Maðurinn

Matseðill morgundagsins: Skordýrabrauð með ostlíki úr geri

Matarvenjur okkar hafa skaðleg áhrif á jörðina en ný tegund matvæla sem innihalda allt frá skordýrum yfir í þörunga, á að leysa af hólmi skaðlega fæðuna. Hér má öðlast yfirsýn yfir matseðil framtíðarinnar.

BIRT: 20/03/2024

Matarvenjur okkar íþyngja jörðinni. Landbúnaður losar gríðarlega mikið af koltvísýringi, mengar vatn og jarðveg og stuðlar að eyðingu skóga sem ógnar dýrum og plöntum.

 

Þrátt fyrir álagið á matvælaframleiðslu svelta um 800 milljónir manns.

 

Með öðrum orðum, við þurfum nýjar matarvenjur. Sem betur fer er hafsjór af nýjum loftslagsvænum matvælum á leiðinni en sumum þeirra þarf aðeins að venjast.

 

ÞÖRUNGAR

Þörungaduft í stað kjöts og fisks

Íslenska fyrirtækið Vaxa hyggst framleiða næringarríkan morgunmat með því að bæta spírúlína-þörungum út í skyr.

 

Þörungarnir eru ræktaðir í hátæknilegri verksmiðju sem dregur til sín meiri koltvísýring en hún losar og uppfyllir alla þörf okkar fyrir amínósýrur, ómega-3, svo og B12-vítamín sem gerir það að verkum að við þurfum í raun hvorki að leggja okkur til munns kjöt né fisk.

 

Þörungaduftinu er enn fremur hægt að bæta út í aðrar fæðutegundir, á borð við jurtabuff.

 

Kostur: Mjög næringarríkt.

 

Ókostur: Krefst skyrs.

 

Hvernig bragðast það? Líkt og skyr.

 

Hvenær er maturinn tilbúinn? Ætti að fást í verslunum á þessu ári.

 

STOFNFRUMUKJÖT

Stofnfrumubuffin gera kjötið hollara

Nautahakk, framleitt í rannsóknarstofu, er í raun orðið svo ódýrt nú þegar að flestir hafa efni á að fá sér umhverfisvænt hakkbuff.

 

Ekki skemmir fyrir að ræktaða kjötið er sagt vera ljómandi gott á bragðið.

 

Vísindamenn geta meira að segja sérhannað kjötið á þann veg að það bragðist betur en kjöt sem fæst úr dýrum. Þeir geta nefnilega stjórnað því algerlega hvaða næringarefni frumurnar fá og með því móti gert rautt kjöt hollara en það nú er.

 

Kostur: Hollara og næringarríkara kjöt.

 

Ókostur: Enn of dýrt til að standast samkeppni.

 

Hvernig bragðast það? Líkt og nautahakk.

 

Hvenær er maturinn tilbúinn? Hugsanlega þegar árið á þessu ári.

 

SVEPPAÞRÆÐIR

Sveppaþræðir breytast í safaríkar steikur

Mörg fyrirtæki róa að því öllum árum að setja á markað umhverfisvæna staðgengla vinsælustu kjöttegundarinnar en með því er átt við safaríkar steikur.

 

Framleiðendurnir Juicy Marbles í Slóveníu og Meati í Bandaríkjunum hafa sett á markað steikur sem gerðar eru úr svepparótum en um er að ræða eins konar rætur sem minna einna helst á þræði.

 

Steikur þessar líkjast raunverulegum steikum og búa yfir áþekkum, eilítið seigkenndum þéttleika en með því að bæta við jurtafitu verða steikurnar jafnframt safaríkar.

 

Kostur: Áferðin minnir mjög svo á kjöt.

 

Ókostur: Bragðast ekki alveg eins og kjöt og er ansi dýrt.

 

Hvernig bragðast það? Líkt og úmaní, þ.e. minnir á kjöt en er þó ekki alveg eins.

 

Hvenær er maturinn tilbúinn? Fæst nú þegar.

 

GER

Ger leiðir af sér nákvæma eftirlíkingu af osti

Maðurinn hefur þekkt og notað ger í árþúsundir til að framleiða allt frá vínanda í víni og öli yfir í brauð.

 

Nú beita fyrirtæki á borð við þýska fyrirtækið Formo öllum ráðum til að umbreyta gerinu þannig að framleiða megi úr því ost í staðinn.

 

Með því að bæta erfðavísum úr kúm saman við einfrumu gersveppina vonast forsvarsmenn fyrirtækisins til að geta framleitt ost sem inniheldur sömu prótín og við á um ost gerðan úr mjólk og sem bragðast nákvæmlega eins og raunverulegur ostur.

 

Kostur: Engin dýr notuð í framleiðsluferlinu.

 

Ókostur: Gæti orðið dýr afurð.

 

Hvernig bragðast það? Líkt og ostur.

 

Hvenær er maturinn tilbúinn? Enn óljóst.

 

SKORDÝR

Skordýr leiða af sér umhverfisvænt prótín

Marga Vesturlandabúa hryllir við tilhugsuninni um að eiga að borða skordýr. Í sumum löndum þykir þetta hins vegar alveg eðlilegt.

 

Skordýr eru langtum umhverfisvænni en t.d. kýr en framleiðsla skordýra felur í sér miklu minni notkun auðlinda til að framleiða sama magn matar en á við um t.d. kýr.

 

Fyrir vikið hyggjast fyrirtæki í líkingu við litháíska fyrirtækið Divaks nýta skordýr, m.a. mjölbjöllur, í framleiðslu á skordýramjöli sem hægt er að baka úr brauð, svo og útbúa skordýraolíu fyrir matargerð.

 

Kostir: Skordýr hafa í för með sér lítið kolefnisspor.

 

Ókostir: Margir geta ekki hugsað sér að snæða skordýr.

 

Hvernig bragðast það? Í raun frekar bragðlaust.

 

Hvenær er maturinn tilbúinn? Nokkrar afurðir eru þegar í sölu, aðrar á leiðinni.

HÖFUNDUR: SØREN BJØRN-HANSEN

Shutterstock,© Formo,© primalfuture/pixabay

Maðurinn

Kornabörn þekkja móðurmálið sitt

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Alheimurinn

Tvíburi Vetrarbrautarinnar finnst í útjaðri alheimsins

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Lifandi Saga

Hvers vegna klæddust fangar röndóttum búningum í gamla daga?

Náttúran

Topp 5: Hvaða dýr stunda lengsta mökun?

Lifandi Saga

Sósíaldarwinistarnir lýstu yfir stríði gegn fátækum

Lifandi Saga

BNA á barmi borgarastyrjaldar: Nasista-prestur vildi bylta lýðræðinu

NÝJASTA NÝTT

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

Heilsa

Læknar hafa grætt heilt auga í mann

Maðurinn

Nú geta vísindamenn ráðskast með drauma okkar

Fáðu aðgang að vÍSINDI.IS

Ókeypis í 2 vikur!

 

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

 

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistaveiðar meðal óvina 

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Lifandi Saga

Nasistar leituðu arísks menningarheims í Tíbet

Glæpir

Newton upprætti peningafölsun í Englandi

Lifandi Saga

5 ástæður þess að BNA er einungis með tvo flokka 

Lifandi Saga

Hvers vegna hættu karlar að ganga með hatt?

Lifandi Saga

Versti óvinur skógareldanna

Vinsælast

1

Heilsa

Lækning gegn útbreiddum meltingartruflunum finnst í flestum eldhúsum.

2

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

3

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

4

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

5

Náttúran

Jörðin eftir manninn: Svona munu leifar siðmenningar okkar hverfa

6

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

1

Maðurinn

Gæludýr koma í veg fyrir offitu og ofnæmi meðal barna

2

Maðurinn

Munnvatnið er fullt af eitri

3

Heilsa

Er mikið um kyrrsetu hjá þér í vinnunni? Þá getur kaffi lengt líf þitt samkvæmt stórri rannsókn.

4

Jörðin

99 stórborgir eru að sökkva

5

Náttúran

Hvernig bárust kettir til Ameríku?

6

Náttúran

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Maðurinn

Göngutúr heldur heilanum heilbrigðum

Menning og saga

5 fornleifafundir sem raskað hafa sögu mannsins

Tækni

Allir vildu eiga pýramída

Maðurinn

Svo hættuleg er loftmengun fyrir lungun

Lifandi Saga

Af hvaða kynstofni var Kleópatra?

Lifandi Saga

Kitty var Kim Kardashian 18. aldar

Heilsa

Bakteríurnar þrífast vel í handklæðinu þínu

Lifandi Saga

Voru víkingarnir húðflúraðir?

Menning

Þess vegna verða konur þreyttar á (sumum) körlum

Náttúran

Í frysti frá dánarstund

Heilsa

Hinn týndi hlekkur milli krabbameins og mataræðis ef til vill fundinn

Heilsa

Vísindamenn: Miklir kostir þess að nota stigann frekar en lyftuna.

Af hverju eru lauf trjáa með mismunandi lögun?

Þegar ég skoða laufblöð trjáa tek ég eftir því hversu ólík þau eru í raun og veru. Er það tilviljun eða hefur lögun blaðsins hlutverk?

Náttúran

ÁSKRIFT AÐ VÍSINDI.IS

Prófaðu í 14 daga ókeypis!

  • Fullur aðgangur að vefnum okkar með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Lifandi vísindi/Lifandi saga í rafrænni útgáfu á vefnum,
  • Aðeins 1.690 krónur á mánuði.
  • Engin skuldbinding – Þú getur hætt hvenær sem er.

ÁSKRIFT AÐ TÍMARITINU

Þrjú tölublöð + gjöf: Skemmtilegur sjónauki
  • Þrjú næstu tölublöð Lifandi vísinda/Lifandi sögu – sent heim til þín – eins færðu lítinn og vandaðan sjónauka að gjöf.
  • Fullur aðgangur að vefnum okkar – visindi.is – með tæplega 3000 skemmtilegum og spennandi greinum um allt milli himins og jarðar á sviði vísinda og sögu.
  • Spennandi greinar og flottar myndir sem svala forvitni þinni.
  • Þú getur hætt eftir tilboðið en ef þú heldur áfram skuldbindur þú þig aðeins þrjú tölublöð í einu og þú getur sagt upp hvenær sem sem og klárar þá tímabilið sem er hafið.
  • Venjuleg áskrift – þrjú tölublöð – kostar aðeins 7.590 kr

Sjónauki og þriggja blaða áskrift – Alls 3.800 kr.

Lifandi vísindi

Lyf

Lifandi saga

Search

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Innskráning

Ertu áskrifandi að tímaritinu?

Áskrifendur að tímaritinu geta fengið frían aðgang að vefnum hér.

Viltu lesa greinina?

Fáðu aðgang að visindi.is

Ókeypis í 2 vikur!

Eftir það kostar eingöngu 1.390 kr. á mánuði og enginn uppsagnarfrestur.

Innifalið er aðgangur að öllum greinum á vefnum ásamt rafræna útgáfu af nýjustu tölublöðunum.

  • Fullur aðgangur að visindi.is
  • Frábærar myndir og myndbönd
  • Aðgengilegt í öllum snjalltækjum
  • Fullur aðgangur að gríðarlegu magni eldri greina
  • Nýjustu tölublöðin í rafrænu formi

Núverandi áskrifendur að tímaritinu fá að sjálfsögðu ókeypis aðgang að vefnum og þurfa bara að virkja aðgang sinn hér.

Ef þú ert þegar áskrifandi að visindi.is