Læknisfræði

Hættuleg veira notuð gegn krabba

Bandarískir vísindamenn hafa afhjúpað hvernig zíkaveiran ræðst á stofnfrumur í heila fósturs og það getur leitt af sér nýjar baráttuaðferðir gegn ólæknandi heilakrabba.

BIRT: 11/05/2023

Zíkaveiran hefur alvarleg áhrif á þróun heilans á fósturstigi og börn fæðast með alltof lítinn heila.

 

Veiran ræðst á taugastofnfrumur í heilanum sem þar með ná ekki að mynda eðlilegan fjölda heilafrumna. En einmitt þetta kynni að mega nýta á jákvæðan hátt á öðru sviði.

 

Zíkaveiran gæti ráðist á krabbafrumur í heila

Vísindamenn hjá Kaliforníuháskóla í BNA vilja nota veiruna sem vopn gegn illvígri gerð heilakrabbameins sem reynst hefur erfitt að meðhöndla.

Sex prósent þeirra barna sem smitast af zíkaveirunni á fósturstigi eru afmynduð, yfirleitt með svokallað dverghöfuð.

Krabbameinsgerðin kallast „glíoblastom“ og það einkennir hana að breyta heilafrumum í eins konar stofnfrumur sem síðan fjölga sér hömlulaust og mynda æxli mjög hratt.

 

Sjúklingar sem greinast með þennan sjúkdóm eru yfirleitt látnir innan 20 mánaða.

 

Veiran 

Fyrri tilraunir höfðu sýnt að zíkaveiran er fær um að ráðast gegn krabbastofnfrumum en ekki hvernig það gerist. Þetta hafa bandarísku vísindamennirnir nú skýrt.

 

Kjósa frekar krabbafrumur

Á yfirborði zíkaveiru eru sérstök prótín sem passa við tilteknar sameindir á stofnfrumunum, rétt eins og lykill í skrá og þetta gerir veirunni kleift að komast inn í frumuna.

Zíkaveiran opnar krabbafrumu með tveimur lyklum.

Á veirunni eru tvö prótín sem passa við viðtaka á stofnfrumum heilans. Þegar stofnfruma verður krabbafruma fjölgar hún viðtökum af báðum gerðum og veiran á því auðveldara með að komast inn. Þetta þýðir jafnframt að heilbrigðar frumur sleppa.

Veiran hefur lykla

Zíkaveiran er með tvö prótín á yfirborði og þau passa í viðtaka á stofnfrumum í heilanum.

Heilbrigðar frumur sleppa

Á heilbrigðu frumunum eru aðeins fáir viðtakar af annarri gerðinni og veiran á því bágt með að hitta á réttan stað.

Krabbafruman fórnarlamb

Á krabbafrumunni er mikið af báðum viðtökunum og hún er því mun auðveldari bráð fyrir veiruna.

Veiran eyðir æxlinu

Veiran fjölgar sér í krabbafrumunni og drepur hana. Nýjar veirur eru nú tilbúnar að ráðast inn í aðrar krabbafrumur.

Vísindamennirnir rannsökuðu skrána „avB5“ og hún reyndist gerð úr tveimur viðtökum, „av“ og „B5“.

 

Zíkaveiran þarf að tengjast báðum viðtökunum til að komast inn.

 

Von um betri meðferð

Í rannsóknastofu könnuðu vísindamennirnir hæfni veirunnar til að komast inn í annars vegar heilbrigðar stofnfrumur og hins vegar krabbastofnfrumur og þá kom í ljós að veirunni gekk betur að komast inn í krabbafrumurnar.

 

Ástæðan er sú að á krabbastofnfrumum er mikið af báðum viðtökunum, av og B5 en á heilbrigðum stofnfrumum eru av-viðtakarnir algengir en B5-viðtakar mun færri.

 

Uppgötvunin vekur vonir um að zíkaveiruna megi mögulega aðlaga þannig að hún nýtist gegn krabbafrumunum án þess að ráðast á heilbrigðar frumur.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: Jens Matthiesen

Shutterstock

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Lifandi Saga

Af hverju er rússneskur bær í Noregi?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Maðurinn

Heilsa okkar ræðst af blóðinu

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

Vinsælast

1

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

2

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

3

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

4

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

5

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

6

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

1

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

2

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

3

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

4

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

5

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Lifandi Saga

Bretar knúðu fram frjálsa verslun með fallbyssum

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Læknisfræði

Hversu gamalt er Viagra?

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Náttúran

Vísindamenn kortleggja nú heimshöfin

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Heilsa

Vísindamenn hafa fundið mikilvægan eiginleika sem er sameiginlegur öllum sem náð hafa 100 ára aldri.

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Krabbinn er sannkallaður brautryðjandi þegar kemur að því að leggja undir sig ný landsvæði.

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is