Af hverju eru karlar líkamlega sterkari en konur?

Konur keppa ekki við karla í íþróttum af því að karlarnir eru mun sterkari. En af hverju stafar þessi munur?

BIRT: 06/12/2022

LESTÍMI:

2 mínútur

Það eru góðar og gildar ástæður fyrir því að karlar og konur keppa ekki sín á milli í íþróttum.

 

Frá náttúrunnar hendi hafa karlarnir nefnilega mikla yfirburði. Þeir hafa t.d. að meðaltali 61% meiri vöðvamassa.

 

Kynjamunurinn er einkum áberandi á efri hluta líkamans. Karlar hafa að meðaltali 75% meiri vöðvamassa í handleggjum en konur og 90% meiri styrk í efri hluta líkamans.

 

Styrktarmunurinn veitir körlum einkum mikla yfirburði í bardagaíþróttum svo sem hnefaleikum og MMA (Mixed Martial Arts) eða blönduðum bardagíþróttum.

 

Í tilraun einni var slagkraftur 20 karla og 19 kvenna mældur. Krafturinn í höggum karlanna mældist að meðaltali 162% meiri en í höggum kvennanna.

 

Jafnvel sterkustu konurnar náðu ekki sama krafti og þeir karlar sem slógu léttast.

 

Kynhormón breytir miklu

Það er kynhormónið testósterón sem hefur mest áhrif á þennan mun.

Testósterón styrkir vöðvana

Við kynþroskann snarhækkar framleiðsla testósteróns hjá strákum. Það leiðir til líkamlegra breytinga sem veita þeim yfirburði í flestum íþróttum.

1. Hormón inn í vöðva

Testósterón er að mestu framleitt í eistunum og berst með blóðrásinni til vöðvanna. Hormónið fer inn í frumurnar og nær alla leið til erfðaefnisins í frumukjarnanum.

2. Genin örvast

Í frumukjarnanum virkjar testósterón þá viðtaka sem örva tiltekin gen sem m.a. eiga þátt í framleiðslu prótína til að byggja upp vöðvamassa.

3. Vöðvinn stækkar

Genin senda mRNA út úr frumukjarnanum. Svonefnd ríbósóm túlka boðin og auka framleiðslu þeirra prótína sem byggja upp og styrkja vöðvana.

Fyrir kynþroska er enginn munur á getu stráka og stelpna og testósterónmagn hið sama. Eftir kynþroskann framleiða eistu strákanna hins vegar 30 sinnum meira testósterón og af því leiðir að karlar hafa 15-20 sinnum meira testósterón í blóði en konur.

 

Testósterón hefur áhrif á myndun vöðva, beina og rauðra blóðkorna og áhrifin á líkamlega getu eru því mikil.

 

Í blóði karla er t.d. um 12% meira af prótíninu hemóglóbíni sem rauðu blóðkornin nota til að flytja súrefni. Það þýðir að vöðvum karla berst meira eldsneyti en vöðvum kvenna.

BIRT: 06/12/2022

HÖFUNDUR: Jonas Grosen Meldal

HÖFUNDARÉTTUR MYNDA: Shutterstock,© Shutterstock & Lotte Fredslund,

vinsælustu greinarnar

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu með áskrifandi að blaðinu?

Áskrifendur geta fengið áskrift af vefnum hér

FÁÐU AÐGANG AÐ VÍSINDI.IS

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is