Heilsa

Þess vegna er gott að gráta

Rannsóknir sýna fram á að það geta verið nokkrar góðar ástæður til að leyfa tárunum að renna niður kinnarnar þegar þið eruð ánægð, sorgmædd eða reið.

BIRT: 02/04/2024

Það er talið að grátur sé eins konar frumhvöt sem kom upp löngu áður en við þróuðum með okkur raunverulegt tungumál. Og við erum sennilega eina tegundin sem gerir það.

 

Tilfinningaleg tár og nákvæm orsök þeirra eru og hafa verið vísindum nokkur ráðgáta – jafnvel löngu áður en hinn heimsfrægi náttúrufræðingur og jarðfræðingur Charles Darwin sagði þau án tilgangs árið 1872.

 

Og hvers vegna í ósköpunum ættu þessir söltu dropar að flæða yfir augnkrók okkar, gera sjón okkar óskýra, gera augun þrútin og gera okkur erfiðara fyrir að anda þegar við erum sorgmædd, reið eða glöð?

 

Þótt fáar rannsóknir séu til um tilfinningalegan grát, hafa sumir vísindamenn reynt að rannsaka fyrirbærið. Og vísbendingar erum um það sé full ástæða til þess að leyfa tárunum að fljóta, þar sem vatn úr augnkrókum getur haft ýmsan ávinning.

Tár breyta innihaldi

  • Grunntár
  • Sjá fyrir raka og fjarlægja örverur með t.d. slími, fitu, söltum, bakteríudrepandi ensími og mótefni.

 

  • Viðbragðstár
  • Myndast þegar augað er ert og skolar burt aðskotahlutum með mörgum ensímum og mótefnum.

 

  • Tilfinningatár
  • Knúin af sterkum tilfinningum eins og sársauka eða sorg og inniheldur streituhormón og verkjalyf.

Það getur gefið umhverfinu sterk skilaboð

Fyrir ungabörn er tilfinningalegur grátur mikilvægt samskiptatæki sem segir umheiminum að þau þurfi hjálp.

 

En það sama getur líka átt við um fullorðna.

 

Í lítilli rannsókn sem birt var í Sage Journals árið 2013 gerðu vísindamenn frá m.a. Háskólanum í Tilburg í Hollandi tvær tilraunir sem reyndu að leiða í ljós hvernig við skynjum svokölluð tilfinningatár annarra.

Þú verður aldrei uppiskroppa með tár

A: Tárakirtlarnir eru staðsettir undir efra augnlokinu utan á hvoru auga. Kirtlarnir framleiða u.þ.b. einn fjórðung lítra af tárum sem venjulega eru notuð til að væta og hreinsa augun.

 

B: Þegar við grátum losna úr læðingi aukatár sem renna ekki bara niður kinnarnar heldur líka í gegnum táragöngin í innri augnkróknum og lengra niður inn í nefið.

Viðfangsefnin horfðu á myndir af dapurlegum og hlutlausum andlitum í 50 millisekúndur – bæði með og án stafrænna tára.

 

Í báðum tilfellum gáfu þátttakendur til kynna að andlitin, þar sem rannsakendur höfðu sjálfir bætt við tárum, þyrftu meiri félagslegan stuðning og umönnun en þau sem voru án tára.

 

Að sögn vísindamannanna sýnir þetta að tilfinningatár þjóna sem mikilvægt sjónrænt merki til umheimsins mjög snemma á undirmeðvitundarstigi.

 

Það getur róað þig

Kannski hefur þú sjálf/ur fundið fyrir því hvernig heimurinn getur skyndilega orðið bærilegri eftir góðan grátur. Og það gæti í raun verið eitthvað til í því samkvæmt vísindum.

Vísindamenn skoðuðu alls 16 mismunandi lífmerki í blóði, þar á meðal kólesteról og glúkósa. Auk þess skoðuðu þeir blóðþrýsting, BMI og lungnastarfsemi.

Í rannsókn sem birt var í vísindatímaritinu Frontiers in Psychology árið 2014 komust vísindamenn að því að tilfinningalegur grátur getur haft róandi áhrif á viðkomandi ef hann á sér stað í að minnsta kosti nokkrar mínútur.

 

Önnur viðurkennd kenning er sú að hin svokölluðu tilfinningatár auki á framleiðslu hamingjuhormóna eins og oxytósíns og endorfíns og létti þannig bæði andlegan og líkamlegan sársauka og lætur þér líða betur.

HÖFUNDUR: Nanna Vium

Shutterstock

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Lifandi Saga

Af hverju er rússneskur bær í Noregi?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Maðurinn

Heilsa okkar ræðst af blóðinu

NÝJASTA NÝTT

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Lifandi Saga

Bretar knúðu fram frjálsa verslun með fallbyssum

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Glæpir

Newton upprætti peningafölsun í Englandi

Vinsælast

1

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

2

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

3

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

4

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

5

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

6

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

1

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

2

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

3

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

4

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

5

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Lifandi Saga

Hvers vegna hættu karlar að ganga með hatt?

Lifandi Saga

Versti óvinur skógareldanna

Lifandi Saga

Í fallhlíf til helvítis: Slökkviliðsmenn stukku beint niður í eldhafið

Maðurinn

Göngutúr heldur heilanum heilbrigðum

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Heilsa

Vísindamenn hafa fundið mikilvægan eiginleika sem er sameiginlegur öllum sem náð hafa 100 ára aldri.

Lifandi Saga

Belgía biður Kongó afsökunar – með tönn

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Lifandi Saga

Kitty var Kim Kardashian 18. aldar

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Lifandi Saga

Voru víkingarnir húðflúraðir?

Menning

Þess vegna verða konur þreyttar á (sumum) körlum

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Sérsveitarhermaðurinn Ehud Barak barðist með hnífum, hríðskotaskammbyssu og í kvenklæðum gegn fjandmönnum Ísraela um áratugaskeið en þrátt fyrir þessa fortíð reyndi hann að skapa varanlegan frið við Palestínumenn þegar hann varð forsætisráðherra.

Lifandi Saga

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is