Lifandi Saga

Hafnarborg í Texas lyftist upp um fimm metra 

Frá 8.000 fórnarlömbum niður í einungis átta. Svo mikill var mismunurinn þegar fárviðri geisaði í borginni Galveston á árinu 1900 annars vegar og 1915 hins vegar. Borginni hafði verið lyft upp.

BIRT: 22/02/2024

Dag einn í september árið 1900 reið fellibylur af fullum styrk yfir borgina Galveston sem er að finna á lágu sandrifi í Mexíkóflóa.

 

Vindmælar borgarinnar þoldu ekki álagið og brotnuðu fljótlega í spað en veðurfræðingar í dag álíta að um hafi verið að ræða 4. stigs fellibyl og að vindhraðinn hafi komist upp í u.þ.b. 210 km/klst.

 

Afleiðingarnar voru skelfilegar. Jörðin gekk í bylgjum í borginni, það grófst undan húsunum og mörg þeirra brotnuðu í spað.

 

Alls 8.000 manns létu lífið. Margir lentu úti í sjó en aðrir fórust þegar hús þeirra hrundu. Rösklega 3.600 hús eyðilögðust og um 30.000 manns misstu heimili sín.

 

Þrátt fyrir hörmungarnar héldu íbúarnir fjöldafund strax daginn eftir, þar sem sett var á laggirnar nefnd sem hafði það verkefni að liðsinna fólki í neyð og að gera áætlun sem komið gæti í veg fyrir viðlíka hörmungar í framtíðinni.

 

Nefndarvinnan leiddi af sér tvær djarfar tillögur þriggja verkfræðinga: að reisa steinsteypuvegg niðri við sjó og að lyfta borginni sem stóð svo lágt. Báðar þessar tillögur voru samþykktar og árið 1902 var hafist handa við byggingu múrsins.

Blautum sandinum var dælt með stórum rörum gegnum bæinn. Þegar sandurinn hafði þornað mátti nota hann sem nýjan jarðveg.

Ári síðar réðust verkfræðingar og heill her verkamanna í það erfiða verkefni að lyfta upp borginni. Fyrst var grafinn skurður sem gerði kleift að sigla pramma með sand lengst inn í borgina.

 

Sandinum var dælt af hafsbotni milli hafnargarðanna og inni í sjálfum bænum var honum dælt áfram út í einn af alls 16 hlutum. Umhverfis hvern hluta voru reistir varnargarðar sem héldu sandinum á sínum stað.

 

Sandurinn var rennblautur þegar honum var dælt upp en sjórinn lak fljótt af honum og eftir stóð þurrt undirlag. Með aðstoð stórra tjakka var alls 2.000 húsum lyft upp á nýja sandbotninn.

 

Nota þurfti alls 700 tjakka til að lyfta upp 3.000 tonna þungri kirkjunni. Á götunum varð að flytja til vatnsrör, leiðslur og sporvagnateina á meðan íbúunum var bent á að notast við tímabundnar gangstéttar hátt uppi.

 

Lægsta hluta borgarinnar var lyft upp um alls fimm metra og borgarbúar höfðu einnig upp úr krafsinu betrumbætt frárennsliskerfi því nú fékkst meiri halli á lagnirnar. Við þetta bættist að höfnin dýpkaði til muna og varð mun betri en áður.

 

Verkinu var lokið árið 1910 og árið 1915 reið yfir nýr fellibylur sem borgin stóðst með glans. Raunar flæddi einnig í þetta sinn en þess ber þó að geta að einungis átta manns misstu lífið.

 

Myndskeið: Sjáðu fleiri myndir af þessu ótrúlega afreki

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: Bue Kindtler-Nielsen

© Dolph Briscoe Center for American History/UTA

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

NÝJASTA NÝTT

Maðurinn

Er hægt að verða sólbrúnn í skugga?

Maðurinn

Gerið það sama og þúsundir gera á samfélagsmiðlum: Verið þakklát og lifið lengur

Maðurinn

Þannig getum við nýtt drauma okkar

Heilsa

Kostir þess að vera nátthrafn

Jörðin

Jörðin eftir manninn

Maðurinn

Bakteríur leysa vind í munni okkar

Lifandi Saga

Hvað átti sér stað við Wounded Knee árið 1973?

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Maðurinn

Er hægt að verða sólbrúnn í skugga?

Maðurinn

Gerið það sama og þúsundir gera á samfélagsmiðlum: Verið þakklát og lifið lengur

Maðurinn

Þannig getum við nýtt drauma okkar

Heilsa

Kostir þess að vera nátthrafn

Jörðin

Jörðin eftir manninn

Maðurinn

Bakteríur leysa vind í munni okkar

Lifandi Saga

Hvað átti sér stað við Wounded Knee árið 1973?

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Vinsælast

1

Maðurinn

Bakteríur leysa vind í munni okkar

2

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

3

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

4

Jörðin

Jörðin eftir manninn

5

Spurningar og svör

Hvað á eiginlega að gera við kjarnorkuverið í Tjernobyl?

6

Heilsa

Kostir þess að vera nátthrafn

1

Maðurinn

Bakteríur leysa vind í munni okkar

2

Maðurinn

Geta matvörur varið húðina gegn útfjólubláum geislum sólar?

3

Jörðin

Jörðin eftir manninn

4

Heilsa

Kostir þess að vera nátthrafn

5

Lifandi Saga

Hvað átti sér stað við Wounded Knee árið 1973?

6

Maðurinn

Gerið það sama og þúsundir gera á samfélagsmiðlum: Verið þakklát og lifið lengur

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Læknisfræði

Hvers vegna fáum við ofnæmi?

Maðurinn

Lamaður maður gengur fyrir eigin hugarafli

Lifandi Saga

Dans indíána orsakaði blóðbaðið við Wounded Knee

Heilsa

Rannsókn: Tæp skeiðfylli af þessari fitutegund daglega dregur úr hættu á heilabilun

Maðurinn

Er hollt að gefa blóð?

Tækni

Vandamál sem gat orðið aðkallandi

Maðurinn

Efnaskiptin eru stöðug frá 20 til 60 ára aldurs

Maðurinn

Er siðblindingi á vinnustaðnum þínum?

Er hægt að verða sólbrúnn í skugga?

Er sólarvörn yfirhöfuð nauðsynleg ef dvalið er í skugga mestallan daginn?

Maðurinn

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.