margir fuglar hefja sig á loft þegar flugeldaskothríðin hefst, í hvaða fjarlægð frá flugeldunum þetta gerist oftast og hversu lengi áramótasprengingarnar hafa áhrif á hegðun fuglanna.

 

100.000 sinnum fleiri fuglar á flugi

Vísindamennirnir frá háskólanum í Amsterdam hafa fylgst með mismunandi fuglategundum á svæðum þar sem skotið er upp flugeldum á gamlárskvöld.

 

Í ljós kemur að það eru að meðaltali 1000 sinnum fleiri fuglar fljúgandi á gamlárskvöld en aðrar nætur. Sums staðar er jafnvel allt að 100.000 sinnum venjulegur fjöldi fugla.

 

Flugeldarnir hafa áhrif á fugla í allt að 10 kílómetra fjarlægð frá skotstað.

 

„Milljónir fugla taka flugið skyndilega vegna hávaða og ljóss. Í löndum þar sem fjöldi fugla hefur vetrarsetu eru milljónir fugla sem verða fyrir gríðarlegum áhrifum af völdum flugelda,“ segir Bart Hoekstra, sem rannsakar líffræðilegan fjölbreytileika og gangverk vistkerfa við háskólann í Amsterdam.

 

Fjöldi fuglategunda hefur vetursetu í löndum eins og Danmörku, Svíþjóð, Noregi, Finnlandi og Hollandi sem og hér á landi. Þessi lönd búa við kalda og snjóþunga vetur og ýmsar fuglategundir flytjast til þessara svæða til að nýta sér mildara strandloftslag, hafið og fæðuauðlindir.

 

Varanleg áhrif

Hávær áramótafagnaður okkar virðist trufla náttúrulega hegðun fuglanna í langan tíma.

Rannsóknin sýnir að fuglarnir þurfa að meðaltali 10 prósent lengri tíma til að verða sér úti um fæðu næstu 11 dagana – í sumum tilfellum jafnvel lengur. 

 

Fuglarnir þurfa greinilega fjölda daga til að ná upp glataðri orku og venjast nýjum og ókunnugum slóðum eftir flótta frá flugeldunum. 

 

Fuglarnir nota meiri orku en venjulega eftir fjölda klukkustunda á flugi og lengri tíma án fæðu.  Orka, sem á erfiðum vetrarmánuðum, þegar fæða getur verið af skornum skammti, er afar dýrmæt.

 

Gríðarleg birta flugeldanna veldur því einnig að hættan á að fuglarnir rekist á byggingar, tré og aðrar hindranir eykst verulega. 

 

Vísindamennirnir sem unnu rannsóknina telja að við getum hjálpað fuglunum með því að koma upp flugeldalausum svæðum. 

 

”Þessi svæði geta verið þar sem áhrif ljóss og hljóðs eru ekki eins mikil eins og t.d. nálægt skóglendi. Það væri samt langbest fyrir fuglana ef við nýttum okkur hljóðlátar ljósasýningar eins og til dæmis drónasýningar eða lágværra skrautflugelda,“ segir Hoekstra í fréttatilkynningu.

HÖFUNDUR: SIMON CLEMMENSEN

Shutterstock

Maðurinn

Táningar eru forritaðir til að hætta að hlusta á það sem mamma segir

Tækni

Einvígi: Hvort krefst minni orku –einfalt uppvask eða uppþvottavél?

Tækni

Einvígi: Hvort krefst minni orku –einfalt uppvask eða uppþvottavél?

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

Maðurinn

Rautt ljós getur leitt af sér betri sjón

Jörðin

Parísarsamkomulagið dautt: Það sýður upp úr hnettinum

Lifandi Saga

Hafnarborg í Texas lyftist upp um fimm metra 

NÝJASTA NÝTT

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Humar var hundafæða

Heilsa

Vísindamenn finna óvænt samband milli tannholdsbólgu og tiltekins sjúkdóms

Náttúran

Hvernig er móteitur gert?

Læknisfræði

Pasteur bjargaði heiminum frá hundaæði

Lifandi Saga

Áður en til fangelsisrefsingar kom hljóðaði dómurinn upp á: Kvalir og niðurlægingu

Lifandi Saga

Hver lagði eld að Róm?

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Humar var hundafæða

Heilsa

Vísindamenn finna óvænt samband milli tannholdsbólgu og tiltekins sjúkdóms

Náttúran

Hvernig er móteitur gert?

Læknisfræði

Pasteur bjargaði heiminum frá hundaæði

Lifandi Saga

Áður en til fangelsisrefsingar kom hljóðaði dómurinn upp á: Kvalir og niðurlægingu

Lifandi Saga

Hver lagði eld að Róm?

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Heilsa

Blóðflokkur þinn kann að hafa áhrif á hvort þú færð heilablóðfall snemma á lífsleiðinni

Heilsa

Blóðflokkur þinn kann að hafa áhrif á hvort þú færð heilablóðfall snemma á lífsleiðinni

Lifandi Saga

Víkingarnir voru kynþokkafullir kvennabósar

Lifandi Saga

Víkingarnir voru kynþokkafullir kvennabósar

Lifandi Saga

Úkraínska og rússneska – hver er munurinn?

Maðurinn

Svona mikið vatn ættir þú að drekka á dag

Náttúran

Fólk fer oft ekki rétt að köttunum sínum

Maðurinn

Af hverju borðum við ekki gras?

Vinsælast

1

Heilsa

Blóðflokkur þinn kann að hafa áhrif á hvort þú færð heilablóðfall snemma á lífsleiðinni

2

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

3

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

4

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

5

Maðurinn

Rautt ljós getur leitt af sér betri sjón

6

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

1

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

2

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

3

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

4

Maðurinn

Rautt ljós getur leitt af sér betri sjón

5

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

6

Lifandi Saga

Áður en til fangelsisrefsingar kom hljóðaði dómurinn upp á: Kvalir og niðurlægingu

Maðurinn

Hversu margt tónlistarfólk þjáist af heyrnarskerðingu?

Læknisfræði

Hvenær byrjuðu læknar að nota eter?

Náttúran

Risavaxin sjávarskrímsli vakin til lífs slá öll met. 

Lifandi Saga

Frelsisstyttan átti að hrópa til borgaranna

Lifandi Saga

Þýsku kjarneðlisfræðingarnir voru hikandi: Bomba Hitlers

Læknisfræði

Uppréttur eða liggjandi? Hvernig á að fá sem mest út úr pillunum þínum

Náttúran

Hvað er glertæring?

Maðurinn

Þarmabakteríurnar  lækka líkamshitann

Heilsa

Lífsnauðsynlegt næringarefni sem lítið er vitað um

Maðurinn

Krullað hár kælir höfuðið

Tækni

Hvernig virkar C14-greining?

Tækni

Framtíðin séð í baksýnisspegli 

Líffærin hafa mjög náið samstarf

Sérhæfð líkamsstarfsemi er í umsjá fjölmargra mismunandi líffæra. Hvert um sig sér aðeins um fáein afmörkuð verkefni. En oft mynda tvö eða fleiri líffæri samstarfskerfi til að annast mjög flókin verkefni.

Maðurinn

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is