Heilsa

Hjörtu sumra karla geta harðnað með aldrinum

Tilraunir á músum benda til að þeir karlmenn sem með aldrinum glata Y-litningnum í erfðamengi hvítu blóðkornanna, eigi fremur á hættu heilbrigðisvanda vegna örmyndana í hjartavef.

BIRT: 20/08/2022

Öldrun er eðlilegur hluti æviskeiðsins

 

Margir karlmenn þurfa að sjá á bak höfuðhárum og í sumum tilvikum gefa hnén sig en það kemur líka fyrir að svo margar frumur verða án Y-karllitningsins í erfðamenginu að það getur stytt ævina.

 

Rannsóknir hafa sýnt að skortur Y-litnings í hvítum blóðkornum getur aukið hættu á krabbameini.

 

Og nú sýnir ný rannsókn frá læknadeild Virginia-háskóla í BNA að hjartavefurinn getur harðnað vegna sívaxandi skorts á Y-litningi í frumum.

 

Læknar hafa nefnt fyrirbrigðið hjartahersli (cardiac fibrosis) og það getur valdið hjartaflökti eða hjartastoppi.

Grunnur: Y-litningur glatast

  • Þegar aldurinn færist yfir getur vaxandi fjöldi hvítra blóðkorna orðið án Y-litnings eða karlkyns-litningsins.

 

  • Y-litninginn tekur oft að vanta í þau hvítu blóðkorn sem framleidd eru í mænunni.

 

  • Samkvæmt rannsókninni glata um 40% karlmanna yfir sjötugu Y-litningnum í hvítum blóðkornum að einhverjum hluta.

 

  • 57% karla yfir 93 ára aldri glata Y-litningnum að einhverjum hluta.

 

  • Í verstu tilvikum getur Y-litninginn vantað í 80% hvítra blóðkorna.

Hvít blóðkorn glata Y-litningi

Það er einkum í hvítu blóðkornunum sem Y-litninginn tekur að vanta. Hlutverk hvítu blóðkornanna er að vernda líkamann fyrir bakteríu- og veirusýkingum.

 

Ný blóðkorn eru stöðugt framleidd í mænunni og því berast ný hvít blóðkorn út í blóðrásina jafnóðum og hin eldri deyja.

 

Þar eð hvítu blóðkornin verða til í mænunni er það erfðamengi mænunnar sem ákvarðar hvort Y-litningur skuli vera á nýjum hvítum blóðkornum.

 

Tilraunir á músum

Rannsóknin náði til 75 músa og í 38 þeirra var grædd CRISPr-genabreytt mæna sem í vantaði Y-litninginn.

 

Hinar mýsnar mynduðu samanburðarhóp og í þær var líka grædd mæna. Í því tilviki var þó Y-litningurinn með og mænan hélt því áfram að framleiða frumur með þessum karl-litningi.

Samkvæmt rannsókn frá 2021 eru meira en 111 milljón mýs og rottur notaðar í rannsóknum á ári hverju bara í Bandaríkjunum.

Rannsóknin stóð yfir í tvö ár og vísindamennirnir gátu séð að þær mýs sem mynduðu hvít blóðkorn án Y-litnings, mynduðu meiri örvef í hjartanu.

 

Í samanburðarhópnum lifðu 60% músanna í samanburðarhópnum eftir 600 daga en svo lengi lifðu aðeins 40% þeirra músa sem skorti Y-litninginn.

 

Kom heim og saman við greiningu á 15.000 karlmönnum

Í tengslum við þessa tveggja ára músatilraun gerðu vísindamennirnir einnig greiningar á gögnum frá 15.000 karlmönnum, fengnum úr gagnagrunninum UK Biobank.

 

Í ljós kom að karlar sem glatað höfðu Y-litningnum í 40% hvítra blóðkorna voru í 31% meiri hættu á að deyja úr blóðrásartengdum sjúkdómum en þeir karlar sem höfðu hærra hlutfall hvítra blóðkorna með Y-litningi.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: MIKKEL BJERG

Shutterstock

Lifandi Saga

Hver lagði eld að Róm?

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

Alheimurinn

Er jörðin kúla?

Alheimurinn

Er jörðin kúla?

Maðurinn

Valda börn hraðari öldrun foreldranna?

Maðurinn

Af hverju eru karlar líkamlega sterkari en konur?

Menning og saga

Frjálslyndar konur Egyptalands hneyksluðu alla

NÝJASTA NÝTT

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

Jörðin

Vísindamenn ýta á hnappinn: Róttækar hugmyndir um að slökkva á sólinni

Maðurinn

Hvers vegna eru vöðvarnir aumir tveimur dögum eftir æfingu?

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Humar var hundafæða

Heilsa

Vísindamenn finna óvænt samband milli tannholdsbólgu og tiltekins sjúkdóms

Náttúran

Hvernig er móteitur gert?

Læknisfræði

Pasteur bjargaði heiminum frá hundaæði

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

Jörðin

Vísindamenn ýta á hnappinn: Róttækar hugmyndir um að slökkva á sólinni

Maðurinn

Hvers vegna eru vöðvarnir aumir tveimur dögum eftir æfingu?

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Humar var hundafæða

Heilsa

Vísindamenn finna óvænt samband milli tannholdsbólgu og tiltekins sjúkdóms

Náttúran

Hvernig er móteitur gert?

Læknisfræði

Pasteur bjargaði heiminum frá hundaæði

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Jörðin

Parísarsamkomulagið dautt: Það sýður upp úr hnettinum

Jörðin

Parísarsamkomulagið dautt: Það sýður upp úr hnettinum

Lifandi Saga

Hafnarborg í Texas lyftist upp um fimm metra 

Lifandi Saga

Hafnarborg í Texas lyftist upp um fimm metra 

Lifandi Saga

Grimmsævintýri: Bönnuð börnum

Heilsa

Blóðflokkur þinn kann að hafa áhrif á hvort þú færð heilablóðfall snemma á lífsleiðinni

Lifandi Saga

Víkingarnir voru kynþokkafullir kvennabósar

Lifandi Saga

Úkraínska og rússneska – hver er munurinn?

Vinsælast

1

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

2

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

3

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

4

Maðurinn

Hvers vegna eru vöðvarnir aumir tveimur dögum eftir æfingu?

5

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

6

Maðurinn

Rautt ljós getur leitt af sér betri sjón

1

Maðurinn

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

2

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

3

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

4

Maðurinn

Hvers vegna eru vöðvarnir aumir tveimur dögum eftir æfingu?

5

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

6

Maðurinn

Líffærin hafa mjög náið samstarf

Náttúran

Fólk fer oft ekki rétt að köttunum sínum

Maðurinn

Af hverju borðum við ekki gras?

Náttúran

Af hverju velta hundar sér í blautu rusli?

Maðurinn

Hversu margt tónlistarfólk þjáist af heyrnarskerðingu?

Náttúran

Breiðnefurinn er sannkallað furðudýr

Maðurinn

Hvers vegna er líkamshitinn nákvæmlega 37 gráður?

Náttúran

Greindustu hundarnir og þeir heimskustu

Lifandi Saga

Þýsku kjarneðlisfræðingarnir voru hikandi: Bomba Hitlers

Læknisfræði

Uppréttur eða liggjandi? Hvernig á að fá sem mest út úr pillunum þínum

Náttúran

Hvað er glertæring?

Maðurinn

Þarmabakteríurnar  lækka líkamshitann

Heilsa

Lífsnauðsynlegt næringarefni sem lítið er vitað um

7 áhrifaríkar aðferðir: Þannig sofnar þú fyrr

Svefnleysi er ekki bara pirrandi heldur getur verið skaðlegt fyrir heilsuna. Við gægjumst í skjalasöfn vísindanna og drögum fram sjö áhrifaríkar aðferðir til að sofna fyrr.

Maðurinn

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is