Lifandi Saga

Hver var fyrstur dæmdur fyrir stríðsglæpi? 

Franski riddarinn Peter von Hagenbach myrti, nauðgaði og stal miskunnarlaust en árið 1472 lauk lífinu hjá þessum blóðþyrsta og ofbeldisfulla manni.

BIRT: 29/10/2022

Peter von Hagenbach á sinn stað í sögunni sem fáir öfunda hann af. Þessi franski riddari var árið 1472 – fyrstur manna í sögunni – dæmdur fyrir fjölþjóðlegum dómstól fyrir stríðsglæpi. 

 

Einhverjum fimm árum fyrir dóminn hafði Hagenbach verið útnefndur fógeti af Karli djarfa, hertoga af Búrgúndí. Honum var ætlað að halda lög og reglu fyrir hertogann á órólegum svæðum meðfram Rín þar sem nú er að finna landamæri milli Frakklands og Þýskalands.

 

Hagenbach var skilvirkur en hreint ekki umhyggjusamur og með tímanum gerðu margir íbúar uppreisn gegn ofbeldisfullri stjórn hans. 

Það var einkum þorpið Breisach sem fékk að kenna á járnhnefa riddarans í slíkum mæli að flokkur austurrískra, svissneskra og franskra hermanna kom til varnar þorpinu. 

Þrír stríðsglæpamenn sem náðust 

Í sögunni er að finna fjölmarga stríðsglæpamenn sem hafa ekki þurft að gjalda fyrir ódæði sín en stundum sigrar réttlætið. 
Adolf Eichmann (1906 – 1962) 

Þekktur sem: Nasistaforingi 

 

Eichmann var einn af arkitektunum á bak við útrýmingu nasista á gyðingum en hann flúði í ringulreiðinni eftir síðari heimsstyrjöldina til Argentínu. Þar rændu ísraelskir njósnarar honum og fluttu til Ísrael þar sem hann var fundinn sekur um stríðsglæpi og tekinn af lífi með hengingu árið 1962. 

Seishiro Itagagi (1885 – 1948) 

Þekktur sem: Hermálaráðherra Japans

 

Sem hershöfðingi og hermálaráðherra lék Itagagi stórt hlutverk í innrás Japans í Kína þar sem japanskur her fyrir og í síðari heimsstyrjöldinni framdi fjölmarga stríðsglæpi. Að stríði loknu var Itagagi fundinn sekur um glæpina og hengdur árið 1948. 

Saddam Hussein (1937 – 2006) 

Þekktur sem: Forseti Íraks 

 

Einræðisherrann stýrði landi sínu með ógnarstjórn, pyntingum og morðum. Ofbeldið bitnaði einkum á kúrdum í norðurhluta landsins þar sem þúsundir þorpa voru þurrkuð út og hundruðir þúsunda af karlmönnum, konum og börnum voru drepnar. Saddam Hussein var dæmdur og hengdur árið 2006. 

Mátti gjalda með lífi sínu fyrir stríðsglæpi sína. 

Þetta fjölþjóðlega bandalag handtók Hagenbach og færði hann fyrir dóm, þar sem hann var ákærður fyrir morð, nauðganir og skattaundanskot.

 

Samkvæmt dómnum hafði riddarinn „troðið á guðs og manna lögum“ en Hagenbach varði sig með því að hann væri aðeins að fylgja skipunum Karls djarfa hertoga.

 

28 dómarar tóku ekkert mark á þeim skýringum. Dómstóllinn undirstrikaði að sem foringi bæri Hagenbach sérstaka ábyrgð því að „sem riddari er honum skylt að koma í veg fyrir glæpi“.

 

Þrátt fyrir andmæli Hagenbachs var hann fundinn sekur af ákærunum og dæmdur til dauða með hálshöggi. 

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: Emrah Sütcü

© The National Photo Collection (Israel). © U.S. Army. © The Baghdad Observer. © Conradus Pfettisheim

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

NÝJASTA NÝTT

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Vinsælast

1

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

2

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

3

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

4

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

5

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

6

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

1

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

2

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

3

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

4

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

5

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

6

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Maðurinn

Heilsa okkar ræðst af blóðinu

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Maðurinn

Er siðblindingi á vinnustaðnum þínum?

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

Maðurinn

Eru fingraför óhjákvæmilega ólík?

Maðurinn

Frestar þú leiðinlegum verkefnum? Samkvæmt vísindamönnum er það slæm hugmynd

Læknisfræði

Hversu gamalt er Viagra?

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Er sólarvarnarkrem eina leiðin til að verjast geislum sólar eða eru til matvörur með sólarvörn?

Maðurinn

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is