Maðurinn

Efnaskiptin eru stöðug frá 20 til 60 ára aldurs

Stór rannsókn sýnir að aukakílóin milli þrítugs og fimmtugs stafa ekki af hægari efnaskiptum. Efnaskiptin haldast stöðug alveg til sextugs.

BIRT: 17/05/2024

Ef þér finnst beltið styttast og buxurnar þrengjast eftir þrítugt, þarftu nú að leita að annarri skýringu en hækkandi aldri.

 

Stór bandarísk rannsókn frá árinu 2021 sýnir nefnilega að öfugt við það sem álitið hefur verið, hægir ekki á efnaskiptunum eftir þrítugt. Þvert á móti brennir líkaminn nokkurn veginn jafn miklu alveg til sextugs.

 

Vísindamenn geta enn ekki með neinni vissu sagt til um ástæðu þess að það tekur að hægja á efnaskiptunum um sextugt en þeir gera ráð fyrir að skýringuna sé að finna í minnkandi magni kynhormóna.

 

Mestur hraði í byrjun

Alls tóku meira en 6.600 manns þátt í rannsókninni og aldursbilið var frá einni viku upp í 95 ár. Fylgst var með efnaskiptunum með rannsóknum sérstakra þvagsýna um árabil.

 

Smáfólkið reyndist hafa hröðustu efnaskiptin samkvæmt niðurstöðunum. Kornabörn nota 50% meiri orku og efnaskiptin eru hraðari sem því munar en hjá fullorðnu fólki, að líkindum vegna þess að börn þurfa að eyða mikilli orku í að vaxa.

LESTU EINNIG

Fram að 20 ára aldri hægist á efnaskiptunum um svo sem 3% á ári en svo ná þau stöðugleika.

 

Fyrstu 40 fullorðinsárin – frá 20 til 60 ára – breytist hraði efnaskiptanna ekki að neinu ráði. Fyrir þá sem bæta á sig þyngd milli þrítugs og fertugs – sem gildir um marga – eru þetta slæmar fréttir. Aldurinn er sem sé engin afsökun, þótt vísindamenn hafi lengi verið þeirrar skoðunar.

 

Eftir sextugt tekur hins vegar að hægja á efnaskiptunum en þó ekki nema um svo sem 0,7% á ári.

 

Líkamsrækt rífur ekki efnaskiptin upp

Þessi nýja rannsókn er sú stærsta og nákvæmasta sinnar gerðar og þótt niðurstöðurnar hafi komið vísindamönnum á óvart, er ekki annað að sjá en þær séu réttar.

 

Vísindamennirnir gáfu þátttakendum svokallað tvímerkt vatn sem í voru ákveðin ísótóp bæði vetnis (2H) og súrefnis (180).

Vísindamennirnir segja skýringuna á aukakílóunum eftir þrítugt einfaldlega þá að við borðum meira en við brennum – ekki að brennslan minnki vegna hægari og „eldri“ efnaskipta.

Vísindamennirnir gátu síðan séð það í þvagsýnunum hversu hratt eða hægt líkaminn skilaði þessum tilteknu ísótópum frá sér aftur – og um leið hversu hröð efnaskiptin voru.

 

Niðurstöðurnar voru leiðréttar fyrir sjúkdómum, vöðvamassa og líkamlegri virkni. Og aukaþjálfun virðist ekki hraða efnaskiptunum. Mjög virkir þátttakendur höfðu bara hlutfallslega sama efnaskiptahraða og allir aðrir.

 

Dapurlegri hormónabúskapur skapar mjúkan maga

Vísindamönnunum er enn ekki ljóst hvers vegna aldurinn hægir á efnaskiptunum á þann hátt sem niðurstöðurnar segja til um.

 

Líklegust þykir sú kenning að ástæðan sé minnkað hormónamagn um sextugt, einkum minna af kynhormónum. Flestar konur eru komnar af breytingaskeiðinu og þótt karlar verði ekki fyrir jafn hastarlegri breytingu minnkar magn kynhormóna hjá þeim líka á þessum aldri.

 

Nýlegar rannsóknir sýna að hormón hafa áhrif á vinnuhraða frumna og því getur minnkað magn hormóna ráðið því að frumurnar framleiði orku hægar og þar með dregið úr hraða efnaskipta líkamans.

 

Vísindamennirnir benda líka á að ytri aðstæður geti skipt máli, t.d. hversu vel fólk sefur, þar eð það hefur áhrif á framleiðslu líkamans á streituhormónum.

 

Þessi rannsókn getur hjálpað vísindamönnum að skilja hvernig og hvers vegna líkaminn eldist og hvað vísindin kynnu að geta gert til að vinna gegn tímans tönn.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: SØREN STEENSIG

Shutterstock,

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

NÝJASTA NÝTT

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Vinsælast

1

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

2

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

3

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

4

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

5

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

6

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

1

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

2

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

3

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

4

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

5

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

6

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Maðurinn

Heilsa okkar ræðst af blóðinu

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Maðurinn

Er siðblindingi á vinnustaðnum þínum?

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

Maðurinn

Eru fingraför óhjákvæmilega ólík?

Maðurinn

Frestar þú leiðinlegum verkefnum? Samkvæmt vísindamönnum er það slæm hugmynd

Læknisfræði

Hversu gamalt er Viagra?

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Er sólarvarnarkrem eina leiðin til að verjast geislum sólar eða eru til matvörur með sólarvörn?

Maðurinn

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is