Maðurinn

Göngutúr heldur heilanum heilbrigðum

Reglulegar gönguferðir halda heilanum ungum og hjálpa jafnvel til við að laga skemmdar frumur. Þetta kemur fram í nýlegri rannsókn og getur skipt sköpum í baráttunni gegn vitglöpum og Alzheimer.

BIRT: 14/10/2023

Það að góður göngutúr sé holl líkamsrækt ætti ekki að koma neinum á óvart.

 

Í gegn um söguna hafa gönguferðir einnig gagnast sem góð hugleiðsluæfing.

 

Gríski heimspekingurinn Aristóteles nefndi meira að segja skólann sinn „Peripatetic skólann“ (gríska orðið peripatein – að ganga um), því oftast voru djúpar hugsanir mótaðar í gönguferð um Aþenu.

 

Og nú sýnir leg rannsókn að gönguferðir örva ekki aðeins hugsanir.

 

Reglulegar gönguferðir halda bæði heilanum skörpum og aðstoða við að laga skemmdar frumur.

 

Heilinn visnar án hreyfingar

Í rannsókninni kemur fram að sérhver hreyfing er betri fyrir heilann en engin hreyfing. Það sem kom þó mest á óvart var e.t.v. að gönguferðir örva heilann betur en reglubundnar æfingar eins og t.d. dans.

LESTU EINNIG

Tæplega 250 manns 60 ára og eldri tóku þátt í rannsókninni. Flestir höfðu ekki hreyft sig mikið en vísindamennirnir breyttu því fljótt.

 

Þriðjungi var falið að ganga 40 mínútur þrisvar í viku, hinn æfði dans þrisvar í viku, en síðasti hópurinn var samanburðarhópur.

 

Bæði fyrir og eftir rannsóknina, sem stóð yfir í sex mánuði, var heilsufar og minni eldra fólksins rannsakað, og háþróaður heilaskanni skannaði heilsu og getu svokallaðs hvíts heilamassa (heilahvítu) hjá  fólkinu.

 

Sex mánuðum seinna hafði gönguferðahópurinn bætt sig hvað mest á minnisprófinu, rétt eins og heilahvíta þeirra hafði framleitt fjölda nýrra fruma.

 

Taugabrautirnar í heilanum urðu stærri og  skemmdir á frumunum höfðu minnkað – og í sumum tilfellum alveg horfið.

 

Vísindamennirnir notuðu háþróaðan segulómskoðun til að bera saman heilahvítu þátttakenda í upphafi tilraunarinnar og aftur sex mánuðum seinna.

© Shutterstock

Minni dansaranna og heilahvítan urðu einnig betri eftir reglulegar dansæfingar, en ekki alveg eins mikið og hjá gönguhópnum.

 

Viðmiðunarhópurinn, sem hélt áfram kyrrsetu sinni, hafði hins vegar farið aftur á öllum sviðum.

 

Skortur á hvítum heilamassa veldur vitglöpum

Hvíti massi heilans – heilahvítan – táknar fitulagið sem umlykur flestar taugabrautir heilans. Fitan ver bæði taugarnar og hjálpar þeim að senda rafmerki milli mismunandi heilastöðva.

 

Með aldrinum framleiðir heilinn færri fitufrumur til að viðhalda heilahvítunni og þetta hægir á heilanum og skerðir minni.

 

Nýja rannsóknin sýndi hins vegar fram á að heilinn getur auðveldlega búið til nýjar frumur fyrir hvíta heilamassann ef líkamanum er haldið við – og þá sérstaklega með röskum gönguferðum.

Sendiboði og verndari heilans

Heilahvítan liggur sem verndandi fitulag í kring um taugakerfi heilans. Á myndinni er það ljósbrúnt en í þverskurði heilbrigðra heila er það hvítt.

Heilahvítan hjálpar taugafrumum að senda rafmerki milli heilastöðva. Hér er skannmynd af taugaboðum sem fara um taugabrautir í heilahvítunni.

Þetta eru virkilega góðar fréttir fyrir alla en sérstaklega ánægjulegar í baráttunni gegn heilasjúkdómum á borð við vitglöp og Alzheimer.

 

Vísindamennirnir grunar nefnilega að skortur á nýjum frumum og skemmdir á heilahvítunni séu ein helsta orsök margra öldrunarsjúkdóma.

LESTU EINNIG

Náttúran

Hér lifa hættulegustu marglyttur heims

Maðurinn

Þetta eru sjö mikilvægustu skilningarvitin

Maðurinn

Þetta eru sjö mikilvægustu skilningarvitin

Lifandi Saga

Kveðjuveisla Washingtons endaði með rosalegu fylleríi

Lifandi Saga

Kveðjuveisla Washingtons endaði með rosalegu fylleríi

Náttúran

Spendýr og eðlur skiptu um hlutverk

Náttúran

Hvernig brögðuðust risaeðlur?

Lifandi Saga

13 ódauðleg kveðjuorð

NÝJASTA NÝTT

Saga

Með hverju var þurrkað áður en klósettpappírinn var fundinn upp?

Maðurinn

Mikilvægt atriði getur komið í veg fyrir að börn verði nærsýn

Maðurinn

Hver er sneggsti vöði líkamans?

Maðurinn

Karlhormón styttir ævina

Heilsa

Sannleikurinn um kaffi

Maðurinn

Þess vegna fá sumir fremur marbletti en aðrir

Tækni

140.000 veirur hafa fundist í þarmaflórunni

Maðurinn

Fimm svefntruflanir sem geta komið þér til að kvíða nóttinni

Náttúran

Hvers vegna mala kettir?

Maðurinn

Þvagið segir ýmislegt um heilsu okkar

Saga

Með hverju var þurrkað áður en klósettpappírinn var fundinn upp?

Maðurinn

Mikilvægt atriði getur komið í veg fyrir að börn verði nærsýn

Maðurinn

Hver er sneggsti vöði líkamans?

Maðurinn

Karlhormón styttir ævina

Heilsa

Sannleikurinn um kaffi

Maðurinn

Þess vegna fá sumir fremur marbletti en aðrir

Tækni

140.000 veirur hafa fundist í þarmaflórunni

Maðurinn

Fimm svefntruflanir sem geta komið þér til að kvíða nóttinni

Náttúran

Hvers vegna mala kettir?

Maðurinn

Þvagið segir ýmislegt um heilsu okkar

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Heilsa

Mold undir nöglum barna skiptir máli fyrir ónæmiskerfið

Heilsa

Mold undir nöglum barna skiptir máli fyrir ónæmiskerfið

Lifandi Saga

England og Frakkland: Bestu óvinir í þúsund ár

Lifandi Saga

England og Frakkland: Bestu óvinir í þúsund ár

Jörðin

Er Ísland eftirstöðvar af sokknu meginlandi?

Maðurinn

Einkabörn eru með sérstakan heila

Alheimurinn

Satúrnus: Gasplánetan með hringina fögru

Alheimurinn

Sólmyrkvi 2024 – Hvað er það og hvenær sést hann á Íslandi?

Vinsælast

1

Maðurinn

Þvagið segir ýmislegt um heilsu okkar

2

Náttúran

Hvers vegna mala kettir?

3

Maðurinn

Þess vegna fá sumir fremur marbletti en aðrir

4

Maðurinn

Er hættulegt að halda í sér prumpinu?

5

Heilsa

Sannleikurinn um kaffi

6

Maðurinn

Mikilvægt atriði getur komið í veg fyrir að börn verði nærsýn

1

Maðurinn

Þvagið segir ýmislegt um heilsu okkar

2

Náttúran

Hvers vegna mala kettir?

3

Maðurinn

Þess vegna fá sumir fremur marbletti en aðrir

4

Heilsa

Sannleikurinn um kaffi

5

Maðurinn

Mikilvægt atriði getur komið í veg fyrir að börn verði nærsýn

6

Alheimurinn

Hvað ef við höfum í raun fengið heimsóknir úr geimnum?

Náttúran

Háhyrningurinn: líklega skæðasta ránspendýr sögunnar

Jörðin

Vísindamenn finna sönnun fyrir stærsta jarðskjálfta mannkynssögunnar

Maðurinn

Af hverju get ég ekki kitlað sjálfan mig?

Menning

11 dýrustu málverk heims

Menning

Stærstu borgir heims

Maðurinn

Framtíðarmaturinn borinn fram: Borðum þörunga!

Maðurinn

7 ósannar mýtur um líkamann

Náttúran

Hvers vegna eru sólin og tunglið ekki með sama lit? 

Maðurinn

Síamstvíburar giftust og eignuðust börn

Lifandi Saga

Guðfaðir hrollvekjunnar: Edgar Allan Poe: Enn hvílir dulúð yfir meistara myrkranna

Menning og saga

Stórt nef arfur fortíðarinnar

Heilsa

Sannleikurinn um vítamín

Með hverju var þurrkað áður en klósettpappírinn var fundinn upp?

Hvernig kláraði fólk salernisferðina áður en klósettpappírinn kom til sögunnar?

Saga

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is