Maðurinn

Þarmur þinn iðar af lífi

100 billjónir – svo margar örverur eru á ferðinni í þörmum þínum. Skríðið með niður í þetta langa líffæri sem getur stjórnað fjölmörgu, allt frá matarlyst þinni til heilbrigðis.

BIRT: 06/10/2022

Sýking: Magasársbaktería leiddi til Nóbelsverðlauna.

Árið 1982 uppgötvuðu vísindamennirnir Barry J. Marshall og J. Robin Warren að magasár stafar af bakteríunni Helicobacter pilori. Uppgötvunin umbylti meðferð á magasári og árið 2005 hlutu vísindamennirnir tveir Nóbelsverðlaunin í læknisfræði.

BrisHormón dreifir krabbameini

Hormónið cholecystokinin (CCK) er framleitt í þörmunum og stýrir jafnan seytingu galls og framleiðslu efnahvata í brisinu. En tilraunir á músum sýna að hormónið á einnig sinn þátt í dreifingu á krabbameini í brisi.

FlutningarSmáþarmarnir fylla blóðið af næringu

Netverk æða skila blóði til smáþarmanna. Smáþarmarnir eru þaktir slímhimnu og litlum totum að innanverðu. Í gegnum smáþarmatoturnar er meltur matur færður yfir í blóðið sem flytur næringarefnin áfram um líkamann.

Þarmabotti: Ætur róbóti vaktar þarmana

Vísindamenn í Sviss hafa þróað ætan róbóta úr gelatíni sem svignar þegar hann verður fyrir vökva eða lofti. Þessi niðurbrjótanlegi róbótaarmur verður notaður í að vakta þarmana, skila lyfjum á rétta staði og aðstoða við skurðaðgerðir.

Magaverkir E: Coli getur bæði hjálpað og drepið

Coli er samheiti fyrir hóp baktería sem finnast í þörmum manna. Þær hamla bakteríum sem valda sýkingum en sum afbrigði geta einnig orsakað heiftarlegan niðurgang sem veldur dauða milljóna manna á ári hverju.

Blóðleifar: Rafræn pilla berst gegn magasári

Vísindamenn við MIT hafa þróað rafræna pillu sem getur barist gegn blæðandi magasári. Pillan inniheldur hollt afbrigði af E. Coli-bakteríunni og getur sent boð til tölvu um hvar í maganum blæðingar eiga sér stað.

Saltsuga: Smáþarmarnir eru einn stór svampur.

Smáþarmarnir líkjast stóru fituríku röri en virka í raun eins og svampur sem sogar vatn og salt úr matnum. Hreyfingar smáþarmanna sjá til þess að flytja saurinn síðustu leið út í endaþarminn.

Sýking: Magasársbaktería leiddi til Nóbelsverðlauna.

Árið 1982 uppgötvuðu vísindamennirnir Barry J. Marshall og J. Robin Warren að magasár stafar af bakteríunni Helicobacter pilori. Uppgötvunin umbylti meðferð á magasári og árið 2005 hlutu vísindamennirnir tveir Nóbelsverðlaunin í læknisfræði.

BrisHormón dreifir krabbameini

Hormónið cholecystokinin (CCK) er framleitt í þörmunum og stýrir jafnan seytingu galls og framleiðslu efnahvata í brisinu. En tilraunir á músum sýna að hormónið á einnig sinn þátt í dreifingu á krabbameini í brisi.

FlutningarSmáþarmarnir fylla blóðið af næringu

Netverk æða skila blóði til smáþarmanna. Smáþarmarnir eru þaktir slímhimnu og litlum totum að innanverðu. Í gegnum smáþarmatoturnar er meltur matur færður yfir í blóðið sem flytur næringarefnin áfram um líkamann.

Þarmabotti: Ætur róbóti vaktar þarmana

Vísindamenn í Sviss hafa þróað ætan róbóta úr gelatíni sem svignar þegar hann verður fyrir vökva eða lofti. Þessi niðurbrjótanlegi róbótaarmur verður notaður í að vakta þarmana, skila lyfjum á rétta staði og aðstoða við skurðaðgerðir.

Magaverkir E: Coli getur bæði hjálpað og drepið

Coli er samheiti fyrir hóp baktería sem finnast í þörmum manna. Þær hamla bakteríum sem valda sýkingum en sum afbrigði geta einnig orsakað heiftarlegan niðurgang sem veldur dauða milljóna manna á ári hverju.

Blóðleifar: Rafræn pilla berst gegn magasári

Vísindamenn við MIT hafa þróað rafræna pillu sem getur barist gegn blæðandi magasári. Pillan inniheldur hollt afbrigði af E. Coli-bakteríunni og getur sent boð til tölvu um hvar í maganum blæðingar eiga sér stað.

Saltsuga: Smáþarmarnir eru einn stór svampur.

Smáþarmarnir líkjast stóru fituríku röri en virka í raun eins og svampur sem sogar vatn og salt úr matnum. Hreyfingar smáþarmanna sjá til þess að flytja saurinn síðustu leið út í endaþarminn.

P. HAWTIN, UNIVERSITY OF SOUTHAMPTON/SPL, DAVID PARKER/SPL , SUSUMU NISHINAGA/SPL , Jun Shintake et al./NCCR, STEPHANIE SCHULLER/SPL

Náttúran

Hvaða rándýr étur flest fólk?

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

Náttúran

Hvernig veit fræ að það eigi að spíra? 

Náttúran

Hvernig veit fræ að það eigi að spíra? 

Heilsa

Breytingarnar á líkamsþyngd geta leitt í ljós hættu á heilabilun

Náttúran

8 uppfinningar sem þú getur þakkað Einstein fyrir

Náttúran

Að klóna risaeðlur: Er hægt að vekja risaeðlur til lífsins?

NÝJASTA NÝTT

Lifandi Saga

Hermaður sá heiminn á hvolfi eftir heilaskaða

Alheimurinn

Eitilhörð samkeppni um að leysa ráðgátur sólkerfisins

Læknisfræði

Soðnir kettir læknuðu nánast allt á miðöldum

Tækni

Eru eineggja tvíburar erfðafræðilega eins?

Alheimurinn

Mistök geta verið banvæn fyrir geimfara 

Náttúran

Kisulóra er villiköttur

Lifandi Saga

Greitt fyrir Pepsi-Cola með sovéskum kafbátum

Heilsa

10 matvæli með meira C-vítamín en appelsínur

Maðurinn

Þráhyggja tekur heilann í gíslingu

Saga

Af hverju ráða Bandaríkin yfir Guantanamo?

Lifandi Saga

Hermaður sá heiminn á hvolfi eftir heilaskaða

Alheimurinn

Eitilhörð samkeppni um að leysa ráðgátur sólkerfisins

Læknisfræði

Soðnir kettir læknuðu nánast allt á miðöldum

Tækni

Eru eineggja tvíburar erfðafræðilega eins?

Alheimurinn

Mistök geta verið banvæn fyrir geimfara 

Náttúran

Kisulóra er villiköttur

Lifandi Saga

Greitt fyrir Pepsi-Cola með sovéskum kafbátum

Heilsa

10 matvæli með meira C-vítamín en appelsínur

Maðurinn

Þráhyggja tekur heilann í gíslingu

Saga

Af hverju ráða Bandaríkin yfir Guantanamo?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Alheimurinn

Hvað er andefni?

Alheimurinn

Hvað er andefni?

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

Maðurinn

Heilann þyrstir í fitu

Maðurinn

Er það skaðlegt að plokka nefhárin?

Lifandi Saga

Hve lengi höfum við fengið sumarfrí?

Jörðin

Vísindamenn greina vaxtarverki: Fæðuhringur eldfjallsins

Vinsælast

1

Heilsa

Breytingarnar á líkamsþyngd geta leitt í ljós hættu á heilabilun

2

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

3

Náttúran

8 uppfinningar sem þú getur þakkað Einstein fyrir

4

Náttúran

Hvaða rándýr étur flest fólk?

5

Tækni

Eru eineggja tvíburar erfðafræðilega eins?

6

Náttúran

Að klóna risaeðlur: Er hægt að vekja risaeðlur til lífsins?

1

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

2

Náttúran

Hvaða rándýr étur flest fólk?

3

Tækni

Eru eineggja tvíburar erfðafræðilega eins?

4

Maðurinn

Með skönnun má spá fyrir um þunglyndi

5

Maðurinn

Samfélagsmiðlar ógna samkenndinni

6

Maðurinn

Af hverju sjá sumir drauga en aðrir ekki?

Náttúran

Hjarta steypireyðar slær bara tvisvar á mínútu

Menning

Hvers vegna varð kvikmyndin „Casablanca“ svona vinsæl?

Maðurinn

Einvígið: Er rafmagnstannbursti betri en venjulegur?

Maðurinn

Getur dáleiðslan komið í stað fyrir lyf? 

Jörðin

Evrópsk ofureldstöð virðist undirbúa gos

Maðurinn

10 óvanalegar tegundir af fælni

Náttúran

Loftslagsfyrirbrigði gæti aukið bráðnun í norðri

Maðurinn

Mjúki maðurinn gengur í arf

Maðurinn

Nátthrafnar deyja fyrr en morgunhanar. En ástæðan kemur á óvart.

Alheimurinn

NASA: 50 metra stór loftsteinn getur skollið á jörðina árið 2046

Heilsa

Kynin bregðast ekki eins við yfirvofandi áfalli

Maðurinn

Í fyrsta sinn: Vísindamenn leiða í ljós hvað gerist í heilanum þegar við deyjum

Hermaður sá heiminn á hvolfi eftir heilaskaða

Í spænsku borgarastyrjöldinni lifði hermaður nokkur það af, líkt og fyrir kraftaverk, að fá byssukúlu gegnum heilann. Eftir þetta gat hermaðurinn lesið dagblöðin á hvolfi. Atburðurinn veitti vísindamönnum nýja innsýn í starfsemi heilans.

Lifandi Saga

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is