Náttúran

Breiðnefurinn er sannkallað furðudýr

Dýrið verpir eggjum, svitnar mjólk og er með eitur í klónum. Erfðamengi breiðnefsins hefur verið kortlagt og fjölbreyttir eiginleikar þess eiga að bæta við þekkingu manna á því hvernig dýrið þróaðist.

BIRT: 03/02/2024

Breiðnefurinn lifir meðfram austurströnd Ástralíu

Breiðnefurinn lifir í austurhluta Ástralíu og í Tasmaníu og getur það orðið allt að 60 cm langt að meðtöldum halanum og vegið 1 til 2,5 kg. Eitt sérkenni dýrsins er að það notar eitt og sama líkamsopið fyrir saur, þvag og mökun.

Sundfit gera breiðnefinn að frábærum kafara 

Á landi þarf breiðnefurinn að nota 30% meiri orku en landdýr af sömu stærð en undir vatnsborðinu gera sundfitin breiðnefinn að skæðu rándýri. Framlimirnir eru notaðir eins og árar meðan afturlimirnir og halinn virka eins og stýri. 

Breiðnefurinn verpir eggjum og svitnar mjólk

Meðan önnur spendýr hafa misst vitellogenin – gen sín sem gerir þeim kleift að verpa eggjum hefur breiðnefurinn varðveitt sín. Auk þess er það með kasein-gen svo það getur framleitt mjólk – en ekki í gegnum geirvörtur. Móðirin svitnar þess í stað mjólkinni út í gegnum pelsinn sem ungarnir sleikja síðan upp. 

Breiðnefurinn verpir eggjum og svitnar mjólk

Meðan önnur spendýr hafa misst vitellogenin – gen sín sem gerir þeim kleift að verpa eggjum hefur breiðnefurinn varðveitt sín. Auk þess er það með kasein-gen svo það getur framleitt mjólk – en ekki í gegnum geirvörtur. Móðirin svitnar þess í stað mjólkinni út í gegnum pelsinn sem ungarnir sleikja síðan upp. 

Vígreif karldýr stinga eitruðum klóm í keppinauta

Á innanverðum afturfæti karldýra er að finna eitraðar klær sem er beitt gegn keppinautum sömu tegundar. Eitrið veldur afar miklum sársauka hjá mönnum en er þó ekki banvænt. Það getur jafnvel lamað eða drepið hund.

Öflugur kafari lokar augunum í leit að fæðu

Mikið magn af rauðum blóðkornum gerir breiðnefnum kleift að kafa í allt að 10 mínútur, þó það kafi nú jafnan einungis nokkrar mínútur í senn. Það nýtir hvorki sjón, heyrn eða lyktarskyn meðan það leitar uppi bráðina. Húðfellingar vernda augu og eyru gegn vatninu og nasaholurnar hleypa sömuleiðis engu vatni inn. 

Ofurnef nemur minnstu hreyfingar bráðarinnar

Nefið er ekki hart viðkomu heldur þakið húð sem líkist leðri. Það er með um 60.000 örsmáa skynjara sem nema straumstyrk, þrýsting og rafboð. Með þessum hætti leitar breiðnefurinn uppi orma, lirfur, skeldýr og rækjur. Breiðnefurinn hefur engar tennur en þess í stað hornplötur sem merja bráðina.

Halinn geymir fitu til magurra tíma

Hali breiðnefsins minnir á hala bjóra og nýtist sem stýri við köfun. Halinn getur einnig innihaldið allt að helming þeirrar fitu sem dýrið kann að leita til þegar hungur sverfur að. Kvendýrin nota halann til að halda frjóvguðum eggjum nærri líkamanum til að halda þeim heitum. 

Breiðnefurinn lifir meðfram austurströnd Ástralíu

Breiðnefurinn lifir í austurhluta Ástralíu og í Tasmaníu og getur það orðið allt að 60 cm langt að meðtöldum halanum og vegið 1 til 2,5 kg. Eitt sérkenni þess er að það notar eitt og sama líkamsopið fyrir saur, þvag og mökun. 

Sundfit gera breiðnefinn að frábærum kafara 

Á landi þarf breiðnefurinn að nota 30% meiri orku en landdýr af sömu stærð en undir vatnsborðinu gera sundfitin breiðnefinn að skæðu rándýri. Framlimirnir eru notaðir eins og árar meðan afturlimirnir og halinn virka eins og stýri. 

Breiðnefurinn verpir eggjum og svitnar mjólk

Meðan önnur spendýr hafa misst vitellogenin – gen sín sem gerir þeim kleift að verpa eggjum hefur breiðnefurinn varðveitt sín. Auk þess er það með kasein-gen svo það getur framleitt mjólk – en ekki í gegnum geirvörtur. Móðirin svitnar þess í stað mjólkinni út í gegnum pelsinn sem ungarnir sleikja síðan upp. 

Vígreif karldýr stinga eitruðum klóm í keppinauta

Á innanverðum afturfæti karldýra er að finna eitraðar klær sem er beitt gegn keppinautum sömu tegundar. Eitrið veldur afar miklum sársauka hjá mönnum en er þó ekki banvænt. Það getur jafnvel lamað eða drepið hund.

Öflugur kafari lokar augunum í leit að fæðu

Mikið magn af rauðum blóðkornum gerir breiðnefnum kleift að kafa í allt að 10 mínútur, þó það kafi nú jafnan einungis nokkrar mínútur í senn. Það nýtir hvorki sjón, heyrn eða lyktarskyn meðan það leitar uppi bráðina. Húðfellingar vernda augu og eyru gegn vatninu og nasaholurnar hleypa sömuleiðis engu vatni inn. 

Ofurnef nemur minnstu hreyfingar bráðarinnar

Nefið er ekki hart viðkomu heldur þakið húð sem líkist leðri. Það er með um 60.000 örsmáa skynjara sem nema straumstyrk, þrýsting og rafboð. Með þessum hætti leitar breiðnefurinn uppi orma, lirfur, skeldýr og rækjur. Breiðnefurinn hefur engar tennur en þess í stað hornplötur sem merja bráðina.

Halinn geymir fitu til magurra tíma

Hali breiðnefsins minnir á hala bjóra og nýtist sem stýri við köfun. Halinn getur einnig innihaldið allt að helming þeirrar fitu sem dýrið kann að leita til þegar hungur sverfur að. Kvendýrin nota halann til að halda frjóvguðum eggjum nærri líkamanum til að halda þeim heitum. 

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: CHRISTIAN ERIN-MADSEN

D. Parer og E. Parer-Cook/Minden Pictures,Doug Gimesy/Nature Picture Library,Doug Gimesy/Nature Picture Library/Shutterstock,Doug Gimesy/Nature Picture Library,,Doug Gimesy/Nature Picture Library,Doug Gimesy/Nature Picture Library

Lifandi Saga

Dans indíána orsakaði blóðbaðið við Wounded Knee

Heilsa

Rannsókn: Tæp skeiðfylli af þessari fitutegund daglega dregur úr hættu á heilabilun

Heilsa

Rannsókn: Tæp skeiðfylli af þessari fitutegund daglega dregur úr hættu á heilabilun

Maðurinn

Er hollt að gefa blóð?

Maðurinn

Er hollt að gefa blóð?

Maðurinn

Úmamí – fimmta frumbragðtegundin

Maðurinn

Eru fingraför óhjákvæmilega ólík?

Maðurinn

Frestar þú leiðinlegum verkefnum? Samkvæmt vísindamönnum er það slæm hugmynd

NÝJASTA NÝTT

Tækni

Bílar svífa á methraða eftir nýrri grænni hraðbraut

Lifandi Saga

10 slæmar hugmyndir: Enginn þorði að mæla gegn einræðisherrunum

Heilsa

Vísindamenn hafa svarið: Hvers vegna eiga sumir auðvelt með að þyngjast?

Lifandi Saga

Nasismi skýtur rótum í BNA: Flughrap afhjúpar spilltan þingmann

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

Tækni

Ferðin að botni hafsins

Lifandi Saga

Hvernig urðu Hamas samtökin til?

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

Tækni

Bílar svífa á methraða eftir nýrri grænni hraðbraut

Lifandi Saga

10 slæmar hugmyndir: Enginn þorði að mæla gegn einræðisherrunum

Heilsa

Vísindamenn hafa svarið: Hvers vegna eiga sumir auðvelt með að þyngjast?

Lifandi Saga

Nasismi skýtur rótum í BNA: Flughrap afhjúpar spilltan þingmann

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

Tækni

Ferðin að botni hafsins

Lifandi Saga

Hvernig urðu Hamas samtökin til?

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Náttúran

Vísindamenn kortleggja nú heimshöfin

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Vinsælast

1

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

2

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

3

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

4

Tækni

Ferðin að botni hafsins

5

Maðurinn

Lamaður maður gengur fyrir eigin hugarafli

6

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

1

Náttúran

Vísindamenn leiða í ljós: Hundar geta orðið afbrýðisamir

2

Heilsa

Þessi tegund þjálfunar getur dregið úr hættu á snemmbúnum dauðdaga um allt að 20%

3

Tækni

Ferðin að botni hafsins

4

Lifandi Saga

Hvers vegna var kókaín í Coke?

5

Heilsa

Vísindamenn hafa svarið: Hvers vegna eiga sumir auðvelt með að þyngjast?

6

Lifandi Saga

Hvernig urðu Hamas samtökin til?

Lifandi Saga

Belgía biður Kongó afsökunar – með tönn

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Lifandi Saga

Kitty var Kim Kardashian 18. aldar

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Alheimurinn

Hvað er andefni?

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

Maðurinn

Heilann þyrstir í fitu

Maðurinn

Er það skaðlegt að plokka nefhárin?

Lifandi Saga

Hve lengi höfum við fengið sumarfrí?

Jörðin

Vísindamenn greina vaxtarverki: Fæðuhringur eldfjallsins

Maðurinn

Ást er eintóm efnafræði

Náttúran

Hjarta steypireyðar slær bara tvisvar á mínútu

Bílar svífa á methraða eftir nýrri grænni hraðbraut

Vísindamenn hyggjast byggja nýja hraðbraut sem getur fengið bíla til að svífa af stað á allt að 1.000 km/klst. – og á sama tíma flytja loftslagsvænt vetni og rafmagn fyrir grænt orkunet framtíðar. Tæknin er þegar til staðar.

Tækni

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is