Tækni

Sannleikurinn um rafhlöður

Staðreyndir og baráttan við falsfréttir: Þær eru þungar, óskilvirkar og fullar dýrum og hættulegum efnum. En á sama tíma skipta þær sköpum til þess að vind-, sólar- og vatnsorka geti komið í staðinn fyrir jarðeldsneyti.

BIRT: 19/01/2022

,,RAFHLÖÐUR HLÍFA UMHVERFINU” – BÆÐI OG

Baráttan gegn hnattrænni hlýnun nýtur góðs af rafhlöðum því þær geta geymt orku og tryggja þráðlausa notkun rafmagns frá grænum orkulindum eins og sólar-, vind- og vatnsafli.

 

En útreikningar sýna að framleiðsla á venjulegri rafhlöðu losar níu tonn af CO2, þ.e.a.s. framleiðsla á einum rafbíl markar helmingi dýpri spor en bensínbílar gera.

 

Auk þess er að finna í rafhlöðum frumefni eins og kóbolt og létta silfurhvíta málminn litíum.

 

Vinnsla á litíum leiðir samkvæmt fræðimönnum til mengunar vatns og skorts á því á námasvæðum í t.d. Argentínu, Bólivíu og Chile og því eru vísindamenn áhugasamir um frekari endurvinnslu.

 

Fáðu að vita meira um hvernig rafhlaðan virkar með jónaskiptum og hvernig hún fær rafhlöðugetu sína. Farðu með bendilinn yfir gulu punktana.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Ferðast um

Þegar rafhlaða er nýtt færa litíum-jónir sig frá anóðu til katóðu. Þessu er öfugt farið við hleðslu.

Geymir jónir 

Mínuspóllinn (anóðan) samanstendur af kolefninu petroliumkoksi sem geymir litíum-jónir (bláu kúlurnar).

 

Núna eru um 5% endurunnin á heimsvísu en þetta mun að líkindum breytast á komandi árum.

 

Í skýrslu frá árinu 2019 ætlar hugveitan International Institute for Sustainable Development að verðmæti á endurunnu litíum og kóbolti úr gömlum rafhlöðum muni vaxa í um 3.000 milljarða kr. árið 2025.

,,RAFHLÖÐUR HAFA BETUR GEGN JARÐEFNAELDSNEYTI” – NEI

 

Sérfræðingar styðjast við hugtakið orkuþéttni til að bera saman samhengi milli þyngdar eldsneytis og hve mikilli orku það getur skilað.

 

Í ljósi þess eiga rafhlöður varla möguleika. Eitt tonn af þotueldsneyti er með fjórtán sinnum meiri orkuþéttni en rafhlaða af sömu þyngd meðan rafknúinn flutningabíll tekur um 40% minni farm en samsvarandi bensínknúnir bílar.

 

Vandinn er enn verri vegna þess að bílar, strætisvagnar og flugvélar léttast meðan gengið er á eldsneytið. Rafhlaða heldur hins vegar þyngd sinni en í því felst mikil áskorun, einkum fyrir rafknúnar flugvélar.

 

Hið kanadíska Harbor Air hefur þróað fyrstu farþegaflaugina með góðum árangri en hún er algjörlega rafknúin.

,,GRÆNIR FLUTNINGAR VERÐA DÝRARI" - NEI

Rafhlöður hafa átt sinn þátt í að halda háu verðlagi á rafbílum en þetta breyttist árið 2020 að mati orkumálaráðuneytis Bandaríkjanna.

 

Spá þeirra sýnir að kostnaður á rafhlöðum nú í ár nái niður undir 17.000 krónur per kílówattstund (kWh).

 

Þetta verðfall gerir rafbíla heppilegri en bensínbíla.

 

Kostnaður við hverja kílówattstund hefur fallið á síðasta áratug, einkum vegna meiri eftirspurnar sem eykur fjöldaframleiðslu á rafhlöðum og frá árinu 2010 hefur kostnaður við rahflöður við flutninga fallið um: 87%.

Verð á kílówattstund

 

Sjáðu hvernig litíumjónarafhlöður virka og hvað getur lengt endingu rafhlöðunnar.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: Niels Halfdan Hansen

© Habour Air

Tækni

Einvígi: Hvort krefst minni orku –einfalt uppvask eða uppþvottavél?

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

Maðurinn

Valda börn hraðari öldrun foreldranna?

Maðurinn

Valda börn hraðari öldrun foreldranna?

Jörðin

Parísarsamkomulagið dautt: Það sýður upp úr hnettinum

Lifandi Saga

Hafnarborg í Texas lyftist upp um fimm metra 

Lifandi Saga

Grimmsævintýri: Bönnuð börnum

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Humar var hundafæða

Heilsa

Vísindamenn finna óvænt samband milli tannholdsbólgu og tiltekins sjúkdóms

Náttúran

Hvernig er móteitur gert?

Læknisfræði

Pasteur bjargaði heiminum frá hundaæði

Lifandi Saga

Áður en til fangelsisrefsingar kom hljóðaði dómurinn upp á: Kvalir og niðurlægingu

Lifandi Saga

Hver lagði eld að Róm?

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

Alheimurinn

Er jörðin kúla?

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Lifandi Saga

Miðaldir voru ekki myrkar

Lifandi Saga

Humar var hundafæða

Heilsa

Vísindamenn finna óvænt samband milli tannholdsbólgu og tiltekins sjúkdóms

Náttúran

Hvernig er móteitur gert?

Læknisfræði

Pasteur bjargaði heiminum frá hundaæði

Lifandi Saga

Áður en til fangelsisrefsingar kom hljóðaði dómurinn upp á: Kvalir og niðurlægingu

Lifandi Saga

Hver lagði eld að Róm?

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

Alheimurinn

Er jörðin kúla?

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Lifandi Saga

Víkingarnir voru kynþokkafullir kvennabósar

Lifandi Saga

Víkingarnir voru kynþokkafullir kvennabósar

Lifandi Saga

Úkraínska og rússneska – hver er munurinn?

Lifandi Saga

Úkraínska og rússneska – hver er munurinn?

Maðurinn

Svona mikið vatn ættir þú að drekka á dag

Náttúran

Fólk fer oft ekki rétt að köttunum sínum

Maðurinn

Af hverju borðum við ekki gras?

Náttúran

Af hverju velta hundar sér í blautu rusli?

Vinsælast

1

Heilsa

Blóðflokkur þinn kann að hafa áhrif á hvort þú færð heilablóðfall snemma á lífsleiðinni

2

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

3

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

4

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

5

Maðurinn

Rautt ljós getur leitt af sér betri sjón

6

Lifandi Saga

Áður en til fangelsisrefsingar kom hljóðaði dómurinn upp á: Kvalir og niðurlægingu

1

Maðurinn

Af hverju var Elísabet drottning grafin í blýkistu?

2

Náttúran

Hvaða dýr er hættulegast allra?

3

Maðurinn

Vísindamenn leggja fram ný gögn: Hversu skaðlegt sjónvarpsgláp getur verið fyrir börn

4

Maðurinn

Rautt ljós getur leitt af sér betri sjón

5

Lifandi Saga

Áður en til fangelsisrefsingar kom hljóðaði dómurinn upp á: Kvalir og niðurlægingu

6

Maðurinn

Af hverju eru karlar líkamlega sterkari en konur?

Læknisfræði

Hvenær byrjuðu læknar að nota eter?

Náttúran

Risavaxin sjávarskrímsli vakin til lífs slá öll met. 

Lifandi Saga

Frelsisstyttan átti að hrópa til borgaranna

Lifandi Saga

Ótrúlegur dagur í flugstjórnarklefanum: Flugmaðurinn sogaðist út um gluggann

Læknisfræði

Uppréttur eða liggjandi? Hvernig á að fá sem mest út úr pillunum þínum

Náttúran

Hvað er glertæring?

Maðurinn

Þarmabakteríurnar  lækka líkamshitann

Heilsa

Lífsnauðsynlegt næringarefni sem lítið er vitað um

Maðurinn

Krullað hár kælir höfuðið

Tækni

Hvernig virkar C14-greining?

Tækni

Framtíðin séð í baksýnisspegli 

Menning og saga

Ólíkar þjóðir í Evrópu á ísöld

Hvaða dýr er hættulegast allra?

Mörg dýr geta verið hættuleg okkur mönnunum, en hvaða dýr deyðir flesta?

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is