Maðurinn

Göngutúr heldur heilanum heilbrigðum

Reglulegar gönguferðir halda heilanum ungum og hjálpa jafnvel til við að laga skemmdar frumur. Þetta kemur fram í nýlegri rannsókn og getur skipt sköpum í baráttunni gegn vitglöpum og Alzheimer.

BIRT: 23/06/2024

Það að góður göngutúr sé holl líkamsrækt ætti ekki að koma neinum á óvart.

 

Í gegn um söguna hafa gönguferðir einnig gagnast sem góð hugleiðsluæfing.

 

Gríski heimspekingurinn Aristóteles nefndi meira að segja skólann sinn „Peripatetic skólann“ (gríska orðið peripatein – að ganga um), því oftast voru djúpar hugsanir mótaðar í gönguferð um Aþenu.

 

Og nú sýnir leg rannsókn að gönguferðir örva ekki aðeins hugsanir.

 

Reglulegar gönguferðir halda bæði heilanum skörpum og aðstoða við að laga skemmdar frumur.

 

Heilinn visnar án hreyfingar

Í rannsókninni kemur fram að sérhver hreyfing er betri fyrir heilann en engin hreyfing. Það sem kom þó mest á óvart var e.t.v. að gönguferðir örva heilann betur en reglubundnar æfingar eins og t.d. dans.

LESTU EINNIG

Tæplega 250 manns 60 ára og eldri tóku þátt í rannsókninni. Flestir höfðu ekki hreyft sig mikið en vísindamennirnir breyttu því fljótt.

 

Þriðjungi var falið að ganga 40 mínútur þrisvar í viku, hinn æfði dans þrisvar í viku, en síðasti hópurinn var samanburðarhópur.

 

Bæði fyrir og eftir rannsóknina, sem stóð yfir í sex mánuði, var heilsufar og minni eldra fólksins rannsakað, og háþróaður heilaskanni skannaði heilsu og getu svokallaðs hvíts heilamassa (heilahvítu) hjá  fólkinu.

 

Sex mánuðum seinna hafði gönguferðahópurinn bætt sig hvað mest á minnisprófinu, rétt eins og heilahvíta þeirra hafði framleitt fjölda nýrra fruma.

 

Taugabrautirnar í heilanum urðu stærri og  skemmdir á frumunum höfðu minnkað – og í sumum tilfellum alveg horfið.

 

Vísindamennirnir notuðu háþróaðan segulómskoðun til að bera saman heilahvítu þátttakenda í upphafi tilraunarinnar og aftur sex mánuðum seinna.

© Shutterstock

Minni dansaranna og heilahvítan urðu einnig betri eftir reglulegar dansæfingar, en ekki alveg eins mikið og hjá gönguhópnum.

 

Viðmiðunarhópurinn, sem hélt áfram kyrrsetu sinni, hafði hins vegar farið aftur á öllum sviðum.

 

Skortur á hvítum heilamassa veldur vitglöpum

Hvíti massi heilans – heilahvítan – táknar fitulagið sem umlykur flestar taugabrautir heilans. Fitan ver bæði taugarnar og hjálpar þeim að senda rafmerki milli mismunandi heilastöðva.

 

Með aldrinum framleiðir heilinn færri fitufrumur til að viðhalda heilahvítunni og þetta hægir á heilanum og skerðir minni.

 

Nýja rannsóknin sýndi hins vegar fram á að heilinn getur auðveldlega búið til nýjar frumur fyrir hvíta heilamassann ef líkamanum er haldið við – og þá sérstaklega með röskum gönguferðum.

Sendiboði og verndari heilans

Heilahvítan liggur sem verndandi fitulag í kring um taugakerfi heilans. Á myndinni er það ljósbrúnt en í þverskurði heilbrigðra heila er það hvítt.

Heilahvítan hjálpar taugafrumum að senda rafmerki milli heilastöðva. Hér er skannmynd af taugaboðum sem fara um taugabrautir í heilahvítunni.

Þetta eru virkilega góðar fréttir fyrir alla en sérstaklega ánægjulegar í baráttunni gegn heilasjúkdómum á borð við vitglöp og Alzheimer.

 

Vísindamennirnir grunar nefnilega að skortur á nýjum frumum og skemmdir á heilahvítunni séu ein helsta orsök margra öldrunarsjúkdóma.

LESTU EINNIG

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Glæpir

Newton upprætti peningafölsun í Englandi

Lifandi Saga

5 ástæður þess að BNA er einungis með tvo flokka 

Lifandi Saga

Hvers vegna hættu karlar að ganga með hatt?

Lifandi Saga

Versti óvinur skógareldanna

Vinsælast

1

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

2

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

3

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

4

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

5

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

6

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

1

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

2

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

3

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

4

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

5

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

6

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Maðurinn

Göngutúr heldur heilanum heilbrigðum

Menning og saga

5 fornleifafundir sem raskað hafa sögu mannsins

Tækni

Allir vildu eiga pýramída

Maðurinn

Svo hættuleg er loftmengun fyrir lungun

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Lifandi Saga

Kitty var Kim Kardashian 18. aldar

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Lifandi Saga

Voru víkingarnir húðflúraðir?

Menning

Þess vegna verða konur þreyttar á (sumum) körlum

Náttúran

Í frysti frá dánarstund

Heilsa

Hinn týndi hlekkur milli krabbameins og mataræðis ef til vill fundinn

Heilsa

Vísindamenn: Miklir kostir þess að nota stigann frekar en lyftuna.

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Þegar ég skoða laufblöð trjáa tek ég eftir því hversu ólík þau eru í raun og veru. Er það tilviljun eða hefur lögun blaðsins hlutverk?

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is