Lifandi Saga

Hvað varð fólk gamalt á miðöldum?

Sjúkdómar og erfitt líf þýddi lágan meðalaldur á miðöldum.

BIRT: 08/03/2026

 Við uppgröft á kirkjugörðum frá miðöldum og greiningu á beinaleifum úr þeim telja sérfræðingar nú að meðalaldur í stórum hlutum Evrópu hafi verið um 30 – 35 ár.

Í V-Evrópu á okkar dögum er talan um 79 ár fyrir menn og 84 fyrir konur. Á Íslandi er meðalævilengd karla rúm 80 ár og kvenna rúm 84 ár.

 

Þessi lági meðalaldur jafngildir samt ekki því að fólk á miðöldum hafi aldrast hraðar en nú er raunin.

 

Hins vegar var þeim mun hættara við að deyja úr sjúkdómum heldur en nú á dögum og einkum var það mikill ungbarnadauði sem dró meðalaldur manna niður.

 

Ástralski læknirinn Henry O. Lancaster birti árið 1990 rannsókn á lífsaldri meðal aðalsins á miðöldum í Englandi.

 

Með því að draga alla sem létust undir 21 árs aldri frá í útreikningum sínum komst hann að þeirri niðurstöðu að meðalaldur annarra hafi verið um 65 ár. 

LESTU EINNIG

Rannsóknir á almúganum á 15. öld í Englandi sýna að þeir sem náðu 20 ára aldri máttu búast við að geta lifað í 21 til 28 ár í viðbót. Rit frá miðöldum benda til að manneskjur sem voru yfir 50 voru taldar aldraðar. 

 

Þær manneskjur sem voru orðnar of gamlar til að vinna nutu virðingar í samfélaginu og stuðnings fjölskyldunnar, kirkju eða einhvers aðalsmanns. 

 

Með auknu hreinlæti og betra mataræði var mögulegt að verða mun eldri en meðaltalið, einkum fyrir þá sem voru í efstu stéttum samfélagsins. Ítalskur herstjóri Feneyja, Enrico Dandolo var t.d. 98 ára þegar hann dó árið 1205. 

 

Hin langa ævi ítalska herstjórans sýnir að ekki dóu allir ungi á miðöldum.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: Bue Kindtler-Nielsen

Shutterstock,

Nýskráning

Skráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með rúmlega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.790 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.