Hjörtu sumra karla geta harðnað með aldrinum

Tilraunir á músum benda til að þeir karlmenn sem með aldrinum glata Y-litningnum í erfðamengi hvítu blóðkornanna, eigi fremur á hættu heilbrigðisvanda vegna örmyndana í hjartavef.

BIRT: 20/08/2022

LESTÍMI:

2 mínútur
Share on facebook

Öldrun er eðlilegur hluti æviskeiðsins

 

Margir karlmenn þurfa að sjá á bak höfuðhárum og í sumum tilvikum gefa hnén sig en það kemur líka fyrir að svo margar frumur verða án Y-karllitningsins í erfðamenginu að það getur stytt ævina.

 

Rannsóknir hafa sýnt að skortur Y-litnings í hvítum blóðkornum getur aukið hættu á krabbameini.

 

Og nú sýnir ný rannsókn frá læknadeild Virginia-háskóla í BNA að hjartavefurinn getur harðnað vegna sívaxandi skorts á Y-litningi í frumum.

 

Læknar hafa nefnt fyrirbrigðið hjartahersli (cardiac fibrosis) og það getur valdið hjartaflökti eða hjartastoppi.

Grunnur: Y-litningur glatast

  • Þegar aldurinn færist yfir getur vaxandi fjöldi hvítra blóðkorna orðið án Y-litnings eða karlkyns-litningsins.

 

  • Y-litninginn tekur oft að vanta í þau hvítu blóðkorn sem framleidd eru í mænunni.

 

  • Samkvæmt rannsókninni glata um 40% karlmanna yfir sjötugu Y-litningnum í hvítum blóðkornum að einhverjum hluta.

 

  • 57% karla yfir 93 ára aldri glata Y-litningnum að einhverjum hluta.

 

  • Í verstu tilvikum getur Y-litninginn vantað í 80% hvítra blóðkorna.

Hvít blóðkorn glata Y-litningi

Það er einkum í hvítu blóðkornunum sem Y-litninginn tekur að vanta. Hlutverk hvítu blóðkornanna er að vernda líkamann fyrir bakteríu- og veirusýkingum.

 

Ný blóðkorn eru stöðugt framleidd í mænunni og því berast ný hvít blóðkorn út í blóðrásina jafnóðum og hin eldri deyja.

 

Þar eð hvítu blóðkornin verða til í mænunni er það erfðamengi mænunnar sem ákvarðar hvort Y-litningur skuli vera á nýjum hvítum blóðkornum.

 

Tilraunir á músum

Rannsóknin náði til 75 músa og í 38 þeirra var grædd CRISPr-genabreytt mæna sem í vantaði Y-litninginn.

 

Hinar mýsnar mynduðu samanburðarhóp og í þær var líka grædd mæna. Í því tilviki var þó Y-litningurinn með og mænan hélt því áfram að framleiða frumur með þessum karl-litningi.

Samkvæmt rannsókn frá 2021 eru meira en 111 milljón mýs og rottur notaðar í rannsóknum á ári hverju bara í Bandaríkjunum.

Rannsóknin stóð yfir í tvö ár og vísindamennirnir gátu séð að þær mýs sem mynduðu hvít blóðkorn án Y-litnings, mynduðu meiri örvef í hjartanu.

 

Í samanburðarhópnum lifðu 60% músanna í samanburðarhópnum eftir 600 daga en svo lengi lifðu aðeins 40% þeirra músa sem skorti Y-litninginn.

 

Kom heim og saman við greiningu á 15.000 karlmönnum

Í tengslum við þessa tveggja ára músatilraun gerðu vísindamennirnir einnig greiningar á gögnum frá 15.000 karlmönnum, fengnum úr gagnagrunninum UK Biobank.

 

Í ljós kom að karlar sem glatað höfðu Y-litningnum í 40% hvítra blóðkorna voru í 31% meiri hættu á að deyja úr blóðrásartengdum sjúkdómum en þeir karlar sem höfðu hærra hlutfall hvítra blóðkorna með Y-litningi.

BIRT: 20/08/2022

HÖFUNDUR: MIKKEL BJERG

HÖFUNDARÉTTUR MYNDA: Shutterstock

vinsælustu greinarnar

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu með áskrifandi að blaðinu?

Áskrifendur geta fengið áskrift af vefnum hér

FÁÐU AÐGANG AÐ VÍSINDI.IS

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is