Maðurinn

Hve hreinir verða ávextir ef við skolum af þeim?

Okkur hefur gjarnan verið sagt að við ættum að skola af ávöxtum áður en við borðum þá. En hreinsar vatnið ávöxtinn almennilega eða sitja bakteríur og aðrir sýkingarvaldar sem fastast?

BIRT: 01/02/2023

Bæði örverur og ýmis efni eru utan á ávöxtum og þetta skolast ekki burt nema að hluta til við skolun.

 

Bakteríur, aðrar örverur og úðunarefni sitja misjafnlega föst við hýðið. Sumt leggst yfir hýðið líkt og húðun en annað kemst inn í gegn.

 

Á eplinu þínu geta t.d. leynst salmonella, listería, kólíbakteríur, nóróveirur, amöbur eða sníklar sem geta valdið magakveisu eða eitrunareinkennum en þessar sjúkdómsframkallandi örverur er nánast alltaf hægt að skola alveg af.

 

Það er hins vegar erfiðara að losna við skordýraeitur sem kann að hafa verið úðað yfir ávöxtinn. Úðunarefnin eru nefnilega sérhönnuð til að líma sig föst við ávexti og grænmeti og halda meindýrum frá.

 

Aðeins fá úðunarefni er hægt að losna alveg við og mörg slík er eiginlega ógerningur að losna við, jafnvel þótt þú skrúbbir ávöxtinn.

Eiturefni og örverur ráðast á ávexti

Úðunarefni og örverur geta komist inn í ávöxtinn og þá er ógerningur að skola það af.

1. Örverur mynda bletti

Það er náttúrulegt fyrirbrigði að örverur komist inn í aldinkjöt. Þar mynda þær bletti sem ekki er unnt að skola af.

2. Bakteríur liggja lausar

Salmonella, veirur og aðrir sjúkdómsvaldar berast á ávexti þegar þeir eru skolaðir með menguðu vatni. Þessar örverur liggja lausar og skolast auðveldlega af.

3. Úðaeitur kemst inn

Sum úðunarefni sitja á yfirborðinu og því hægt að þvo þau af. Sumar gerðir þrengja sér inn í hýðið og er því ógerlegt að þvo af.

Í öllum tilvikum borgar sig þó að skola ávexti vel. Bandarísk rannsókn sýndi t.d. að 40% barna höfðu safnað upp í líkamann óhóflega miklu af úðunarefnum, m.a. af ávöxtum og grænmeti sem ekki hafði verið nógu vel skolað. Þessi efni geta m.a. leitt af sér lélegt sæði, krabbamein, fæðingargalla og Parkinsonssjúkdóm.

 

Heilbrigðisyfirvöld hafa af þessum sökum ákvarðað hámarksgildi fyrir úðunarefni til að leyfilegt sé að selja ávexti og grænmeti

 

Örverur sýkja ávöxtinn

Á ávaxtaplöntum þrífast líka náttúrulegar örverur. Ef þær komast inn í ávöxtinn, svo sem gegnum stungusár á hýði eplis, geta þær sýkt ávöxtinn og myndað rotnunarbletti.

 

Slíka bletti er ógerningur að skola burtu þar eð þeir eru hluti af aldinkjötinu. En þessar náttúrulegu örverur eru hins vegar algerlega skaðlausar mönnum.

Skordýraeitur dreifist ekki jafnt

Magn skordýraeiturs er mjög breytilegt eftir tegundum ávaxta og grænmetis. Sjáðu hvernig dreifingin er hér:

 

Ávextir og grænmeti með mesta skordýraeitrið

  • Kirsuber
  • Mangó
  • Spínat
  • Epli
  • Sellerí
  • Papaya
  • Pera
  • Vínber

 

Ávextir og grænmeti með minnst skordýraeitur

  • Aspas
  • Blaðlaukur
  • Banani
  • Agúrka
  • Sveppir
  • Laukur
  • Hvítlaukur
  • Vatnsmelóna

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: Ritstjórn

Shutterstock

Lifandi Saga

Dans indíána orsakaði blóðbaðið við Wounded Knee

Heilsa

Rannsókn: Tæp skeiðfylli af þessari fitutegund daglega dregur úr hættu á heilabilun

Heilsa

Rannsókn: Tæp skeiðfylli af þessari fitutegund daglega dregur úr hættu á heilabilun

Maðurinn

Er hollt að gefa blóð?

Maðurinn

Er hollt að gefa blóð?

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

Maðurinn

Eru fingraför óhjákvæmilega ólík?

Maðurinn

Frestar þú leiðinlegum verkefnum? Samkvæmt vísindamönnum er það slæm hugmynd

NÝJASTA NÝTT

Tækni

Bílar svífa á methraða eftir nýrri grænni hraðbraut

Lifandi Saga

10 slæmar hugmyndir: Enginn þorði að mæla gegn einræðisherrunum

Heilsa

Vísindamenn hafa svarið: Hvers vegna eiga sumir auðvelt með að þyngjast?

Lifandi Saga

Nasismi skýtur rótum í BNA: Flughrap afhjúpar spilltan þingmann

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

Tækni

Ferðin að botni hafsins

Lifandi Saga

Hvernig urðu Hamas samtökin til?

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

Tækni

Bílar svífa á methraða eftir nýrri grænni hraðbraut

Lifandi Saga

10 slæmar hugmyndir: Enginn þorði að mæla gegn einræðisherrunum

Heilsa

Vísindamenn hafa svarið: Hvers vegna eiga sumir auðvelt með að þyngjast?

Lifandi Saga

Nasismi skýtur rótum í BNA: Flughrap afhjúpar spilltan þingmann

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

Tækni

Ferðin að botni hafsins

Lifandi Saga

Hvernig urðu Hamas samtökin til?

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Náttúran

Vísindamenn kortleggja nú heimshöfin

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Vinsælast

1

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

2

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

3

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

4

Tækni

Ferðin að botni hafsins

5

Maðurinn

Lamaður maður gengur fyrir eigin hugarafli

6

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

1

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

2

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

3

Tækni

Ferðin að botni hafsins

4

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

5

Heilsa

Vísindamenn hafa svarið: Hvers vegna eiga sumir auðvelt með að þyngjast?

6

Lifandi Saga

Hvernig urðu Hamas samtökin til?

Lifandi Saga

Belgía biður Kongó afsökunar – með tönn

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Lifandi Saga

Kitty var Kim Kardashian 18. aldar

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Alheimurinn

Hvað er andefni?

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

Maðurinn

Heilann þyrstir í fitu

Maðurinn

Er það skaðlegt að plokka nefhárin?

Lifandi Saga

Hve lengi höfum við fengið sumarfrí?

Jörðin

Vísindamenn greina vaxtarverki: Fæðuhringur eldfjallsins

Maðurinn

Ást er eintóm efnafræði

Náttúran

Hjarta steypireyðar slær bara tvisvar á mínútu

Bílar svífa á methraða eftir nýrri grænni hraðbraut

Vísindamenn hyggjast byggja nýja hraðbraut sem getur fengið bíla til að svífa af stað á allt að 1.000 km/klst. – og á sama tíma flytja loftslagsvænt vetni og rafmagn fyrir grænt orkunet framtíðar. Tæknin er þegar til staðar.

Tækni

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is