Náttúran

Góðar fréttir: Unnt væri að bjarga heimshöfunum á 30 árum

Björgun heimshafa er enn ekki um seinan. Rannsóknir hafa leitt í ljós að við getum endurheimt vistkerfi sjávarins fyrir árið 2050.

BIRT: 20/06/2023

Stunduð er ofveiði á þriðjungi fisktegunda heimshafanna og náttúruleg heimkynni sjávardýranna eru að miklu leyti horfin. Höfin hafa hlýnað, eru súrefnissnauðari og mengun í þeim hefur aukist.

 

Þó svo að öll von kunni að virðast vera úti, þá er sú engan veginn raunin.

 

Rannsókn sem birtist í vísindatímaritinu Nature gefur til kynna að höfin og dýralífið í þeim búi yfir undraverðum viðnámsþrótti og að tilraunir okkar í þá veru að vernda höfin hafi í raun borið árangur.

 

Vísindamennirnir draga þá ályktun að unnt sé að koma heimshöfunum á réttan kjöl fyrir árið 2050.

 

Hundruð jákvæðra vísbendinga

„Við höfum yfir að ráða nokkrum aðferðum sem gætu gert okkur kleift að skapa heilnæm höf fyrir barnabörnin okkar og búum að sama skapa yfir þeim tækjum og tólum sem með þarf til að þetta takist,“ skrifar aðalhöfundur greinarinnar, Carlos Duarte sem er prófessor í sjávarlíffræði.

 

Hann, ásamt hópi vísindamanna frá tíu löndum, hefur stundað rannsóknir á svæðinu í því skyni að öðlast yfirsýn yfir stöðu heimshafanna og þeir fundu hundruð jákvæðra vísbendinga.

 

Sjávarvísindamennirnir bentu m.a. á að þrýstingurinn frá útgerð í viðskiptaskyni sé minni en áður. Hlutfall sjálfbærra fiskveiða hækkaði úr 60% á árinu 2000 upp í 68% árið 2012.

 

Þá hefur hlutfall sjávardýra í útrýmingarhættu jafnframt dregist saman úr 18% á árinu 2000 niður í 11,4% árið 2019.

 

Þá má einnig geta þess að helmingur sjávarspendýra er í raun í sókn og nægir í því sambandi að geta þess að hnúfubaksstofninn hefur aukist í 40.000 dýr frá því að telja aðeins nokkur hundruð dýr árið 1968. Hnúfubakurinn flyst milli Suðurskautslandsins og Ástralíu eftir árstíðum.

 

Friðun og stjórnun skiptir sköpum

Árið 2000 var innan við eitt prósent heimshafanna friðað en í dag á það við um átta prósent þeirra. Vísindamenn eru sammála um að þess háttar aðgerðir skipti sköpum fyrir sjávardýrin.

 

Ef við hættum að deyða lífið í sjónum kemur það í rauninni til baka til okkar, því það býr yfir undraverðum viðnámsþrótti.

 

Fyrir bragðið ætti lausnin að liggja í augum uppi. Við þurfum að grípa til aðgerða núna og hrinda í framkvæmd í auknum mæli aðferðum sem hafa gagnast svo vel á undanförnum áratugum:

 

Hafa hemil á fiskveiðum, friða dýrategundir í útrýmingarhættu, draga úr sjávarmengun, vernda fleiri og stærri svæði hafsins og það sem mest er um vert, halda hnatthlýnun í skefjum.

 

Slíkar aðgerðir myndu kosta á bilinu 1.200 til 2.400 milljarða íslenskra króna árlega en vísindamenn eru sannfærðir um að slíkar fjárfestingar myndu færa okkur aftur tífalda upphæðina.

 

Með því að tryggja sjávarumhverfið værum við nefnilega jafnframt að tryggja lífsviðurværi milljarða.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: SOEREN HOEGH IPLAND

Shutterstock

Jörðin

Hnattræn hlýnun veldur meiri ókyrrð í lofti

Lifandi Saga

Allir sötruðu þeir kaffi í Vínarborg árið 1913

Lifandi Saga

Allir sötruðu þeir kaffi í Vínarborg árið 1913

Tækni

Rafhlaða sem má innbyrða

Tækni

Rafhlaða sem má innbyrða

Lifandi Saga

Áhugamenn finna ótrúlega fjársjóði

Heilsa

Heilaboðin að baki langvinnum sársauka ráðin

Náttúran

Frostið skapar listaverk í náttúrunni

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Af hverju velta hundar sér í blautu rusli?

Maðurinn

Hversu margt tónlistarfólk þjáist af heyrnarskerðingu?

Læknisfræði

Hvenær byrjuðu læknar að nota eter?

Náttúran

Risavaxin sjávarskrímsli vakin til lífs slá öll met. 

Lifandi Saga

Frelsisstyttan átti að hrópa til borgaranna

Lifandi Saga

Ótrúlegur dagur í flugstjórnarklefanum: Flugmaðurinn sogaðist út um gluggann

Maðurinn

Mannfólkið hefur kysst í 4.500 ár

Lifandi Saga

Hvaða land hefur oftast farið í stríð?

Læknisfræði

Ný tækni græðir sár þrefalt hraðar

Alheimurinn

Nú eru tungl Satúrnusar 146

Náttúran

Af hverju velta hundar sér í blautu rusli?

Maðurinn

Hversu margt tónlistarfólk þjáist af heyrnarskerðingu?

Læknisfræði

Hvenær byrjuðu læknar að nota eter?

Náttúran

Risavaxin sjávarskrímsli vakin til lífs slá öll met. 

Lifandi Saga

Frelsisstyttan átti að hrópa til borgaranna

Lifandi Saga

Ótrúlegur dagur í flugstjórnarklefanum: Flugmaðurinn sogaðist út um gluggann

Maðurinn

Mannfólkið hefur kysst í 4.500 ár

Lifandi Saga

Hvaða land hefur oftast farið í stríð?

Læknisfræði

Ný tækni græðir sár þrefalt hraðar

Alheimurinn

Nú eru tungl Satúrnusar 146

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Náttúran

Nærri önnur hver dýrategund í hættu

Náttúran

Nærri önnur hver dýrategund í hættu

Náttúran

Hvað er þungt vatn?

Náttúran

Hvað er þungt vatn?

Lifandi Saga

Umdeilt starf dóttur nasista

Lifandi Saga

Sameinuðu þjóðirnar risu upp úr ösku seinni heimstyrjaldarinnar

Lifandi Saga

Hvenær hafa fiskikvótar leitt til stríðs? 

Maðurinn

Hvernig starfar minnið?

Vinsælast

1

Lifandi Saga

Ótrúlegur dagur í flugstjórnarklefanum: Flugmaðurinn sogaðist út um gluggann

2

Náttúran

Risavaxin sjávarskrímsli vakin til lífs slá öll met. 

3

Læknisfræði

D-vítamín ver gegn sjálfsofnæmissjúkdómum

4

Heilsa

Gull afhjúpar krabbamein

5

Lifandi Saga

Hvaða land hefur oftast farið í stríð?

6

Náttúran

Af hverju velta hundar sér í blautu rusli?

1

Lifandi Saga

Ótrúlegur dagur í flugstjórnarklefanum: Flugmaðurinn sogaðist út um gluggann

2

Náttúran

Risavaxin sjávarskrímsli vakin til lífs slá öll met. 

3

Heilsa

Gull afhjúpar krabbamein

4

Lifandi Saga

Hvaða land hefur oftast farið í stríð?

5

Náttúran

Af hverju velta hundar sér í blautu rusli?

6

Lifandi Saga

Allir sötruðu þeir kaffi í Vínarborg árið 1913

Menning

Hvers vegna hefur talan sjö svona töfrandi merkingu?

Heilsa

Er lausasölulyf þitt hrein lyfleysa? Fræðimenn efast

Náttúran

Hafa plöntur skilningarvit?

Alheimurinn

Svarthol rekið á flótta

Maðurinn

Verða konur hrukkóttari en karlar?

Jörðin

Sveiflur háloftastrauma gætu drekkt Skandinavíu

Lifandi Saga

Hvenær hættum við að nota brjóstmæður? 

Lifandi Saga

Agatha Christie hverfur sporlaust

Jörðin

Eldfjöll þöktu jörðina kvikasilfri

Lifandi Saga

Fyrsta bólusetningin vakti skelfingu meðal Breta

Jörðin

Fjallgöngumenn í lífsháska: Háskaför á Everest

Lifandi Saga

Hvernig voru skildir víkinga?

Af hverju velta hundar sér í blautu rusli?

Hundurinn minn veltir sér upp úr alls kyns rusli, olíu sem hellst hefur niður, fiskúrgangi eða dýraskít. Hver er ástæðan?

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.