Maðurinn

Hversu margar gerðir af kynhneigð eru þekktar?

Hér áður fyrr var einkum talað um þrjár gerðir af kynhneigð, þ.e. gagnkynhneigð, samkynhneigð og tvíkynhneigð. Nú á dögum hefur gerðunum heldur betur fjölgað og stöðugt bætast fleiri við.

BIRT: 15/09/2022

HVAÐ ER KYNHNEIGÐ?

Kynhneigð er breitt hugtak sem á ekki aðeins við um kynlíf og aðlöðun, heldur einnig ást, nánd og sambönd við aðra einstaklinga.

 

Alþjóðaheilbrigðisstofnunin, WHO, styðst við þessa skilgreiningu á kynhneigð:

 

„Kjarni þess að vera mennskur er að leggja stund á kynlíf, kynvitund og -hlutverk, kynhneigð, ástarhneigð, nautn, nánd og fjölgun. Kynhneigð upplifum við og látum í ljós með hugsunum, órum, óskum, sannfæringum, viðhorfum, gerðum, hefðum, hlutverkum og samskiptum. Þó svo hins vegar að kynhneigð geti falið í sér alla þessa þætti er ekki svo að við skynjum né látum í ljós alla þeirra. Kynhneigð verður fyrir áhrifum af víxlverkun milli líffræðilegra, sálrænna, félagslegra, efnahagslegra, stjórnmálalegra, menningarlegra, lagalegra, sögulegra, trúarlegra og andlegra þátta.“

HVERSU MARGAR KYNHVATIR FYRIRFINNAST?

Einkar torvelt er að útbúa tæmandi yfirlit yfir allar gerðir kynhneigðar sökum þess að kynhneigð er afar persónuleg og einstaklingsbundin tilfinning.

 

Í raun réttri nægir að einhver einn lýsi sínu kynferðislega dálæti á nýjan hátt og þá hefur bæst við ný kynhneigð. Á sama hátt fjölgar stöðugt hugtökum sem tákna ólíka kynhneigð jafnframt því sem við verðum meðvitaðri um málefnið.

 

Hér að neðan er að finna yfirlit yfir 86 meira eða minna viðurkenndar gerðir kynhneigðar. Orðin á listanum birtast á ensku með lauslegri íslensku þýðingu í sviga fyrir aftan *:

 

  • Abnosexuality (sveiflukynhneigð)

 

  • Abrosexuality (skiptikynhneigð)

 

  • Aceflux (kynleysishneigð)

 

  • Aegosexuality (vanþátttökuhneigð)

 

  • Aequesexuality (kynlífslöngunarhneigð)

 

  • Agynosexuality (kvenleikaskortshneigð)

 

  • Akoisexuality (vanendurgjaldshneigð)

 

  • Alloromantic (alástarhneigð)

 

  • Allosexuality (alkynhneigð)

 

  • Amorplatonic (ástarandleg hneigð)

 

  • Ambisexuality (tvíræð kynhneigð)

 

  • Androbisexuality (karlmennskutvíkynhneigð)

 

  • Androflexible (karlmennskusveifluhneigð)

 

  • Androgynosexuality (tvíkynjakynhneigð)

 

  • Androsexuality (karlahneigð)

 

  • Antrosexuality (vankynhneigð)

 

  • Apothisexuality (kynlífsstundunaróbeitarhneigð)

 

  • Aromantic (ástleysishneigð)

 

  • Asexuality (eikynhneigð)

 

  • Auto romantic (sjálfskynhneigð)

 

  • Autosexuality (sjálfskynlífshneigð)

 

  • Avansexuality (kynseginhneigð)

 

  • Bicurious (tvíáhugahneigð)

 

  • Biromantic (tvíástarhneigð)

 

  • Bisexuality (tvíkynhneigð)

 

  • Bi+sexuality (tví+kynhneigð)

 

  • Casssexuality (áhugaleysiskynhneigð)

 

  • Ceasesexuality (tímabundin kynhneigð)

 

  • Coeosexuality (fyrstaskiptiskynhneigð)

 

  • Cupidosexuality (líkamleg kynhneigð)

 

  • Cupiosexuality (ástarhneigðarskortur)

 

  • Ceterosexuality (kynseginsleysishneigð)

 

  • Demi romantic (tilfinningaástarhneigð)

 

  • Demisexuality (tilfinningakynhneigð)

 

  • Femmesexuality (kvenleikakynhneigð)

 

  • Fictosexuality (ímyndunarveruhneigð)

 

  • Finsexuality (kveneðliskynhneigð)

 

  • Flexisexuality (sveigjanleg kynhneigð)

 

  • Fraysexuality (ókunnugrakynhneigð)

 

  • Gay (hýr)

 

  • Graysexuality (grá einkynhneigð)

 

  • Grayromantic (líttástarhneigð)

 

  • Gynesexuality/gynosexuality (kvenkynhneigð)

 

  • Heteromantic (gagnástarhneigð)

 

  • Heterosexuality (gagnkynhneigð)

 

  • Homo romantic (samástarhneigð)

 

  • Homosexuality (samkynhneigð)

 

  • Iculasexuality (kynlífshneigð)

 

  • Kalossexuality (vanlöngunarhneigð)

 

  • Lamvanosexuality (eiginkynhneigð)

 

  • Lesbian (lesbíukynhneigð)

 

  • Libidoist asexuality (sjálfsfróunarhneigð)

 

  • Limnosexuality (myndörvunarhneigð)

 

  • Lithosexuality (einstefnukynhneigð)

 

  • Masexuality (alkarlahneigð)

 

  • Mascusexuality (karlmennskukynhneigð)

 

  • Minsexuality (karleðliskynhneigð)

 

  • Monosexuality (einkynhneigð)

 

  • Multisexuality (margkynjahneigð)

 

  • Mutosexuality (snöggbreytikynhneigð)

 

  • Narysexuality (kynseginhrifningarhneigð)

 

  • Neusexuality (kynlausrahneigð)

 

  • Ninsexuality (alkynseginhneigð)

 

  • Nonlibidoist asexuality (kynhvatalausrahneigð)

 

  • Novosexuality (breytikynhneigð)

 

  • Omnisexuality (allrakynjahneigð)

 

  • Onesexuality (einsrekkjunautarhneigð)

 

  • Pansexuality (pankynhneigð)

 

  • Panromantic (panástarhneigð)

 

  • Penultisexuality (undanskilin samkynhneigð)

 

  • Polysexuality (fjölkynhneigð)

 

  • Pomosexuality (kynhneigðarleysi)

 

  • Proculsexuality (vonleysiskynhneigð)

 

  • Queer (hinseginhneigð)

 

  • Sanssexuality (handahófs kynhneigð)

 

  • Sapiosexuality (greindarkynhneigð)

 

  • Sex-averse (kynlífsfráhverfuhneigð)

 

  • Sex-favorable (kynlífsáhugahneigð)

 

  • Sex-indifferent (kynlífstómlætishneigð)

 

  • Sex-repulsed (kynlífsóbeitarhneigð)

 

  • Skoliosexuality (kynskiptingahneigð)

 

  • Spectrasexuality (fjölkynjahneigð)

 

  • Taosexuality (árukynhneigð)

 

  • Zygosexuality (margfélagakynhneigð)

 

Yfirlitið þetta er samsett úr ýmsum heimildum, m.a. Medical News Today, Healthline, Unite og Webmd.

 

Hér að neðan gefst kostur á að lesa sér til um nokkrar ólíkar gerðir kynhneigðar.

GAGNKYNHNEIGÐ

Gagnkynhneigðir laðast að fólki sem tilheyrir öðru kyni en þeir sjálfir gera. Sé um að ræða gagnkynhneigðan karlmann, laðast hann með öðrum orðum að konum.

 

Sama máli gegnir um einstakling sem er fæddur með kvenleg kyneinkenni og verið úrskurðaður sem stúlkubarn við fæðingu en líður líkt og viðkomandi sé karlmaður. Ef sá hinn sami laðast að konum, telst hann einnig vera gagnkynhneigður.

LESTU EINNIG

Drengur sem er fæddur sem karlmaður og er gagnkynhneigður kallast „sís-het“ karl, sökum þess að hann er bæði sís-kynja, þ.e. hann upplifir sig sem karl í samræmi við strákslegt útlitið og er gagnkynhneigður sem er algengasta kyn- og kynhneigðareinkennið.

SAMKYNHNEIGÐ

Samkynhneigðir laðast að fólki sem tilheyrir sama kyni og þeir sjálfir heyra til. Ef kona laðast kynferðislega að annarri konu er hún því samkynhneigð.

 

Sama máli gegnir um fólk með hvaða önnur kyneinkenni. Ef það laðast að öðrum einstaklingum sem teljast tilheyra sama kyni og það sjálft, telst það vera samkynhneigt.

Víðs vegar um heiminn eru haldnar svokallaðar gleðigöngur ár hvert þar sem margbreytileikanum er fagnað og einblínt er á LGBTQ-heiminn og réttindi þeirra sem auðkenna sig innan hans. Hér gefur að líta mynd úr slíkri göngu í New York árið 2015.

Skilgreiningin verður flóknari ef kynsegin einstaklingur er samkynhneigður þar sem hin almenna skilgreining á hugtakinu samkynhneigð vísar til hefðbundnu kynjanna tveggja.

 

Hvort kynsegin einstaklingur lítur á sig sem samkynhneigðan getur verið breytilegt frá einum til annars og einnig eftir tímabilum, allt eftir því hvaða augum einstaklingurinn lítur sjálfan sig og hverjum hann laðast að.

TVÍKYNHNEIGÐ

Tvíkynhneigð merkir að einstaklingurinn laðist að báðum kynjum, yfirleitt er þá átt við karla og konur.

 

Í seinni tíð hefur hugtakið „tvíkynhneigð“ þó einnig verið notað sem safnheiti yfir ólíkar kynhneigðir sem ekki einvörðungu tengjast einu tilteknu kyni.

Bandaríski aðgerðasinninn Michael Page hannaði fána tvíkynhneigðra árið 1998 til þess að tvíkynhneigðir öðluðust betri sess í LGBT-heiminum.

Tvíkynhneigð er fyrir vikið nátengd öðrum kynhneigðum sem fela í sér einstaklinga sem laðast að báðum kynjum eða þá eru það á ólíkum tímabilum, svo sem eins og pankynhneigð, allrakynhvöt eða fjölkynhneigð.

 

Margir tvíkynhneigðir telja það í hvaða mæli þeir laðast að ólíkum kynjum vera breytilegt frá einni persónu til annarrar. Þá telja þeir enn fremur að þetta sé háð ólíkum tímabilum í lífi þeirra og/eða sérlegum aðstæðum.

KYNLEYSISHNEIGÐ (ASEXUALITY)

Þeir sem teljast vera haldnir kynleysishneigð hafa enga eða litla löngun til að stunda kynlíf með öðrum, óháð kyni þeirra.

Fulltrúar kynleysishneigðra í gleðigöngunni í Kanada árið 2017.

Þessir einstaklingar geta þó engu að síður borið heitar tilfinningar í garð maka, átt í ástarsambandi eða stundað kynlíf.

 

Sumir þeirra sem aðhyllast kynleysishneigð fá fullnægju af sjálfsfróun á meðan aðrir fá stöku sinnum löngun í kynlíf. Þeir sem finna aldrei fyrir slíkri löngun teljast enga kynhvöt hafa.

PANKYNHNEIGÐ

Með pankynhneigð er átt við einstaklinga sem laðast að öllum kyneinkennum eða í raun, öllu fólki, óháð kyneinkennum þess.

TILFINNINGAKYNHNEIGÐ (DEMISEXUALITY)

Með hugtakinu tilfinningakynhneigð er átt við þá sem laðast fyrst kynferðislega að öðrum einstaklingi eftir að hafa bundist honum tilfinningaböndum.

ALKYNHNEIGÐ (ALLOSEXUALITY)

Þeir sem samsama sig við alkynhneigð laðast reglulega að öðru fólki kynferðislega. Þetta er með öðrum orðum andstætt við það að vera með kynleysishneigð og langflestir eru með svokallaða alkynhneigð.

KVENEÐLISKYNHNEIGÐ (FINSEXUALITY)

Þeir sem eru með kveneðlishneigð laðast ekki að öðru kyninu umfram hinu, heldur að fólki sem er kvenlegt.

 

Þetta táknar að þeir sem eru með kveneðlishneigð laðast að kvenlegum einstaklingum, hvort heldur þeir kunna að vera fæddir sem konur, kvenlegir karlar, kynsegin verur eða transkonur.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: SØREN STEENSIG

Shutterstock,

Náttúran

Hvaða rándýr étur flest fólk?

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

Náttúran

Hvernig veit fræ að það eigi að spíra? 

Náttúran

Hvernig veit fræ að það eigi að spíra? 

Heilsa

Breytingarnar á líkamsþyngd geta leitt í ljós hættu á heilabilun

Náttúran

8 uppfinningar sem þú getur þakkað Einstein fyrir

Náttúran

Að klóna risaeðlur: Er hægt að vekja risaeðlur til lífsins?

NÝJASTA NÝTT

Lifandi Saga

Hermaður sá heiminn á hvolfi eftir heilaskaða

Alheimurinn

Eitilhörð samkeppni um að leysa ráðgátur sólkerfisins

Læknisfræði

Soðnir kettir læknuðu nánast allt á miðöldum

Tækni

Eru eineggja tvíburar erfðafræðilega eins?

Alheimurinn

Mistök geta verið banvæn fyrir geimfara 

Náttúran

Kisulóra er villiköttur

Lifandi Saga

Greitt fyrir Pepsi-Cola með sovéskum kafbátum

Heilsa

10 matvæli með meira C-vítamín en appelsínur

Maðurinn

Þráhyggja tekur heilann í gíslingu

Saga

Af hverju ráða Bandaríkin yfir Guantanamo?

Lifandi Saga

Hermaður sá heiminn á hvolfi eftir heilaskaða

Alheimurinn

Eitilhörð samkeppni um að leysa ráðgátur sólkerfisins

Læknisfræði

Soðnir kettir læknuðu nánast allt á miðöldum

Tækni

Eru eineggja tvíburar erfðafræðilega eins?

Alheimurinn

Mistök geta verið banvæn fyrir geimfara 

Náttúran

Kisulóra er villiköttur

Lifandi Saga

Greitt fyrir Pepsi-Cola með sovéskum kafbátum

Heilsa

10 matvæli með meira C-vítamín en appelsínur

Maðurinn

Þráhyggja tekur heilann í gíslingu

Saga

Af hverju ráða Bandaríkin yfir Guantanamo?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Alheimurinn

Hvað er andefni?

Alheimurinn

Hvað er andefni?

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

Maðurinn

Þess vegna tekur ástarsorg svona mikið á okkur

Maðurinn

Heilann þyrstir í fitu

Maðurinn

Er það skaðlegt að plokka nefhárin?

Lifandi Saga

Hve lengi höfum við fengið sumarfrí?

Jörðin

Vísindamenn greina vaxtarverki: Fæðuhringur eldfjallsins

Vinsælast

1

Heilsa

Breytingarnar á líkamsþyngd geta leitt í ljós hættu á heilabilun

2

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

3

Náttúran

8 uppfinningar sem þú getur þakkað Einstein fyrir

4

Náttúran

Hvaða rándýr étur flest fólk?

5

Tækni

Eru eineggja tvíburar erfðafræðilega eins?

6

Náttúran

Að klóna risaeðlur: Er hægt að vekja risaeðlur til lífsins?

1

Heilsa

Er flotsaur til marks um góða heilsu?

2

Náttúran

Hvaða rándýr étur flest fólk?

3

Tækni

Eru eineggja tvíburar erfðafræðilega eins?

4

Maðurinn

Með skönnun má spá fyrir um þunglyndi

5

Maðurinn

Samfélagsmiðlar ógna samkenndinni

6

Maðurinn

Af hverju sjá sumir drauga en aðrir ekki?

Náttúran

Hjarta steypireyðar slær bara tvisvar á mínútu

Menning

Hvers vegna varð kvikmyndin „Casablanca“ svona vinsæl?

Maðurinn

Einvígið: Er rafmagnstannbursti betri en venjulegur?

Maðurinn

Getur dáleiðslan komið í stað fyrir lyf? 

Jörðin

Evrópsk ofureldstöð virðist undirbúa gos

Maðurinn

10 óvanalegar tegundir af fælni

Náttúran

Loftslagsfyrirbrigði gæti aukið bráðnun í norðri

Maðurinn

Mjúki maðurinn gengur í arf

Maðurinn

Nátthrafnar deyja fyrr en morgunhanar. En ástæðan kemur á óvart.

Alheimurinn

NASA: 50 metra stór loftsteinn getur skollið á jörðina árið 2046

Heilsa

Kynin bregðast ekki eins við yfirvofandi áfalli

Maðurinn

Í fyrsta sinn: Vísindamenn leiða í ljós hvað gerist í heilanum þegar við deyjum

Hermaður sá heiminn á hvolfi eftir heilaskaða

Í spænsku borgarastyrjöldinni lifði hermaður nokkur það af, líkt og fyrir kraftaverk, að fá byssukúlu gegnum heilann. Eftir þetta gat hermaðurinn lesið dagblöðin á hvolfi. Atburðurinn veitti vísindamönnum nýja innsýn í starfsemi heilans.

Lifandi Saga

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is