Lifandi Saga

Hversu langur var Atlantsmúr nasistanna?

Eftir árangursríkar innrásir í nokkur Evrópulönd standa nasistar frammi fyrir löngu vandamáli: Þúsundir kílómetra óvarðar strandir. Lausnin er gríðarleg varnarmannvirki meðfram Atlantshafsströndum.

BIRT: 10/06/2023

„Í náinni framtíð mun ströndum Evrópu stafa hætta af hugsanlegri landgöngu óvinaherja“.

 

Þetta ritaði Adolf Hitler í tilskipun til nánustu undirmanna sinna hinn 23. mars 1942.

 

Ári áður hafði foringinn stjórnað meiriháttar innrás í Sovétríkin og nú óttaðist nasistaleiðtoginn að árásin drægist á langinn og krefðist svo margra hersveita að foringinn myndi eiga í basli með að verja þann hluta af Vestur-Evrópu sem nasistar höfðu hernumið.

 

Hitler óttaðist þó einkum að Bretar og Bandaríkjamenn gengju á land við Atlantshafsströndina sem myndi hafa þær afleiðingar að hann yrði að berjast á tveimur vígstöðvum, með þeim erfiðleikum sem því fylgdi.

 

Lausn Hitlers var fólgin í Atlantsmúrnum – risavöxnu varnarvirki sem teygði úr sér yfir alls 3.500 km meðfram vesturströnd Spánar og allt til Norður-Noregs.

 

Atlantsmúrinn:

Atlantsmúrnum var ætlað að styrkja vestri fylkingararm Hitlers en reyndist vera jafn götóttur og gatasigti.

Skotgrafirnar

meðfram múrnum voru byggðar samkvæmt þýskum stöðlum en um var að ræða mörg hundruð staðlaðar grafir sem nasistarnir hönnuðu, með allt að 3,5 metra þykkum veggjum. Staðlað byggingarformið gerði það að verkum að umtalsvert fljótlegra og hagkvæmara var að útbúa grafirnar.

Bandamenn

komust fljótt yfir Atlantsmúrinn í júní 1944. Ástæðan var sú að þeir hermenn sem gættu múrsins voru m.a. særðir hermenn í endurhæfingu sem ekki var hægt að nota á austurvígstöðvunum.

Fallbyssuvirkið

í grennd við þorpið Saint-Marcouf í Normandí var útbúið þremur 210 mm fallbyssum með u.þ.b. 30 km skotlengd. Virkið féll hinn 12. júní 1944 án þess að til bardaga kæmi.

Atlantsmúrnum var ætlað að styrkja vestri fylkingararm Hitlers en reyndist vera jafn götóttur og gatasigti.

Skotgrafirnar meðfram múrnum voru byggðar samkvæmt þýskum stöðlum en um var að ræða mörg hundruð staðlaðar grafir sem nasistarnir hönnuðu, með allt að 3,5 metra þykkum veggjum. Staðlað byggingarformið gerði það að verkum að umtalsvert fljótlegra og hagkvæmara var að útbúa grafirnar.

Bandamenn komust fljótt yfir Atlantsmúrinn í júní 1944. Ástæðan var sú að þeir hermenn sem gættu múrsins voru m.a. særðir hermenn í endurhæfingu sem ekki var hægt að nota á austurvígstöðvunum.

Fallbyssuvirkið í grennd við þorpið Saint-Marcouf í Normandí var útbúið þremur 210 mm fallbyssum með u.þ.b. 30 km skotlengd. Virkið féll hinn 12. júní 1944 án þess að til bardaga kæmi.

Sjálfur varnargarðurinn var ekki ein samhangandi varnarlína, heldur samanstóð hann af 15.000 mannvirkjum, skotgröfum, virkisveggjum, sprengjusvæðum og hindrunum meðfram strandlínunni.

 

Mannvirkin höfðu einkum verið reist á þeim stöðum sem Hitler fannst líklegast að bandamenn gætu ráðist til atlögu á, m.a. við hafnir, hernaðarmannvirki og mikilvægar verksmiðjur.

 

Þrátt fyrir mikilfengleg áform Hitlers skipti Atlantsmúrinn ákaflega litlu máli fyrir útkomu síðari heimsstyrjaldar.

 

Varnarlínan var allt of slitrótt og veikburða til að hún gæti skipt sköpum og þegar bandamenn réðust inn í Normandí þann 6. júní 1944 ruddust þeir í gegnum múrinn á örfáum klukkustundum.

 

„Maður þurfti ekki annað en gjóa augunum í átt að múrnum í Normandí til að átta sig á hvers kyns drasl eiginlega um var að ræða“, sagði þýski yfirhershöfðinginn Gerd von Rundstedt eftir stríðið.

Framkvæmdin

Í júní árið 1941 lét Hitler útbúa ýmis varnarmannvirki á Ermarsundseyjunum sem ætlað var að tryggja að ekki yrði ráðist á þá frá Englandi. Ári síðar ákvað Hitler að hann þyrfti að verjast betur gegn bandamönnum og fyrirskipaði að Atlantsmúrinn skyldi reistur.

 

Vinnan við varnargarðinn var undir eftirliti verkfræðieiningarinnar „Organisation Todt“ sem var alræmd fyrir að notfæra sér þræla í vinnu. Af þeim u.þ.b. 250.000 mönnum sem reistu múrinn, voru langflestir fangar í útrýmingarbúðum eða íbúar hernuminna landa sem þvingaðir voru í vinnu.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: EMRAH SÜTCÜ & BUE KINDTLER-NIELSEN

BRidgeman Images, Shutterstock

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

NÝJASTA NÝTT

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

Maðurinn

Vísindamenn vara við langvarandi notkun á snuði

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Lifandi Saga

Af hverju er rússneskur bær í Noregi?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Vinsælast

1

Alheimurinn

Fullt tungl 2024 – Hvenær er tunglið fullt?

2

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

3

Heilsa

Líkamleg snerting er mikilvæg milli föðurs og ungabarns

4

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

5

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

6

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

1

Maðurinn

Er veganmatur óhollur börnum?

2

Maðurinn

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

3

Náttúran

Krabbar hafa farið sömu ferðina 17 sinnum

4

Jörðin

Af hverju er ís svona háll?

5

Náttúran

Risaeðlubeinagrind seld fyrir meira en sex milljarða króna á uppboði.

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Lifandi Saga

Bretar knúðu fram frjálsa verslun með fallbyssum

Maðurinn

Eru fingraför óhjákvæmilega ólík?

Maðurinn

Frestar þú leiðinlegum verkefnum? Samkvæmt vísindamönnum er það slæm hugmynd

Læknisfræði

Hversu gamalt er Viagra?

Maðurinn

Ný rannsókn: Áhrif framhjálds á konur koma á óvart

Maðurinn

Hve lengi hefur krabbamein hrjáð mannkynið?

Maðurinn

Við getum lifað án heilastofns

Náttúran

Vísindamenn kortleggja nú heimshöfin

Heilsa

41 næringarríkustu fæðutegundir jarðar

Myndir af einangruðum ættflokki sýna mannlegan harmleik, samkvæmt verndarsamtökum

Skógarhöggsmenn hafa yfirtekið svæði ættflokksins sem skapar ýmsar hættur fyrir hann.

Maðurinn

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is