Læknisfræði

Aðgerðir á ungbörnum án svæfingar

Fram á níunda áratuginn voru flestir læknar sannfærðir um að nýfædd börn fyndu ekki fyrir sársauka á sama hátt og fullorðnir. Það var ekki fyrr en reið móðir greip til aðgerða að læknar áttuðu sig á mistökum sínum.

Lengi vel var svæfing ekki notuð við aðgerðir á

ungbörnum vegna þess að læknar

óttuðust aukaverkanir.

BIRT: 21/03/2026

Í dag virðist þetta algjörlega óhugsandi en fram til ársins 1987 voru ungbörn almennt ekki svæfð fyrir læknisaðgerðir. 

 

Í sumum tilfellum var börnunum þó gefið vöðvaslakandi lyf – ekki til að draga úr sársauka, heldur til að tryggja að þau lægju kyrr á meðan aðgerðin var framkvæmd. 

 

Ástæðan var sú útbreidda trú í læknaheiminum að nýfædd börn hefðu ekki fullþroskað taugakerfi og gætu því ekki fundið fyrir sársauka eins og eldri börn og fullorðnir. 

 

Og jafnvel þótt ungbörn fyndu fyrir sársauka var áhættan af svæfingu allt of mikil. Læknar óttuðust að börnin myndu hætta að anda vegna svæfingarinnar. Viðhorfið til svæfingar og ungbarna breyttist ekki fyrr en um miðjan níunda áratuginn.

Barátta móður bar árangur

Árið 1985 var hinn níu mánaða gamli Jeffrey lagður inn á barnaspítala í Boston. Hann átti að gangast undir hjartaaðgerð.

 

Móðir hans, Jill Lawson, uppgötvaði síðar að Jeffrey hafði ekki fengið verkjalyf í aðgerðinni. Jill var svo misboðið að hún hafði samband við dagblaðið The Boston Globe til að láta vita af misnotkuninni á sjúkrahúsinu.

 

Jill Lawson birti einnig grein í læknatímariti þar sem hún krafðist þess að læknisfræðin tæki sársauka ungbarna alvarlega.

Gagnrýnin skilaði árangri. Í kjölfar málsins hófu nokkrir vísindamenn ítarlegar rannsóknir á sársaukaviðbrögðum ungbarna – og niðurstöðurnar voru ógnvænlegar.

Þeim varð snemma ljóst að ungbörn finna ekki aðeins fyrir sársauka – þau finna fyrir honum sterkar en fullorðnir vegna þess að taugakerfi þeirra er ofurnæmt.

 

Strax árið 1987 varð alsiða að svæfa ungbörn fyrir stórar aðgerðir.

HÖFUNDUR: Søren Flott,Andreas Abildgaard

© RusAKphoto/Shutterstock

Nýskráning

Skráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með rúmlega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.790 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.