Hvernig getur kviknað í af sjálfu sér?

Stundum er talað um „sjálfsíkveikju“. Hvernig getur eldur kviknað af sjálfu sér?

BIRT: 08/03/2023

LESTÍMI:

< 1 mínútur

Sjálfsíkveikja getur orðið mjög snögglega, t.d. þegar fosfór kemst í snertingu við súrefnið í loftinu.

 

Oftast tekur þetta þó lengri tíma og er afleiðing óheppilegrar blöndu efnaferla og of mikillar einangrunar.

 

Þannig getur eldur kviknað í klút sem er gegnvotur af olíu. Þegar olían gengur í efnasamband við súrefnið í loftinu myndast hitaorka og þar eð klúturinn sjálfur virkar sem einangrun lokast þessi hiti inni. Nái hitinn upp í kringum 200 gráður, kviknar í klútnum.

 

Í öðrum tilvikum eru það lífverur sem valda hitanum.

 

Þetta getur gerst í saggeymslu þar sem örverur nærast á saginu. Þetta lífræna ferli getur komið hitastigi í geymslunni upp í 60 gráður.

 

Slökkviliðsmenn kalla þetta sjálfhitun og hún er út af fyrir sig ekki hættuleg ein og sér, en svo mikill hiti getur komið af stað öðrum efnaferlum sem enn hækka hitastigið og leiða til bruna. Einkum er áhættan mikil ef súrefnisaðstreymi eykst skyndilega, svo sem ef geymsludyrnar eru opnaðar.

 

Sjálfsíkveikjur í korni, hálmi, viðarkurli eða sorpi mynda oft útbreidda glóð sem langan tíma getur tekið að slökkva. Koma má í veg fyrir slíka bruna með því halda hitastigi í geymsluhúsnæðinu undir ákveðnum mörkum, en þau mörk eru mismunandi eftir efnum.

 
 

BIRT: 08/03/2023

HÖFUNDUR: Ritstjórn

HÖFUNDARÉTTUR MYNDA: Shutterstock

vinsælustu greinarnar

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is