Topp 5: Hvaða steinn er elstur á jörðu?

Jörðin myndaðist fyrir á að giska 4,54 milljörðum ára en hver er eiginlega elsti þekkti steinn jarðar og á hann rætur að rekja til sjálfrar jarðarinnar?

BIRT: 05/06/2022

LESTÍMI:

2 mínútur
Share on facebook

1. Murchison-loftsteinninn: 7 milljarðar ára – 2. Mánasýni 67215: 4,46 milljarðar ára – 3. Jack Hills-sirkonsteinarnir: 4,40 milljarðar ára – 4. Nuvvuagittuq-grænsteinabeltið: 4,39 milljarðar ára – 5. Alan Hills 84001: 4,09 milljarðar ára

1. Murchison-loftsteinninn: 7 milljarðar ára

 

Elsti steinn jarðar er eldri en bæði jörðin og sólkerfið. Svonefndur Murchison-loftsteinn lenti á jörðu í grennd við Murchison í Ástralíu þann 28. september 1969.

 

Efnafræðingar rannsökuðu steinefni í loftsteininum á síðasta ári og komust að raun um að hann hafi að öllum líkindum myndast í stjörnuþoku fyrir einum sjö milljörðum ára.

 

2. Tunglsýni 67215: 4,46 milljarðar ára

 

Næstelsti steinn á jörðinni á rætur að rekja til tunglsins. Sýnið sem er merkt með númerinu 67215, sótti áhöfnin á Apolló 16 en steinninn felur nánast einvörðungu í sér steinefnið plagíóklas.

 

Að öllum líkindum er um að ræða storknaða bergkviku frá því skömmu eftir að tunglið myndaðist.

 

3. Jack Hills-sirkonsteinarnir: 4,40 milljarðar ára

 

Elsta efnið sem vísindamenn vita að er upprunnið frá jörðinni eru smágerðir kristallar úr steinefninu sirkoni sem fundust í grennd við Jack Hills í vesturhluta Ástralíu.

 

Kristalarnir leiða í ljós að jörðin fól í sér skorpu, vatn og hugsanlega einnig þurrlendi aðeins 160 milljón árum eftir að hún myndaðist.

 

4. Nuvvuagittuq-grænsteinabeltið: 4,39 milljarðar ára

 

Grænsteinabeltið með storkubergi og setbergi í austurhluta Hudson-flóans flokkast sem elstu þekktu bergmyndanir á jörðu.

 

Árið 2007 var grænsteinabeltið aldursgreint og talið vera 3,75 milljarða ára gamalt en fimm árum síðar aldursgreindu aðrir vísindamenn bergið og nú er það álitið vera 4,39 milljarða ára.

 

5. Alan Hills 84001: 4,09 milljarðar ára

 

Þessi 2 kg þungi loftsteinn fannst á Suðurskautslandinu árið 1984. Efnafræðilegar rannsóknir leiddu í ljós að um væri að ræða jarðskorpu frá Mars.

 

Vísindamenn sem rannsakað hafa Mars gera ráð fyrir að steinninn eigi rætur að rekja til Valles Marineris en um er að ræða gljúfur sem líkja mætti við Miklagljúfur í Bandaríkjunum.

 

BIRT: 05/06/2022

HÖFUNDUR: NIELS HALFDAN HANSEN

HÖFUNDARÉTTUR MYNDA: © The National Museum of Natural History,© JSC/NASA,© John Valley,© Aventures Inuit,© NASA

vinsælustu greinarnar

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu með áskrifandi að blaðinu?

Áskrifendur geta fengið áskrift af vefnum hér

FÁÐU AÐGANG AÐ VÍSINDI.IS

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is