Hve mikið af gulli fannst í gullæðinu?

Lukkuriddarar streymdu til Kaliforníu í leit að gulli en draumar fárra rættust.

BIRT: 20/10/2021

LESTÍMI:

2 mínútur
Share on facebook

LESTÍMI: 3 MÍNÚTUR

 

Þann 24. janúar hratt smiðurinn James Marshall óafvitandi gullæðinu af stað þegar hann fann nokkrar gullflögur í á einni nærri Coloma.

 

Á næsta ári barst orðrómurinn um alla N-Ameríku og síðan til annarra heimshluta og brátt streymdu mörg þúsund lukkuriddarar til vesturstrandar BNA.

 

„Frásagnir um ofgnótt af gulli eru svo ótrúlegar að ekkert væri að marka þær ef ekki væri fyrir hástemmdar skýrslur opinberra embættismanna“, skrifaði James K. Polk forseti í desember 1848.

 

Á nokkrum árum jókst íbúafjöldi Kaliforníu úr því að vera fáein þúsund í meira en 300.000 manns – sem alla dreymdi um auðgast fyrir lífstíð með því að finna mikið magn af gulli.

 

Og vissulega bar gullleitin góðan ávöxt fyrir suma. Á tímabilinu frá 1848 til 1855 þegar gullæðið geisaði fundust um 350 tonn af gulli. 

 

 

Í leitinni að gulli var flöt panna mikilvægasta verkfæri gullgrafarans.

 

Skolpanna var notuð ásamt vatni til að „þvo“ gullið frá jarðveginum. Gullgrafarar settu jarðveg í pönnuna og snéru pönnunni í hringi og losuðu þannig frá sand og leir. Eftir sátu smásteinar og lítil gullkorn.

 

Lítil þorp spruttu upp og breyttu Kaliforníu úr gagnslausum hundsrassi í umsvifamikið ríki. Samtímis gullæðinu voru haldnar kosningar og stjórnarskrá samþykkt sem fól í sér að Kalifornía varð 31. ríki BNA árið 1850.

 

Rocker – sem er eins konar vagga – var einnig notuð til að grandskoða jarðveginn í leit að gulli. Í botni kassans var sigti sem fangaði gull og smásteina þegar jarðvegi og vatni var hellt í vögguna.

 

Frumbyggjar voru hraktir af löndum sínum í stórum stíl. Sumir þeirra voru handsamaðir og látnir þræla við leit að gulli.

 

 

Þrátt fyrir þetta mikla magn urðu tiltölulega fáir gullgrafarar moldríkir. Í byrjun var hægt að grafa gull beint úr jarðveginum en þegar á leið varð það sífellt sjaldséðara.

 

Námueigendur tóku síðan við gullleitinni, meðan margir gullgrafarar þurftu að snúa tómhentir heim.

 

„Margir, mjög margir sem koma hingað hafa ekkert upp úr krafsinu og þúsundir munu bera beinin hér. Aðrir þurfa að betla til að komast heim“, skrifaði gullgrafarinn Sheldon Shufelt í bréfi til fjölskyldunnar árið 1850.

 

 

Birt: 20.10.2021

 

 

 

Emrah Sütcü & Bue Kindtler-Nielsen

 

BIRT: 20/10/2021

vinsælustu greinarnar

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu með áskrifandi að blaðinu?

Áskrifendur geta fengið áskrift af vefnum hér

FÁÐU AÐGANG AÐ VÍSINDI.IS

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is