Tækni

Sannleikurinn um rafhlöður

Staðreyndir og baráttan við falsfréttir: Þær eru þungar, óskilvirkar og fullar dýrum og hættulegum efnum. En á sama tíma skipta þær sköpum til þess að vind-, sólar- og vatnsorka geti komið í staðinn fyrir jarðeldsneyti.

BIRT: 19/01/2022

,,RAFHLÖÐUR HLÍFA UMHVERFINU” – BÆÐI OG

Baráttan gegn hnattrænni hlýnun nýtur góðs af rafhlöðum því þær geta geymt orku og tryggja þráðlausa notkun rafmagns frá grænum orkulindum eins og sólar-, vind- og vatnsafli.

 

En útreikningar sýna að framleiðsla á venjulegri rafhlöðu losar níu tonn af CO2, þ.e.a.s. framleiðsla á einum rafbíl markar helmingi dýpri spor en bensínbílar gera.

 

Auk þess er að finna í rafhlöðum frumefni eins og kóbolt og létta silfurhvíta málminn litíum.

 

Vinnsla á litíum leiðir samkvæmt fræðimönnum til mengunar vatns og skorts á því á námasvæðum í t.d. Argentínu, Bólivíu og Chile og því eru vísindamenn áhugasamir um frekari endurvinnslu.

 

Fáðu að vita meira um hvernig rafhlaðan virkar með jónaskiptum og hvernig hún fær rafhlöðugetu sína. Farðu með bendilinn yfir gulu punktana.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Dugar lengur

Plúspóllinn (kaþóta) samanstendur af litíum-málmoxíði (rauðu kúlurnar) sem m.a. gefur mikla hleðslu.

Ferðast um

Þegar rafhlaða er nýtt færa litíum-jónir sig frá anóðu til katóðu. Þessu er öfugt farið við hleðslu.

Geymir jónir 

Mínuspóllinn (anóðan) samanstendur af kolefninu petroliumkoksi sem geymir litíum-jónir (bláu kúlurnar).

 

Núna eru um 5% endurunnin á heimsvísu en þetta mun að líkindum breytast á komandi árum.

 

Í skýrslu frá árinu 2019 ætlar hugveitan International Institute for Sustainable Development að verðmæti á endurunnu litíum og kóbolti úr gömlum rafhlöðum muni vaxa í um 3.000 milljarða kr. árið 2025.

,,RAFHLÖÐUR HAFA BETUR GEGN JARÐEFNAELDSNEYTI” – NEI

 

Sérfræðingar styðjast við hugtakið orkuþéttni til að bera saman samhengi milli þyngdar eldsneytis og hve mikilli orku það getur skilað.

 

Í ljósi þess eiga rafhlöður varla möguleika. Eitt tonn af þotueldsneyti er með fjórtán sinnum meiri orkuþéttni en rafhlaða af sömu þyngd meðan rafknúinn flutningabíll tekur um 40% minni farm en samsvarandi bensínknúnir bílar.

 

Vandinn er enn verri vegna þess að bílar, strætisvagnar og flugvélar léttast meðan gengið er á eldsneytið. Rafhlaða heldur hins vegar þyngd sinni en í því felst mikil áskorun, einkum fyrir rafknúnar flugvélar.

 

Hið kanadíska Harbor Air hefur þróað fyrstu farþegaflaugina með góðum árangri en hún er algjörlega rafknúin.

,,GRÆNIR FLUTNINGAR VERÐA DÝRARI" - NEI

Rafhlöður hafa átt sinn þátt í að halda háu verðlagi á rafbílum en þetta breyttist árið 2020 að mati orkumálaráðuneytis Bandaríkjanna.

 

Spá þeirra sýnir að kostnaður á rafhlöðum nú í ár nái niður undir 17.000 krónur per kílówattstund (kWh).

 

Þetta verðfall gerir rafbíla heppilegri en bensínbíla.

 

Kostnaður við hverja kílówattstund hefur fallið á síðasta áratug, einkum vegna meiri eftirspurnar sem eykur fjöldaframleiðslu á rafhlöðum og frá árinu 2010 hefur kostnaður við rahflöður við flutninga fallið um: 87%.

Verð á kílówattstund

 

Sjáðu hvernig litíumjónarafhlöður virka og hvað getur lengt endingu rafhlöðunnar.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: Niels Halfdan Hansen

© Habour Air

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Maðurinn

Heilsa okkar ræðst af blóðinu

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

NÝJASTA NÝTT

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Lifandi Saga

Bretar knúðu fram frjálsa verslun með fallbyssum

Lifandi Saga

Bretar knúðu fram frjálsa verslun með fallbyssum

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Glæpir

Newton upprætti peningafölsun í Englandi

Lifandi Saga

5 ástæður þess að BNA er einungis með tvo flokka 

Vinsælast

1

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

2

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

3

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

4

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

5

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

6

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

1

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

2

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

3

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

4

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

5

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

6

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Lifandi Saga

Versti óvinur skógareldanna

Lifandi Saga

Í fallhlíf til helvítis: Slökkviliðsmenn stukku beint niður í eldhafið

Maðurinn

Göngutúr heldur heilanum heilbrigðum

Menning og saga

5 fornleifafundir sem raskað hafa sögu mannsins

Heilsa

Vísindamenn hafa fundið mikilvægan eiginleika sem er sameiginlegur öllum sem náð hafa 100 ára aldri.

Lifandi Saga

Belgía biður Kongó afsökunar – með tönn

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Lifandi Saga

Kitty var Kim Kardashian 18. aldar

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Lifandi Saga

Voru víkingarnir húðflúraðir?

Menning

Þess vegna verða konur þreyttar á (sumum) körlum

Náttúran

Í frysti frá dánarstund

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Sagt er að franska drottningin María Antonía, betur þekkt sem Marie-Antoinette, hafi orðið hvíthærð kvöldið áður en hún var hálshöggin árið 1793. Er þetta yfirleitt hægt?

Maðurinn

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is