Heilsa

WHO-skýrslu lekið: Eitt algengasta sætuefnið flokkað sem krabbameinsvaldur

Samkvæmt skýrslunni kynni aspartam að geta breytt efnaskiptum frumnanna og komið þeim til að fjölga sér stjórnlaust. Það eru þó ekki allir á einu máli um hættuna af þessu sætuefni.

BIRT: 04/07/2023

Aspartam er eitt algengasta sætuefnið og notað í stað sykurs í fjölmörgum fæðu- og drykkjarvörum, t.d. Coca-Cola Light og Zero. En ef þú velur yfirleitt sykurlausa gosdrykki gæti verið að þú ættir að endurhugsa það, ef efnið aspartam er notað í drykkinn.

 

Skýrsla sem lekið var frá Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni, sýnir að stofnunin vill bæta aspartam á listann yfir krabbameinsvaldandi efni á næstu vikum.

 

 

Að sögn Reuters-fréttastofunnar verður aspartam opinberlega flokkað sem „mögulega krabbameinsvaldandi“ hjá krabbameinsrannsóknardeild WHO (IARC).

 

Þessi tíðindi koma í kjölfar yfirlýsingar WHO í maí 2023, þar sem neytendur er ráðlagt að nota ekki gervisætuefni í megrunarskyni.

 

Sú ákvörðun að setja aspartam á svarta listann er sögð byggjast á athugun á niðurstöðum 1.300 rannsókna.

 

Það kemur þó ekki fram hve mikið af aspartam teljist óhætt að innbyrða áður en efnið fer að geta valdið heilsutjóni.

 

Það sem menn óttast er að aspartam virki sem svonefndur krabbameinsvaki. Í því felst að efnið kynni að geta breytt efnaskiptum þannig að frumurnar taki að fjölga sér stjórnlaust, sem er einmitt það sem krabbafrumur gera.

 

Stórir framleiðendur matvara og drykkja hafa lengi varist ýmis konar ásökunum um að þetta sætuefni hafi tengsl við m.a. sykursýki, hjartasjúkdóma, offitu og nú síðast krabbamein.

Vinsælar fæðu- og drykkjavörur með aspartam

  • Gosdrykkir sem kallast Light eða Zero

 

  • Safar með litlu sykurinnihaldi.

 

  • Sykurlausir eftirréttir

 

  • Tyggjó með gervisætu

 

  • Ákveðnar gerðir morgunkorns

 

  • Kaloríusnauð sætuefni í kaffi

Svipaðar ákvarðandir frá krabbameinsrannsóknadeild WHO hafa áður valdið áhyggjum meðal neytenda og þvingað framleiðendur til að endurskapa uppskriftir og velja önnur efni.

 

En ákvarðanir deildarinnar hafa líka verið gagnrýndar fyrir að valda óþörfu uppnámi.

 

Árið 2015 komst deildin að þeirri niðurstöðu að glyphosat, eitt algengasta efnið í skordýraeitri, væri „sennilega krabbameinsvaldandi“. Þeirri niðurstöðu var síðar andmælt af EFSA, Matælaöryggiseftirliti ESB.

 

Og það eru alls ekki allir sannfærðir um að aspartam sé skaðlegt heilsu okkar.

 

EFSA hefur líka lengi haldið fram öryggi aspartams og hefur andmælt krabbameinshættunni.

Trine Husøy, rannsóknaprófessor hjá Lýðheilsustofnun Noregs, segir enn ekki hafa komið fram neinar ákveðnar vísbendingar sem sanni að krabbameinsáhætta fylgi sætuefninu.

 

„Við metum það svo að aspartam sé öruggt í því magni sem við notum það í Noregi og byggjum það á því mati sem við höfum gert. Nú þurfum við að bíða og sjá hvað það er sem liggur að baki þeirri niðurstöðu að aspartam gæti verið krabbameinsvaldandi,“ segir hún við miðilinn forskning.no.

 

Sérstök vísindanefnd WHO (JECFA), sem fjallar um íblöndunarefni, hefur allt frá 1981 haldið því fram að aspartam sé hættulaust í hóflegum skömmtum.

 

Þegar þessi frétt er skrifuð, nýtur aspartam sem sagt viðurkenningar opinberra eftilitsstofnana um allan heim.

LESTU EINNIG

HÖFUNDUR: SIMON CLEMMENSEN

Shutterstock

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Tækni

140.000 veirutegundir hafa fundist í þarmaflórunni

Lifandi Saga

Af hverju er rússneskur bær í Noregi?

Jörðin

Leiða loftslagsbreytingar til fleiri jarðskjálfta?

Maðurinn

Heilsa okkar ræðst af blóðinu

NÝJASTA NÝTT

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

Lifandi Saga

Bretar knúðu fram frjálsa verslun með fallbyssum

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Glæpir

Newton upprætti peningafölsun í Englandi

Vinsælast

1

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

2

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

3

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

4

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

5

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

6

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

1

Maðurinn

Er hægt að verða gráhærður á einni nóttu?

2

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

3

Heilsa

Hrotur geta verið vísbending um hjartasjúkdóm: Einn hópur er í sérstakri áhættu

4

Lifandi Saga

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

5

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Lifandi Saga

Hvers vegna hættu karlar að ganga með hatt?

Lifandi Saga

Versti óvinur skógareldanna

Lifandi Saga

Í fallhlíf til helvítis: Slökkviliðsmenn stukku beint niður í eldhafið

Maðurinn

Göngutúr heldur heilanum heilbrigðum

Menning og saga

Leynirými í 4.400 ára gömlum egypskum pýramída

Heilsa

Vísindamenn hafa fundið mikilvægan eiginleika sem er sameiginlegur öllum sem náð hafa 100 ára aldri.

Lifandi Saga

Belgía biður Kongó afsökunar – með tönn

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Lifandi Saga

Kitty var Kim Kardashian 18. aldar

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Lifandi Saga

Voru víkingarnir húðflúraðir?

Menning

Þess vegna verða konur þreyttar á (sumum) körlum

Ísraelski vígamaðurinn: Vill lifa í friði með Palestínumönnum

Sérsveitarhermaðurinn Ehud Barak barðist með hnífum, hríðskotaskammbyssu og í kvenklæðum gegn fjandmönnum Ísraela um áratugaskeið en þrátt fyrir þessa fortíð reyndi hann að skapa varanlegan frið við Palestínumenn þegar hann varð forsætisráðherra.

Lifandi Saga

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is