Hve hreinir verða ávextir ef við skolum af þeim?

Okkur hefur gjarnan verið sagt að við ættum að skola af ávöxtum áður en við borðum þá. En hreinsar vatnið ávöxtinn almennilega eða sitja bakteríur og aðrir sýkingarvaldar sem fastast?

BIRT: 04/10/2021

LESTÍMI:

3 mínútur
Share on facebook

Matvara – Ávextir

Lestími: 3 mínútur

 

Bæði örverur og ýmis efni eru utan á ávöxtum og þetta skolast ekki burt nema að hluta til við skolun.

 

Bakteríur, aðrar örverur og úðunarefni sitja misjafnlega föst við hýðið. Sumt leggst yfir hýðið líkt og húðun en annað kemst inn í gegn.

 

Á eplinu þínu geta t.d. leynst salmonella, listería, kólíbakteríur, nóróveirur, amöbur eða sníklar sem geta valdið magakveisu eða eitrunareinkennum en þessar sjúkdómsframkallandi örverur er nánast alltaf hægt að skola alveg af.

 

Það er hins vegar erfiðara að losna við skordýraeitur sem kann að hafa verið úðað yfir ávöxtinn. Úðunarefnin eru nefnilega sérhönnuð til að líma sig föst við ávexti og grænmeti og halda meindýrum frá.

 

Aðeins fá úðunarefni er hægt að losna alveg við og mörg slík er eiginlega ógerningur að losna við, jafnvel þótt þú skrúbbir ávöxtinn.

 

Eiturefni og örverur ráðast á ávexti

Úðunarefni og örverur geta komist inn í ávöxtinn og þá er ógerningur að skola það af.

1. Örverur mynda bletti

Það er náttúrulegt fyrirbrigði að örverur komist inn í aldinkjöt. Þar mynda þær bletti sem ekki er unnt að skola af.

2. Bakteríur liggja lausar

Salmonella, veirur og aðrir sjúkdómsvaldar berast á ávexti þegar þeir eru skolaðir með menguðu vatni. Þessar örverur liggja lausar og skolast auðveldlega af.

3. Úðaeitur kemst inn

Sum úðunarefni sitja á yfirborðinu og því hægt að þvo þau af. Sumar gerðir þrengja sér inn í hýðið og er því ógerlegt að þvo af.

 

Í öllum tilvikum borgar sig þó að skola ávexti vel. Bandarísk rannsókn sýndi t.d. að 40% barna höfðu safnað upp í líkamann óhóflega miklu af úðunarefnum, m.a. af ávöxtum og grænmeti sem ekki hafði verið nógu vel skolað. Þessi efni geta m.a. leitt af sér lélegt sæði, krabbamein, fæðingargalla og Parkinsonssjúkdóm.

 

Heilbrigðisyfirvöld hafa af þessum sökum ákvarðað hámarksgildi fyrir úðunarefni til að leyfilegt sé að selja ávexti og grænmeti

 

Á ávaxtaplöntum þrífast líka náttúrulegar örverur. Ef þær komast inn í ávöxtinn, svo sem gegnum stungusár á hýði eplis, geta þær sýkt ávöxtinn og myndað rotnunarbletti.

 

Slíka bletti er ógerningur að skola burtu þar eð þeir eru hluti af aldinkjötinu. En þessar náttúrulegu örverur eru hins vegar algerlega skaðlausar mönnum.

 

 

 

Birt 04.10.2021

 

 

BIRT: 04/10/2021

vinsælustu greinarnar

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu með áskrifandi að blaðinu?

Áskrifendur geta fengið áskrift af vefnum hér

FÁÐU AÐGANG AÐ VÍSINDI.IS

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is