Menning

13 mest töluðu tungumál heimsins

Hvað er útbreiddasta tungumál heims? Svarið er á listanum hér fyrir neðan.

BIRT: 21/08/2022

Hversu mörg tungumál eru til í heiminum?

Ethnologue er virt tímarit sem hefur komið út árlega síðan árið 1951 og er gefið út af málvísindasamtökunum SIL international.

 

Í ritinu eru birtar upplýsingar og tölfræði um tungumál og málnotkun um allan heim og samkvæmt tölum frá Ethnologue árið 2021 eru 7.139 tungumál í heiminum.

 

Í Ethnologue þarf tungumál að uppfylla kröfur sem byggjast fyrst og fremst á gagnkvæmum skiljanleika þeirra sem tala málið.

 

Aðeins nokkur þúsund manns tala mörg tungumál en önnur tungumál eru töluð af milljónum um heim allan. Reyndar eru 80 „stór“ tungumál töluð af 80% jarðarbúa en 3.600 lítil tungumál eru töluð af aðeins 0,2%.

 

Vissir þú að til er orð sem tekur 3,5 klukkustundir að segja? Lestu meira í grein okkar um lengsta orð í heimi.

Mörg tungumál munu hverfa

Málfræðingar telja að helmingur allra tungumála verði útdauð eftir 100 ár. Þetta stafar meðal annars af því að eldri kynslóðir sem tala sjaldgæfu málin eru að hverfa og að yngri kynslóðir tala hið ríkjandi tungumál í auknum mæli.

 

Þessi þróun hefur til dæmis sést í Afríku og meðal frumbyggja Norður-Ameríku.

 

Það kemur þó fyrir að hægt er að endurvekja tungumál. Dæmi er hebreska. Tungumálið var aðeins notað við bænahald en í lok 19. aldar var það endurvakið og er talað í dag af um níu milljónum manna.

Hér eru mest töluðu tungumál heimsins

Mest töluðu tungumálin eru:

  • Enska

 

  • Kínverska

 

  • Hindí

 

  • Spænska

 

  • Arabíska

 

  • Bengalska

 

  • Franska

 

  • Rússneska

 

  • Portúgalska

 

  • Úrdú

 

  • Indónesíska

 

  • Þýska

 

  • Japanska

 

Kíktu á tungumálin hér að neðan, þar sem þú getur lesið hversu margir tala tungumálið og hvar þau eru mest töluð. Þú getur einnig lesið um hversu margir hafa þessi tungumál að móðurmáli.

 

1. Enska er mest talaða tungumál heims

Enska er mest talaða tungumál heims með allt að 1.348 milljónir manna sem kunna tungumálið.

 

Aftur á móti er fjöldi fólks sem hefur ensku að móðurmáli aðeins um 379 milljónir.

 

Stærstu enskumælandi löndin eru: Bandaríkin, Kanada, Ástralía og Bretland.

 

2. Kínverska (mandarín)

Kínverska er elsta ritmál heimsins, um 6.000 ára gamalt. Kínverska samanstendur af mörgum mismunandi mállýskum sem þó eru flokkaðar sem þeirra eigin tungumál.

 

Um 1,4 milljarðar manna búa í Kína en um 70 prósent íbúanna tala mandarín sem er ein af ástæðunum fyrir því að tungumálið er ofarlega á listanum. Í Kína eru einnig til mállýskur eins og kantónska sem er töluð af 60 milljónum og Wu sem er töluð af 81,4 milljónum Kínverja.

 

Um 1.120 milljarðar manna tala mandarín og 918 milljónir hafa mandarín sem móðurmál. Tungumálið er aðallega talað í Kína, Singapúr, Taívan og Malasíu.

Um 1,4 milljarðar manna búa í Kína og flestir tala mandarín.

3. Hindí

Hindí er hið opinbera tungumál Indlands og ekki mikið talað utan þess. Alls er talið að um 600 milljónir manna tali hindí og 341 milljón manns hafi hindí að móðurmáli.

 

Hindí er byggt á Delhi mállýskunni og áður en opinbera tungumálið var staðlað voru nokkrar aðrar mállýskur eins og hindústaní, kraj, kanújí, búndelí, bangarú og avadí.

 

Avadí mállýskan er í dag töluð af aðeins um 4,35 milljónum manna.

 

4. Spænska

Spænska er töluð af 543 milljónum manna og er það fjórða útbreiddasta tungumál heims. Meirihluti þeirra sem tala spænsku, 480 milljónir manna, hafa tungumálið sem móðurmál. Spænska er aðallega töluð á Spáni, í Mexíkó, Mið- og Suður-Ameríku og Bandaríkjunum.

 

5. Arabíska

Eins og kínverska og hindí, samanstendur arabíska af nokkrum mismunandi mállýskum. Almennt er þeim skipt í þrjá hópa:

 

  • Nútíma arabíska

 

  • Klassísk arabíska

 

  • Mállýskurnar

 

Þegar talað er um arabísku er venjulega átt við nútíma arabísku – sem er mest talaða arabíska tungumálið – og tungumálið sem er númer fimm á lista okkar yfir mest töluðu tungumál í heimi.

 

Talið er að 274 milljónir manna tali arabísku og um 200 milljónir manna hafa nútíma arabísku sem móðurmál.

 

Arabíska er aðallega töluð í Norður-Afríku, Miðausturlöndum og mestum hluta Arabíuskagans.

 

Fimm stærstu tungumál í heiminum eru því: enska, kínverska (mandarín), hindí, spænska og arabíska.

 

6. Bengalska

Bengalska er aðallega töluð í Bangladess og Indlandi. Samkvæmt listanum frá árinu 2021 frá Ethnologue eru 268 milljónir manna sem tala bengölsku og 228 milljónir manna hafa tungumálið sem móðurmál.

 

7. Franska

Í sjöunda sæti finnum við aftur evrópskt tungumál – frönsku. Franska er töluð af 267 milljónum manna um allan heim.

 

Hins vegar hafa aðeins 77,2 milljónir manna frönsku sem móðurmál.

 

Tungumálið er upprunnið í Frakklandi og hefur breiðst út til Kanada, Belgíu og Sviss. Þar er franskan móðurmál ásamt ensku, þýsku eða flæmsku.

 

Hlutar Vestur- og Norður-Afríku hafa einnig frönsku sem móðurmál en þar eru margar fyrrverandi franskar og belgískar nýlendur.

 

8. Rússneska

Rússneska er töluð af 258 milljónum manna í heiminum og 154 milljónir manna hafa rússnesku sem móðurmál. Rússneska er aðallega töluð í Rússlandi, Úkraínu og hlutum Asíu.

Margir eru rússneskumælandi í löndum sem eitt sinn voru hluti af Sovétríkjunum, eins og t.d. í Kasakstan, Kirgistan og Eistlandi.

9. Portúgalska

Tungumál sem margir á Íslandi búast ekki við að sé á lista yfir mest töluðu tungumálin, þar sem Portúgal er eitt af minni löndum Evrópu með tiltölulega fáa íbúa.

 

Skýringin er sú að portúgalska er ekki bara töluð í Portúgal heldur einnig í löndum eins og Brasilíu, Angóla og Mósambík.

 

Portúgalska er töluð af 258 milljónum manna og 221 milljón hefur tungumálið sem móðurmál.

 

10. Úrdú

Úrdú er töluð af 230 milljónum manna, aðallega í Indlandi og Pakistan. 68,6 milljónir manna hafa úrdú að móðurmáli.

 

11. Indónesíska

Indónesíska er töluð af 199 milljónum manna og 43,4 milljónir hafa indónesísku sem móðurmál. Tungumálið er aðallega talað í Indónesíu.

Indónesíska er í 11. sæti yfir útbreiddustu tungumál heims.

12. Þýska

Þýska er töluð af 135 milljónum manna og er opinbert tungumál Þýskalands, Sviss, Austurríkis, Lúxemborgar og Belgíu. Í sumum landanna eru nokkur opinber tungumál, til dæmis í Belgíu og Sviss.

 

76,1 milljón manns hafa þýsku sem móðurmál.

 

13. Japanska

Japanska er töluð af 126 milljónum manna og um það bil jafn margir hafa tungumálið sem móðurmál.

 

Tungumálið er aðallega talað í Japan.

Minnstu töluðu tungumál heims

Nokkuð mörg lítil tungumál eru í yfirvofandi útrýmingarhættu. Hér eru þrjú þeirra.

 

Taushiro – Taushiro er tungumál sem eitt sinn var talað af þúsundum á Amasónsvæðum Perú. Í dag talar aðeins einn maður tungumálið.

 

Tanema – Eins er bara einn eftir sem talar Tanema. Tanema er tungumál sem finnst á Vanikoro á Salómonseyjum. Flestir á eyjunum í dag tala Teanu.

 

Ongota – Ongota tungumálið er notað af örfáum í Eþíópíu. Í könnun frá 2012 kom í ljós að aðeins 12 aldraðir töluðu enn tungumálið í suðvesturhluta landsins.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: LARS THOMAS

Shutterstock,© BartlomiejMagierowski / Shutterstock.com,© AsiaTravel / Shutterstock.com

Lifandi Saga

Dans indíána orsakaði blóðbaðið við Wounded Knee

Heilsa

Rannsókn: Tæp skeiðfylli af þessari fitutegund daglega dregur úr hættu á heilabilun

Heilsa

Rannsókn: Tæp skeiðfylli af þessari fitutegund daglega dregur úr hættu á heilabilun

Maðurinn

Er hollt að gefa blóð?

Maðurinn

Er hollt að gefa blóð?

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

Maðurinn

Eru fingraför óhjákvæmilega ólík?

Maðurinn

Frestar þú leiðinlegum verkefnum? Samkvæmt vísindamönnum er það slæm hugmynd

NÝJASTA NÝTT

Tækni

Bílar svífa á methraða eftir nýrri grænni hraðbraut

Lifandi Saga

10 slæmar hugmyndir: Enginn þorði að mæla gegn einræðisherrunum

Heilsa

Vísindamenn hafa svarið: Hvers vegna eiga sumir auðvelt með að þyngjast?

Lifandi Saga

Nasismi skýtur rótum í BNA: Flughrap afhjúpar spilltan þingmann

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

Tækni

Ferðin að botni hafsins

Lifandi Saga

Hvernig urðu Hamas samtökin til?

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

Tækni

Bílar svífa á methraða eftir nýrri grænni hraðbraut

Lifandi Saga

10 slæmar hugmyndir: Enginn þorði að mæla gegn einræðisherrunum

Heilsa

Vísindamenn hafa svarið: Hvers vegna eiga sumir auðvelt með að þyngjast?

Lifandi Saga

Nasismi skýtur rótum í BNA: Flughrap afhjúpar spilltan þingmann

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

Tækni

Ferðin að botni hafsins

Lifandi Saga

Hvernig urðu Hamas samtökin til?

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Náttúran

Vísindamenn kortleggja nú heimshöfin

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Vinsælast

1

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

2

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

3

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

4

Tækni

Ferðin að botni hafsins

5

Maðurinn

Lamaður maður gengur fyrir eigin hugarafli

6

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

1

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

2

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

3

Tækni

Ferðin að botni hafsins

4

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

5

Heilsa

Vísindamenn hafa svarið: Hvers vegna eiga sumir auðvelt með að þyngjast?

6

Lifandi Saga

Hvernig urðu Hamas samtökin til?

Lifandi Saga

Belgía biður Kongó afsökunar – með tönn

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Lifandi Saga

Kitty var Kim Kardashian 18. aldar

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Alheimurinn

Hvað er andefni?

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

Maðurinn

Heilann þyrstir í fitu

Maðurinn

Er það skaðlegt að plokka nefhárin?

Lifandi Saga

Hve lengi höfum við fengið sumarfrí?

Jörðin

Vísindamenn greina vaxtarverki: Fæðuhringur eldfjallsins

Maðurinn

Ást er eintóm efnafræði

Náttúran

Hjarta steypireyðar slær bara tvisvar á mínútu

Bílar svífa á methraða eftir nýrri grænni hraðbraut

Vísindamenn hyggjast byggja nýja hraðbraut sem getur fengið bíla til að svífa af stað á allt að 1.000 km/klst. – og á sama tíma flytja loftslagsvænt vetni og rafmagn fyrir grænt orkunet framtíðar. Tæknin er þegar til staðar.

Tækni

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is