Margt getur valdið því að blóðþrýstingur hækki. Ofþyngd, reykingar, mikil áfengisneysla og streita eru vel þekktir sökudólgar. Hefðbundin heilsuráð um hollt mataræði, hreyfingu, góðan svefn, enga tóbaksnotkun og hóflega neyslu áfengis beinast einmitt að þessum áhættuþáttum.
En ný rannsókn, sem birt er í vísindatímaritinu Hypertension, vekur athygli á mun óvæntari orsök.
Langvinnir, viðvarandi verkir eru ekki aðeins óþægilegir í sjálfu sér. Samkvæmt vísindamönnum við University of Glasgow eru þeir einnig áður lítt viðurkenndur og vanmetinn áhættuþáttur fyrir háan blóðþrýsting.
Rannsóknin náði til 206.963 fullorðinna á aldrinum 40–69 ára sem fengnir voru úr breska heilbrigðisgagnagrunninum UK Biobank.
Vísindamennirnir báru saman mismunandi tegundir og styrk verkja við algengi hás blóðþrýstings og greindu jafnframt blóðsýni til að mæla bólgu.
Eykur áhættuna um allt að 75 prósent
Tengslin komu skýrast fram hjá fólki með verki á fleiri en einum stað í líkamanum. Hjá þeim sem glímdu við langvinna og útbreidda verki sást allt að 75 prósent aukin áhætta á hækkun blóðþrýstings.
„Því útbreiddari sem verkirnir eru, því meiri er hættan á að þróa með sér háan blóðþrýsting,“ segir aðalhöfundur rannsóknarinnar, prófessor Jill Pell við háskólann í Glasgow, í tilkynningu til fjölmiðla.
Tengsl við þunglyndi og bólgur
Hluti skýringarinnar er að sögn sá að fólk með langvinna verki er í meiri hættu á að þróa með sér þunglyndi, og bæði þunglyndi og bólgur eru þekktir þættir sem stuðla að hækkuðum blóðþrýstingi.
Snemmgreining og meðferð við þunglyndi hjá fólki með verki getur því hjálpað til við að draga úr hættu á hækkuðum blóðþrýstingi.
Þessar æfingar geta reynst enn árangursríkari við að lækka blóðþrýsting en þær sem mælt er með opinberlega. Þær eru líka auðveldar í framkvæmd:
Þessi nýja þekking á tengslum langvinnra verkja, þunglyndis og hás blóðþrýstings getur haft þýðingu fyrir forvarnir og meðferð í framtíðinni.
„Þegar læknar og hjúkrunarfræðingar annast fólk með langvinna verki ættu þeir að hafa í huga aukna hættu á hækkuðum blóðþrýstingi – bæði beint og í gegnum þunglyndi. Snemmbær greining verkja getur hjálpað til við að koma auga á þessi vandamál og bregðast við þeim,“ segir prófessor Jill Pell.
