Kortið sýnir hvar býflugurnar lifa

Þó svo að býflugur skipti sköpum fyrir náttúruna hefur útbreiðsla flugnanna verið sveipuð mikilli leynd til þessa. Nú er unnt að skoða kort í allra fyrsta sinn sem sýnir hvar bestu frævarar heims lifa.

BIRT: 27/04/2022

LESTÍMI:

2 mínútur
Share on facebook

Vísindamönnum hefur í fyrsta sinn tekist að útbúa nákvæmt landakort yfir útbreiðslu býflugna. Kortið sýnir, svo ekki verður um villst, hvar býflugur kjósa að lifa og það getur gagnast við að vernda þessi mikilvægu skordýr.

 

Fram til þessa hefur furðulítið verið vitað um búsvæði rösklega 20.000 tegunda af býflugum. Þökk sé vísindamönnum við Þjóðarháskólann í Singapúr og Kínverska vísindaháskólann hefur nú tekist að útbúa nákvæmt kort yfir öll búsvæði býflugna á hnettinum.

 

Kortið er samsett úr hartnær sex milljón athugunum á býflugum.

Hér má sjá kortið:
(Því dekkri litur, þeim mun fleiri tegundir)

Þær 20.000 tegundir býflugna sem þekktar eru, lifa einkum á svæðum á borð við Pýreneaskaga, Miðausturlönd, Austur-Asíu og Ameríku.

Halda sig frá hitabeltissvæðunum

Niðurstöðurnar leiða í ljós að býflugur lifa aðallega í þurru, tempruðu loftslagi fjarri heimskautunum og miðbaug. Andstætt mörgum öðrum skordýrum halda flugurnar sig fjarri hitabeltissvæðum.


Ástæðan er sennilega sú að tré og regnskógar skapa slælegri lífsskilyrði fyrir býflugur en svæði sem margar blómategundir þrífast á. Býflugur kjósa sem dæmi frekar að lifa á eyðimerkursvæðum, þar sem gróskumikil blómgun á sér stað eftir regnskúrir heldur en í hitabeltisskógum.


Mörg vistkerfi heimsins eru háð tilvist býflugna sem sjá fyrir mikilvægri frjóvgun blóma og nytjaplantna. Skordýrin þjást þó í vaxandi mæli sökum notkunar skordýraeiturs og vegna annarrar umhverfismengunar.


Fyrir vikið hafa margir sérfræðingar varað við hættunni sem myndi skapast ef hluta býflugnastofnsins yrði grandað en slíkt hefði auðvitað skelfilegar afleiðingar fyrir okkur mennina og náttúruna.

Kort getur forðað okkur frá útrýmingu

Vísindamenn binda vonir við að nýja kortlagningin geti átt þátt í að forða okkur frá því að allt fari á versta veg. Með auknum skilningi á því hvar kjörlendi býflugna er að finna getum við betur áttað okkur á því hvar mesta ógnin steðjar að býflugum.


Kortið gerir okkur m.a. kleift að sjá hvort þessir frævarar forðast tiltekin svæði eða hvort þeir einfaldlega lúta í lægra haldi fyrir skordýraeitri og skorti á líffræðilegri fjölbreytni.


Kortagerðin gerir vísindamönnum að sama skapi gerlegt að greina ný mynstur í dreifingu býflugna sem getur veitt aukna innsýn í lifnaðarhætti flugnanna og mismuninn á hinum ýmsu tegundum.


Jafnvel þótt vísindamenn viti mjög mikið í dag um einstaka tegundir, í líkingu við hunangs- og randaflugur, þá er mjög lítið vitað um stærstan hluta þeirra 20.000 tegunda býflugna sem vitað er að fyrirfinnast.

BIRT: 27/04/2022

HÖFUNDUR: DAVID DRAGSTED

HÖFUNDARÉTTUR MYNDA: Shutterstock, © Michael Orr et al./Current Biology

vinsælustu greinarnar

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu með áskrifandi að blaðinu?

Áskrifendur geta fengið áskrift af vefnum hér

FÁÐU AÐGANG AÐ VÍSINDI.IS

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is