Tækni

Nýr skanni þefar uppi húðkrabbamein án vefjasýnis

Nýr skanni notar sömu tækni og öryggiseftirlit á flugvöllum til að þefa uppi krabbameinssjúkar húðfrumur með 97 prósenta vissu. Að sögn rannsakenda má bráðum framleiða hann í ódýrri útgáfu sem halda má á.

BIRT: 18/06/2022

Ef þú ferð til læknis í dag til að athuga með húðkrabbamein grípur læknirinn skurðhnífinn og tekur vefjasýni til prófunar.

 

En þessir litlu skurðir í húðina gætu brátt heyrt sögunni til, því nú hafa vísindamenn, með örbylgjum, þróað aðferð sem greint getur húðkrabbamein án minnstu inngripa.

 

Að sögn rannsakenda er hægt að yfirfæra tæknina á auðveldan og ódýran hátt yfir í einfalt tæki sem halda má á, og getur orðið fastur liður í hverri heimsókn til læknis.

 

Læknar taka mörg vefjasýni

Um 57.000 manns létust árið 2020 úr húðkrabbameini (einnig þekkt sem sortuæxli). Alls greindust tæplega 325.000 manns um allan heim sama ár.

 

Sem betur fer eru læknar að prófa meira en nokkru sinni áður fyrir húðkrabbameini, en það þýðir líka að taka æ fleiri vefjapróf á áhyggjufullum sjúklingum.

LESTU EINNIG

Samkvæmt skýrslu einni skera læknar 15 heilbrigða einstaklinga í húðina fyrir hvern krabbameinssjúkling sem þeir finna.

 

Og bæði læknar og sjúklingar hafa að sjálfsögðu löngun til að draga úr fjölda heilbrigðra vefjasýna. Þessir litlu skurðir geta valdið sársauka, skilið eftir ör og og eru tímafrekir fyrir bæði lækna og rannsóknarstofur.

 

Hátíðnibylgjur fækka skurðum um helming

Vísindamennirnir sem hafa þróað þessa uppfinningu hafa í nokkur ár rannsakað möguleikann á að greina frumubreytingar – sem síðar geta þróast í krabbamein – í húð og fæðingarblettum.

 

Með því að nota skanna með örbylgjum og hátíðnibylgjum – sem eru líka rafsegulbylgjur, en með aðeins hærri tíðni – geta rannsakendur sett saman mynd af húðfrumunum.

 

Skönnunin virkar þannig að bylgjurnar skella á frumunum og skjótast til baka. Ef frumurnar eru að breytast breytist magn vatnssameinda, próteina, sykurs og sýra – og það er hægt að greina með tækinu þegar bylgjan endurkastast til baka frá frumunni.

Þegar handheldur hátíðniskanni verður að raunveruleika getur hann komið í staðinn fyrir eða verið viðbót við húðsjá sem læknar nota. Það er í grundvallaratriðum stækkunargler sem gerir heilbrigðisstarfsmönnum kleift að horfa allt að 100 sinnum nær húð sjúklingsins.

Í nýju rannsókninni notuðu vísindamenn hátíðnibylgjur til að rannsaka 136 manns með tilliti til húð- og brjóstakrabbameins.

 

Hátíðnibylgjuskanni þeirra náði um 97 prósenta árangri, sem er að sögn rannsakenda á pari við bestu og nútímalegustu aðferðir.

 

Brátt ætti skanninn að vera handheldur

Í rannsókninni notuðu vísindamennirnir ekki skanna sem er handheldur. En í skýrslunni segir að tæknin sé þegar til staðar þannig að hægt sé að framleiða lítinn og ódýran skanna með sömu skilvirkni.

 

Skanninn þarf tvö loftnet til að gefa frá sér hátíðnibylgjur, en auðvelt er að smíða þau inn í eina örflögu.

 

Að sögn vísindamannanna gæti svoleiðis skanni rutt brautina fyrir auðveldar og fljótlegar prófanir á húðkrabbameini og – að minnsta kosti – dregið verulega úr fjölda óþarfa vefjasýna.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: SØREN STEENSIG

Shutterstock

Alheimurinn

Hvað er andefni?

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

Maðurinn

Heilann þyrstir í fitu

Maðurinn

Heilann þyrstir í fitu

Maðurinn

Ást er eintóm efnafræði

Náttúran

Hjarta steypireyðar slær bara tvisvar á mínútu

Menning

Hvers vegna varð kvikmyndin „Casablanca“ svona vinsæl?

NÝJASTA NÝTT

Maðurinn

Af hverju sjá sumir drauga en aðrir ekki?

Náttúran

Hvaða rándýr étur flest fólk?

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

Náttúran

Hvernig veit fræ að það eigi að spíra? 

Maðurinn

Með skönnun má spá fyrir um þunglyndi

Lifandi Saga

Robert the Bruce var hinn sanni Braveheart Skotanna

Maðurinn

Samfélagsmiðlar ógna samkenndinni

Heilsa

Breytingarnar á líkamsþyngd geta leitt í ljós hættu á heilabilun

Náttúran

8 uppfinningar sem þú getur þakkað Einstein fyrir

Náttúran

Að klóna risaeðlur: Er hægt að vekja risaeðlur til lífsins?

Maðurinn

Af hverju sjá sumir drauga en aðrir ekki?

Náttúran

Hvaða rándýr étur flest fólk?

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

Náttúran

Hvernig veit fræ að það eigi að spíra? 

Maðurinn

Með skönnun má spá fyrir um þunglyndi

Lifandi Saga

Robert the Bruce var hinn sanni Braveheart Skotanna

Maðurinn

Samfélagsmiðlar ógna samkenndinni

Heilsa

Breytingarnar á líkamsþyngd geta leitt í ljós hættu á heilabilun

Náttúran

8 uppfinningar sem þú getur þakkað Einstein fyrir

Náttúran

Að klóna risaeðlur: Er hægt að vekja risaeðlur til lífsins?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Maðurinn

Getur dáleiðslan komið í stað fyrir lyf? 

Maðurinn

Getur dáleiðslan komið í stað fyrir lyf? 

Maðurinn

Hvaða blóðflokkur er sjaldgæfastur?

Maðurinn

Hvaða blóðflokkur er sjaldgæfastur?

Lifandi Saga

Gestapo: Leynilögregla Hitlers olli skelfingu í Evrópu

Lifandi Saga

Getur Rússland orðið uppiskroppa með hermenn? 

Lifandi Saga

Kjarnorkubrjálæðingar kalda stríðstímans

Náttúran

Þrisvar til tunglsins og til baka aftur

Vinsælast

1

Maðurinn

Einvígið: Er rafmagnstannbursti betri en venjulegur?

2

Heilsa

Breytingarnar á líkamsþyngd geta leitt í ljós hættu á heilabilun

3

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

4

Maðurinn

Heilann þyrstir í fitu

5

Maðurinn

Hvaða blóðflokkur er sjaldgæfastur?

6

Jörðin

Vísindamenn greina vaxtarverki: Fæðuhringur eldfjallsins

1

Heilsa

Breytingarnar á líkamsþyngd geta leitt í ljós hættu á heilabilun

2

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

3

Maðurinn

Heilann þyrstir í fitu

4

Jörðin

Vísindamenn greina vaxtarverki: Fæðuhringur eldfjallsins

5

Náttúran

8 uppfinningar sem þú getur þakkað Einstein fyrir

6

Maðurinn

Sársauki – Hvað er sársauki?

Jörðin

Hversu mikið menga leikföng?

Maðurinn

Af hverju þessi ást á áfengi?

Heilsa

Er hægt að sofa of mikið?

Lifandi Saga

Hver fann upp á „kalda stríðinu“?

Lifandi Saga

Flugmóðurskip úr sagi og ís átti að brjóta kafbáta Þjóðverjanna á bak aftur

Maðurinn

Er skaðlegt að halda aftur af hnerra?

Lifandi Saga

Samkynhneigður sjónvarpsleikari skáldaði upp sögur um eiginkonur

Maðurinn

Hvernig myndast krabbamein?

Alheimurinn

Þrisvar sinnum stærra en Everestfjall: Goshalastjarna gæti brátt sést á himni í fyrsta sinn í 70 ár

Tækni

Dulkóðaður gjaldmiðill: 7 atriði sem þú ættir að vita um rafmynt 

Menning

Af hverju fengu inúítar ekki skyrbjúg?

Lifandi Saga

Fjórir kvillar sem bóluefni hafa knésett

Af hverju sjá sumir drauga en aðrir ekki?

Sumt fólk sem ég þekki fullyrðir að hafa séð drauga. Ég hef aldrei upplifað neitt yfirnáttúrulegt. Er einhver skýring á þessu?

Maðurinn

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.